Sanātana
दधियुक्तं च यावान्नं तिलाज्यं शर्करान्विताम् ॥ दर्भांबुक्षीरमुदितं प्राशनं प्रतिमासिकम्
एवं कृतव्रतो वर्षं सौवर्णीं प्रतिमां रवेः ॥ कृत्वा वै ताम्रपात्रस्थां न्यस्याभ्यर्च्य विधानतः
गुरवे धेनुसहितां प्रत्यर्प्य प्रणमेत्पुरः ॥ विप्रान्द्रादश संभोज्य तेभ्यो दद्याच्च दक्षिणाम्
एवं कृतव्रतो विप्र जन्माप्नोत्युत्तमे कुले ॥ निरोगो धनधान्याढ्यो भवेच्चाविकलेद्रियः
माघस्य शुक्लद्वादश्यां शालग्रामशिलां द्विज ॥ अभ्यच्य विधिवद्भक्त्या सुवर्णं तन्मुखे न्यसेत्
तां स्थाप्य रौप्यपात्रे तु सितवस्त्रयुगावृताम् ॥ प्रदद्याद्वेदविदुषे तं हि संभोजयेत्ततः
पायसान्नेन खंडाज्यसहितेन हितेन च ॥ एवं कृत्वैकभक्तः सन्विष्णु चिंतनतत्परः
वैष्णवं लभते धाम भुक्त्वा भोगानिहेप्सितान् ॥ अंत्ये सितायां द्वादश्यां सौवर्णीं प्रतिमां हरेः
अभ्यर्च्य गंधपुष्पाद्यैर्दद्याद्वेदविदे द्विज ॥ द्विषट्कसंख्यान्विप्रांश्च भोजयित्वा च दक्षिणाम्
दत्वा विसर्जयेत्पश्चात्स्वयं भुंजीत बांधवैः ॥ त्रिस्पृशोन्मीलिनी पक्षवर्द्धिनी वंजुली तथा
जया च विजया चैव जयंती चापराजिता ॥ एता अष्टौ सदोपोष्या द्वादश्यः पापहारिकाः
dadhiyuktaṃ ca yāvānnaṃ tilājyaṃ śarkarānvitām || darbhāṃbukṣīramuditaṃ prāśanaṃ pratimāsikam
evaṃ kṛtavrato varṣaṃ sauvarṇīṃ pratimāṃ raveḥ || kṛtvā vai tāmrapātrasthāṃ nyasyābhyarcya vidhānataḥ
gurave dhenusahitāṃ pratyarpya praṇametpuraḥ || viprāndrādaśa saṃbhojya tebhyo dadyācca dakṣiṇām
evaṃ kṛtavrato vipra janmāpnotyuttame kule || nirogo dhanadhānyāḍhyo bhaveccāvikaledriyaḥ
māghasya śukladvādaśyāṃ śālagrāmaśilāṃ dvija || abhyacya vidhivadbhaktyā suvarṇaṃ tanmukhe nyaset
tāṃ sthāpya raupyapātre tu sitavastrayugāvṛtām || pradadyādvedaviduṣe taṃ hi saṃbhojayettataḥ
pāyasānnena khaṃḍājyasahitena hitena ca || evaṃ kṛtvaikabhaktaḥ sanviṣṇu ciṃtanatatparaḥ
vaiṣṇavaṃ labhate dhāma bhuktvā bhogānihepsitān || aṃtye sitāyāṃ dvādaśyāṃ sauvarṇīṃ pratimāṃ hareḥ
abhyarcya gaṃdhapuṣpādyairdadyādvedavide dvija || dviṣaṭkasaṃkhyānviprāṃśca bhojayitvā ca dakṣiṇām
datvā visarjayetpaścātsvayaṃ bhuṃjīta bāṃdhavaiḥ || trispṛśonmīlinī pakṣavarddhinī vaṃjulī tathā
jayā ca vijayā caiva jayaṃtī cāparājitā || etā aṣṭau sadopoṣyā dvādaśyaḥ pāpahārikāḥ
«…с простоквашей, ячменную снедь, кунжут с маслом и сахаром, воду с дарбхой и молоко, — изложено ежемесячное вкушение. Так совершивший обет год, сделав золотое изваяние Солнца, поставив его на медный сосуд и почтив по уставу, передав наставнику вместе с коровою, пусть поклонится пред ним; накормив двенадцать брахманов, пусть даст им дакшину. Так совершивший обет, о брахман, обретает рождение в высшем роду, безболезненный, обильный богатством и зерном, и бывает с неущербными чувствами. В светлую двадаши магхи, о дваждырождённый, почтив по уставу, с преданностью, камень шалаграмы, пусть положит золото в уста его; поставив его в серебряный сосуд, обвитый двумя белыми одеждами, пусть даст его Веду знающему и пусть накормит того молочною кашей с сахаром и топлёным маслом, полезною. Так совершив, единократно вкушающий, усердный в созерцании Вишну, обретает он вишнуитскую обитель, насладившись здесь желанными усладами. В светлую двадаши последнего месяца, почтив золотое изваяние Хари благовониями, цветами и прочим, пусть даст его знающему Веду, о дваждырождённый; накормив брахманов числом дважды шесть и дав дакшину, пусть отпустит их, а затем сам пусть вкусит с роднёю. Трисприша, Унмилини, Пакшавардхини, Ванджули, Джая и Виджая, Джаянти и Апараджита — эти восемь двадаши, всегда соблюдаемые постом, уносят грех».
1b4cd11191ca · published Sep 5, 2026, 10:36:12 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Камню шалаграмы кладут золото в уста. Не украшают и не обвивают им, а вкладывают внутрь — и в таком виде отдают знающему Веду вместе с серебряным сосудом и двумя белыми одеждами; из дома уходит и святыня, и то, что в неё вложено.
Перечень мер и снеди в этом обете тянется целый год: рис, ячмень, кунжут, молоко, простокваша, коровья моча, вода с дарбхой. Пища расписана по месяцам так же строго, как дары, — обет измеряет не только то, что отдают, но и то, что берут в рот.
Под конец названы восемь двадаши, которые постятся всегда, — Трисприша, Унмилини и прочие. Дальше пойдёт их разбор; здесь они только перечислены, и в этом перечне уже видно, что не всякая двенадцатая титхи одинакова.