Vasu
मार्कंडेयेशकोटिशौ नत्वा स्यात्पितृतारकः ॥ तथा पांडुशिलायास्तु पुण्यदायाः सुलोचने
दृष्टिमात्रेण संपूतान्नरकस्थान्दिवं नयेत् ॥ इत्युक्त्वा प्रययौ पांडुः शाश्वतं पदमव्ययम्
घृतकुल्या मधुकुल्या देविका च महानदी ॥ शिलायां संगता तत्र मधुस्रवा प्रकीर्तिता
अयुतं ह्यश्वमेधानां स्नानेन लभते नरः ॥ तर्पयित्वा पितृर्गंणं श्राद्धं कृत्वा सपिंडकम्
सहस्रकुलमुद्धृत्य नयेद्विष्णुपुरं नरः ॥ उद्भिज्जाः स्वेदजा वापि ह्यंडजा ये जरायुजाः
मधुस्रवां समासाद्य मृता विष्णुपदं ययुः ॥ दशाश्वमेधिके हंसतीर्थे श्राद्धाद्दिवं व्रजेत्
दशाश्वमेधहंसौ च नत्वा शिवपुरं व्रजेत् ॥ मतंगस्य पदे श्राद्धकर्ता ब्रह्मपुरे वसेत्
निर्मथ्याग्नीन्शमीगर्भे विधिर्विष्ण्वादिभिः सह ॥ मंथोकुंडं हि तत्तीर्थं पितॄणां मुक्तिकारकम्
तर्पणात्पिंडदानाच्च स्नानकृन्मुक्तिमाप्नुयात् ॥ पितॄन्स्वर्गं नयेन्नत्वा रामेशकरकेश्वरौ
गयाकूपे पिंडदानादश्वमेधफलं लभेत् ॥ भस्मकूटे भस्मनाऽथ स्नानात्तारयते पितॄन्
धौतपापोऽथ निःक्षघीरासंगमे स्नानकृन्नरः ॥ श्राद्धी रामपुष्करिण्यां ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन्
सुषुम्नायां महानद्यां त्रिःसप्तकुलमुद्धरेत् ॥ स्नातो नत्वा वसिष्ठेशं तस्य तीर्थेऽश्वमेधभाक्
mārkaṃḍeyeśakoṭiśau natvā syātpitṛtārakaḥ || tathā pāṃḍuśilāyāstu puṇyadāyāḥ sulocane
dṛṣṭimātreṇa saṃpūtānnarakasthāndivaṃ nayet || ityuktvā prayayau pāṃḍuḥ śāśvataṃ padamavyayam
ghṛtakulyā madhukulyā devikā ca mahānadī || śilāyāṃ saṃgatā tatra madhusravā prakīrtitā
ayutaṃ hyaśvamedhānāṃ snānena labhate naraḥ || tarpayitvā pitṛrgaṃṇaṃ śrāddhaṃ kṛtvā sapiṃḍakam
sahasrakulamuddhṛtya nayedviṣṇupuraṃ naraḥ || udbhijjāḥ svedajā vāpi hyaṃḍajā ye jarāyujāḥ
madhusravāṃ samāsādya mṛtā viṣṇupadaṃ yayuḥ || daśāśvamedhike haṃsatīrthe śrāddhāddivaṃ vrajet
daśāśvamedhahaṃsau ca natvā śivapuraṃ vrajet || mataṃgasya pade śrāddhakartā brahmapure vaset
nirmathyāgnīnśamīgarbhe vidhirviṣṇvādibhiḥ saha || maṃthokuṃḍaṃ hi tattīrthaṃ pitṝṇāṃ muktikārakam
tarpaṇātpiṃḍadānācca snānakṛnmuktimāpnuyāt || pitṝnsvargaṃ nayennatvā rāmeśakarakeśvarau
gayākūpe piṃḍadānādaśvamedhaphalaṃ labhet || bhasmakūṭe bhasmanā'tha snānāttārayate pitṝn
dhautapāpo'tha niḥkṣaghīrāsaṃgame snānakṛnnaraḥ || śrāddhī rāmapuṣkariṇyāṃ brahmalokaṃ nayetpitṝn
suṣumnāyāṃ mahānadyāṃ triḥsaptakulamuddharet || snāto natvā vasiṣṭheśaṃ tasya tīrthe'śvamedhabhāk
Поклонившись Маркандееше и Котише, да будет он переправителем предков; также Панду-шилы, дающей благо, о прекрасноокая: одним лишь видением её да ведёт он на небо очищенных, что сущи в аду. Так сказав, Панду пошёл в вечную нетленную обитель. Гхритакулья, Мадхукулья, Девика и великая река, сошедшиеся на скале, названы там Мадхусравою: десять тысяч ашвамедх обретает человек омовением. Напоив сонм предков и сотворив шраддху с пиндою, человек, извлекши тысячу родов, да ведёт их в град Вишну. Пробившиеся из земли, рождённые из пота, из яйца или из чрева, — достигнув Мадхусравы и умерши, ушли в обитель Вишну. В Дашашвамедхике, в Хамса-тиртхе от шраддхи да идёт он на небо; поклонившись Дашашвамедхе и Хамсе, да идёт в град Шивы. У стопы Матанги творящий шраддху да живёт в граде Брахмы. Где Видхи вместе с Вишну и прочими добыл огни в лоне шами, — та тиртха и есть Мантха-кунда, творящая предкам освобождение: от напоения и даяния пинды творящий омовение обретает освобождение. Поклонившись Рамеше и Каракешваре, да ведёт он предков на небо. В Гая-колодце от даяния пинды обретает он плод ашвамедхи; на Бхасмакуте, омывшись затем пеплом, переправляет предков. Отмывший грех, творящий омовение при слиянии Никширы, творящий шраддху в Рама-Пушкарини, да ведёт предков в мир Брахмы. В Сушумне, в великой реке, извлекает он трижды семь родов; омывшийся и поклонившийся Васиштхеше причастен ашвамедхи в его тиртхе.
1c538c6fcd19 · published Sep 6, 2026, 1:34:04 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Одним видением скалы выводят из ада — и Панду, сказав это, уходит сам. Свидетельство даётся тем, кто сейчас же и покидает мир: доверяют не рассуждению, а уходящему.
Четыре реки, слившиеся на камне, зовутся «Медовым потоком». Названия здесь всегда от вкуса и вида — гхи, мёд, — а не от отвлечённых достоинств.
Среди мест помянута Мантха-кунда, где добыли огонь трением в лоне шами. Начало огня и освобождение предков связаны одним местом: то, чем разжигают, и то, чем провожают, — одно.