Sanātana
विधेयं जाह्नवीतोये मुक्तिदं च गयास्थले ॥ ऊर्ज्जामायां दीपदानं देवागारगृहेषु च
नद्यारामतडागेषु चैत्यगोष्ठापणेषु च ॥ समर्चनं तथा लक्ष्म्याः स्वर्णरौप्ये कृताकृते
द्यूतं च वर्षफलदं जये चापि पराजये ॥ गवां पूजात्र विहिता शृंगाद्यंगानुरंजनैः
यवसान्नादिदानैश्च नमस्कारप्रदक्षिणैः ॥ मार्गेऽपि पितृपूजा स्याच्छ्राद्धैर्ब्राह्मणभोजनैः
ब्रह्मचर्यादि नियमैर्जपहोमार्चनादिभिः ॥ पौषे माघे च विप्रेन्द्र पितृश्राद्धं फलाधिकम्
अमायां कर्णपातार्कयुक्तायां तु गयाधिकम् ॥ फाल्गुने केवलं श्राद्धं द्विजानां भोजनं तथा
दानादि सर्वफलदं दर्शे सोमेऽधिकं फलम् ॥ इत्थं संक्षेपतः प्रोक्तं तिथिकृत्यं मुने तव
सर्वत्रापि विशेषोऽस्ति स पुराणांतरे स्थितः
vidheyaṃ jāhnavītoye muktidaṃ ca gayāsthale || ūrjjāmāyāṃ dīpadānaṃ devāgāragṛheṣu ca
nadyārāmataḍāgeṣu caityagoṣṭhāpaṇeṣu ca || samarcanaṃ tathā lakṣmyāḥ svarṇaraupye kṛtākṛte
dyūtaṃ ca varṣaphaladaṃ jaye cāpi parājaye || gavāṃ pūjātra vihitā śṛṃgādyaṃgānuraṃjanaiḥ
yavasānnādidānaiśca namaskārapradakṣiṇaiḥ || mārge'pi pitṛpūjā syācchrāddhairbrāhmaṇabhojanaiḥ
brahmacaryādi niyamairjapahomārcanādibhiḥ || pauṣe māghe ca viprendra pitṛśrāddhaṃ phalādhikam
amāyāṃ karṇapātārkayuktāyāṃ tu gayādhikam || phālgune kevalaṃ śrāddhaṃ dvijānāṃ bhojanaṃ tathā
dānādi sarvaphaladaṃ darśe some'dhikaṃ phalam || itthaṃ saṃkṣepataḥ proktaṃ tithikṛtyaṃ mune tava
sarvatrāpi viśeṣo'sti sa purāṇāṃtare sthitaḥ
«…должны быть совершены в водах Джахнави, а на месте Гаи — дающие освобождение. В новолуние урджи — даяние светильников в храмах и домах, у рек, в садах, у прудов, у святилищ, в коровниках и в лавках; также почитание Лакшми в золоте и серебре, обработанном и необработанном. И игра в кости, дающая плод года — при победе и при поражении. Почитание коров здесь предписано окрашиванием рогов и прочих членов, даянием травы, корма и прочего, поклонами и обходами. И в маргаширше да будет почитание предков шраддхами и кормлением брахманов, воздержанием и прочими правилами, шёпотом, хомой, почитанием и прочим. В пауше и в магхе, о владыка брахманов, шраддха предкам обильнее плодом; в новолуние же, соединённое с карнапатой и солнцем, — превосходнее Гаи. В пхальгуне — только шраддха и кормление брахманов; также даяние и прочее, дающее всякий плод; а в новолуние, павшее на понедельник, плод обильнее. Так вкратце изложено тебе, о муни, должное по титхи; и всюду есть особенность — она стоит в иной пуране».
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde dvādaśamāsasthitapaurṇamāsyamāvāsyāvratakathanaṃ nāma caturviṃśatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
010efdc9f524 · published Sep 5, 2026, 11:06:35 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Игра в кости названа в ряду обрядов, и плод её один и тот же «при победе и при поражении». Гадают о годе, а не выигрывают: проигравший узнаёт о годе столько же, сколько выигравший.
Светильники в это новолуние ставят и в лавках, и в коровниках, и у прудов. Список нарочно выходит за пределы святого места: свет раздают по всей обжитой округе, а не только там, где стоит бог.
Закрывается весь свод титхи честной оговоркой: «и всюду есть особенность — она стоит в иной пуране». Составитель прямо признаёт, что изложил не всё и что полнота его роспись не покрывает.