Nārada Purāṇa
The release of the house-lizard14.34-44
1242 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 14.34-44

Vasiṣṭha

Devanāgarī

तयापि भेषजं दत्तं द्वितीयं दाहशांतये ॥ दत्ते तु भेषजे तस्मिन्सुस्थोऽभूत्तत्क्षणात्पतिः
पूर्वचूर्णोद्भवो दाहः शांतस्तेनौषधेन ह ॥ ततः प्रभृति मे भर्ता वश्योऽभूद्वचने स्थितः
कालेन पञ्चतां प्राप्ता गता नरकयातनाम् ॥ ताम्रभ्राष्ट्रे ह्यहं दग्धा युगानि दश पञ्च च
सूक्ष्माणि तिलमात्राणि कृत्वा खण्डान्यनेकशः ॥ किंचित्पातकशेषेण धरायामवतारिता
गृहगोधामयं रूपं कृतं भास्करजेन मे ॥ साहमत्र स्थिता भूप वर्षाणामयुतं पुरा
यान्यापि युवतिर्भूप भर्तुर्वश्यं समाचरेत् ॥ वृथाधर्मा दुराचारा दह्यते ताम्रभ्राष्ट्रके
भर्ता नाथो गतिर्भर्ता दैवतं गुरुरेव च ॥ तस्य वश्यं चरेद्या तु सा कथं सुखमाप्नुयात्
तिर्यग्योनिशतं याति क्रिमिकुष्ठसमन्विता ॥ तस्माद्भूपाल कर्तव्यं स्त्रीभिर्भर्तृवचः सदा
साहं यास्ये पुनर्योनिं कुत्सितां पातकान्विताम् ॥ यदि नोद्धरसे राजन्नद्य मां शरणागताम्
सुकृतस्य प्रदानेन विजयाजनितेन हि ॥ या त्वया संगमे पुण्ये कृता श्रवणद्वादशी
सरय्वाश्चैव गंगायाः पापनाशविधायके ॥ प्रेतनिर्यातनी पुण्या मानसेप्सितदायिनी

Transliteration (IAST)

tayāpi bheṣajaṃ dattaṃ dvitīyaṃ dāhaśāṃtaye || datte tu bheṣaje tasminsustho'bhūttatkṣaṇātpatiḥ
pūrvacūrṇodbhavo dāhaḥ śāṃtastenauṣadhena ha || tataḥ prabhṛti me bhartā vaśyo'bhūdvacane sthitaḥ
kālena pañcatāṃ prāptā gatā narakayātanām || tāmrabhrāṣṭre hyahaṃ dagdhā yugāni daśa pañca ca
sūkṣmāṇi tilamātrāṇi kṛtvā khaṇḍānyanekaśaḥ || kiṃcitpātakaśeṣeṇa dharāyāmavatāritā
gṛhagodhāmayaṃ rūpaṃ kṛtaṃ bhāskarajena me || sāhamatra sthitā bhūpa varṣāṇāmayutaṃ purā
yānyāpi yuvatirbhūpa bharturvaśyaṃ samācaret || vṛthādharmā durācārā dahyate tāmrabhrāṣṭrake
bhartā nātho gatirbhartā daivataṃ gurureva ca || tasya vaśyaṃ caredyā tu sā kathaṃ sukhamāpnuyāt
tiryagyoniśataṃ yāti krimikuṣṭhasamanvitā || tasmādbhūpāla kartavyaṃ strībhirbhartṛvacaḥ sadā
sāhaṃ yāsye punaryoniṃ kutsitāṃ pātakānvitām || yadi noddharase rājannadya māṃ śaraṇāgatām
sukṛtasya pradānena vijayājanitena hi || yā tvayā saṃgame puṇye kṛtā śravaṇadvādaśī
sarayvāścaiva gaṃgāyāḥ pāpanāśavidhāyake || pretaniryātanī puṇyā mānasepsitadāyinī

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तयापिtayāpiи ею
भेषजंbheṣajaṃзелье
दत्तंdattaṃдано
द्वितीयंdvitīyaṃвторое
दाहशांतयेdāhaśāṃtayeради утоления жара
दत्तेdatteпри данном
तुtuже
भेषजेbheṣajeзелье
तस्मिन्सुस्थोऽभूत्तत्क्षणात्पतिःtasminsustho'bhūttatkṣaṇātpatiḥтом здоров стал в тот же миг муж
पूर्वचूर्णोद्भवोpūrvacūrṇodbhavoот прежнего порошка возникший
दाहःdāhaḥжар
शांतस्तेनौषधेनśāṃtastenauṣadhenaутолён тем зельем
haвот
ततःtataḥзатем
प्रभृतिprabhṛtiс той поры
मेmeмой
भर्ताbhartāмуж
वश्योऽभूद्वचनेvaśyo'bhūdvacaneпокорен стал, в слове
स्थितःsthitaḥстоящий
कालेनkālenaсо временем
पञ्चतांpañcatāṃпятеричности
प्राप्ताprāptāдостигла
गताgatāпошла
नरकयातनाम्narakayātanāmв адскую муку
ताम्रभ्राष्ट्रेtāmrabhrāṣṭreв медной жаровне
ह्यहंhyahaṃведь я
दग्धाdagdhāжжена
युगानिyugāniюг
दशdaśaдесять
पञ्चpañcaпять
caи
सूक्ष्माणिsūkṣmāṇiмелкими
तिलमात्राणिtilamātrāṇiс сезамовое зерно
कृत्वाkṛtvāсделав
खण्डान्यनेकशःkhaṇḍānyanekaśaḥкусками многократно
किंचित्पातकशेषेणkiṃcitpātakaśeṣeṇaс неким остатком прегрешения
धरायामवतारिताdharāyāmavatāritāна землю низведена
गृहगोधामयंgṛhagodhāmayaṃдомашней ящерицы
रूपंrūpaṃоблик
कृतंkṛtaṃсотворён
भास्करजेनbhāskarajenaсыном Солнца
मेmeмне
साहमत्रsāhamatraя, такова, здесь
स्थिताsthitāпребываю
भूपbhūpaо владыка земли
वर्षाणामयुतंvarṣāṇāmayutaṃдесять тысяч лет
पुराpurāдоныне
यान्यापिyānyāpiи какая
युवतिर्भूपyuvatirbhūpaюная жена, о владыка земли
भर्तुर्वश्यंbharturvaśyaṃмужа покорение
समाचरेत्samācaretсовершит
वृथाधर्माvṛthādharmāтщетна дхармою
दुराचाराdurācārāдурного поведения
दह्यतेdahyateжжётся
ताम्रभ्राष्ट्रकेtāmrabhrāṣṭrakeв медной жаровне
भर्ताbhartāмуж
नाथोnāthoвладыка
गतिर्भर्ताgatirbhartāприбежище — муж
दैवतंdaivataṃбожество
गुरुरेवgururevaи наставник
caи
तस्यtasyaего
वश्यंvaśyaṃпокорение
चरेद्याcaredyāкто совершит
तुtuже
साта
कथंkathaṃкак
सुखमाप्नुयात्sukhamāpnuyātсчастья достигнет
तिर्यग्योनिशतंtiryagyoniśataṃсотню звериных утроб
यातिyātiпроходит
क्रिमिकुष्ठसमन्विताkrimikuṣṭhasamanvitāчервями и проказой наделённая
तस्माद्भूपालtasmādbhūpālaпотому, о владыка земли
कर्तव्यंkartavyaṃдолжно исполняться
स्त्रीभिर्भर्तृवचःstrībhirbhartṛvacaḥжёнами слово мужа
सदाsadāвсегда
साहंsāhaṃя, такова
यास्येyāsyeпойду
पुनर्योनिंpunaryoniṃснова в утробу
कुत्सितांkutsitāṃпрезренную
पातकान्विताम्pātakānvitāmпрегрешением наделённую
यदिyadiесли
नोद्धरसेnoddharaseне вызволишь
राजन्नद्यrājannadyaо царь, ныне
मांmāṃменя
शरणागताम्śaraṇāgatāmк прибежищу пришедшую
सुकृतस्यsukṛtasyaдоброго дела
प्रदानेनpradānenaдаянием
विजयाजनितेनvijayājanitenaВиджаей рождённого
हिhiведь
याкоторая
त्वयाtvayāтобою
संगमेsaṃgameпри схождении
पुण्येpuṇyeсвятом
कृताkṛtāсовершена
श्रवणद्वादशीśravaṇadvādaśīШравана-двадаши
सरय्वाश्चैवsarayvāścaivaи Сараю
गंगायाःgaṃgāyāḥи Ганги
पापनाशविधायकेpāpanāśavidhāyakeгрехи истребляющем
प्रेतनिर्यातनीpretaniryātanīусопших вызволяющая
पुण्याpuṇyāсвятая
मानसेप्सितदायिनीmānasepsitadāyinīуму желанное дающая
Translation

«И ею дано второе зелье ради утоления жара; и при данном том зелье муж в тот же миг стал здоров: жар, возникший от прежнего порошка, был утолён тем зельем. С той поры мой муж стал покорен и стоял в моём слове. Со временем я достигла пятеричности и пошла в адскую муку: в медной жаровне я жжена пятнадцать юг, разрезаемая многократно на куски мелкие, с сезамовое зерно; и с неким остатком прегрешения низведена на землю. Облик домашней ящерицы сотворён мне сыном Солнца; и я, такова, пребываю здесь, о владыка земли, десять тысяч лет доныне. И всякая юная жена, о владыка земли, которая совершит покорение мужа, — тщетна дхармою, дурного поведения, — жжётся в медной жаровне. Муж — владыка, муж — прибежище, божество и наставник; та, которая совершит его покорение, — как достигнет она счастья? Она проходит сотню звериных утроб, наделённая червями и проказой. Потому, о владыка земли, жёнами всегда должно исполняться слово мужа. Я, такова, снова пойду в утробу презренную, наделённую прегрешением, если не вызволишь ты меня ныне, о царь, пришедшую к прибежищу, — даянием доброго дела, рождённого Виджаей: той Шравана-двадаши, которая совершена тобою при святом схождении Сараю и Ганги, истребляющем грехи, вызволяющей усопших, святой, дающей желанное уму».

Version

cdcfc39d2811 · published Sep 6, 2026, 12:24:58 AM UTC

Available inRU

Page between verses with