Nārada Purāṇa
The Description of the Pilgrimage49.1-11
1474 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 49.1-11

Vasu

Devanāgarī

वायव्ये तु दिशो भागे तस्य पीठस्य सुंदरि ॥ लिंगं प्रस्थापितं तत्र सगरेण चतुर्मुखम्
सागराद्वायुकोणे तु भद्रदेहं सरः स्मृतम् ॥ गवां क्षीरेण संजातं सर्वपातकनाशनम्
कपिलानां सहस्रस्य सम्यग्दत्तस्य यत्फलं ॥ तत्फलम् लभते मर्त्यः स्नानमात्रेण मोहिनि
पूर्वाभाद्रपदायुक्ता पौर्णमासी यदा भवेत् ॥ तदा पुण्यतमः कालोह्यश्वमेधफलप्रदः
यत्र सा दृश्यते देवी विख्याता भीष्मचंडिका ॥ श्मशाने तां समभ्यर्च्य न नरो दुर्गतिं व्रजेत्
अंतकेश्वरपूर्वेण दक्षे सर्वेश्वरस्य च ॥ मातलीश्वरसौम्ये तु कृत्तिवासेश्वरः स्मृतः
कृत्तिवासेश्वरं दृष्ट्वा तं संपूज्य परां गतिम् ॥ एकेन जन्मना देवि कृत्तिवासे तु लभ्यते ॥ पूर्वजन्मकृतं पापं तपसापि न शुद्ध्यति
तत्क्षणान्नश्यते पापं तस्य लिंगस्य दर्शनात् ॥ कृते तु त्र्यंबकं पूर्वं त्रेतायां कृत्तिवाससम्
महेश्वरं तु देवस्य द्वापरे नाम गीयते ॥ हस्तिपालेश्वरं नाम कलौ सिद्धैस्तु गीयते
कृत्तिवासेश्वरो देवो द्रष्टव्यश्च पुनः पुनः ॥ यदीहेत्तारकं ज्ञानं शाश्वतं चामृतप्रदम्
दर्शनाद्देवदेवस्य ब्रह्महापि प्रमुच्यते ॥ स्पर्शने पूजने चैव सर्वयज्ञफलं लभेत्

Transliteration (IAST)

vāyavye tu diśo bhāge tasya pīṭhasya suṃdari || liṃgaṃ prasthāpitaṃ tatra sagareṇa caturmukham
sāgarādvāyukoṇe tu bhadradehaṃ saraḥ smṛtam || gavāṃ kṣīreṇa saṃjātaṃ sarvapātakanāśanam
kapilānāṃ sahasrasya samyagdattasya yatphalaṃ || tatphalam labhate martyaḥ snānamātreṇa mohini
pūrvābhādrapadāyuktā paurṇamāsī yadā bhavet || tadā puṇyatamaḥ kālohyaśvamedhaphalapradaḥ
yatra sā dṛśyate devī vikhyātā bhīṣmacaṃḍikā || śmaśāne tāṃ samabhyarcya na naro durgatiṃ vrajet
aṃtakeśvarapūrveṇa dakṣe sarveśvarasya ca || mātalīśvarasaumye tu kṛttivāseśvaraḥ smṛtaḥ
kṛttivāseśvaraṃ dṛṣṭvā taṃ saṃpūjya parāṃ gatim || ekena janmanā devi kṛttivāse tu labhyate || pūrvajanmakṛtaṃ pāpaṃ tapasāpi na śuddhyati
tatkṣaṇānnaśyate pāpaṃ tasya liṃgasya darśanāt || kṛte tu tryaṃbakaṃ pūrvaṃ tretāyāṃ kṛttivāsasam
maheśvaraṃ tu devasya dvāpare nāma gīyate || hastipāleśvaraṃ nāma kalau siddhaistu gīyate
kṛttivāseśvaro devo draṣṭavyaśca punaḥ punaḥ || yadīhettārakaṃ jñānaṃ śāśvataṃ cāmṛtapradam
darśanāddevadevasya brahmahāpi pramucyate || sparśane pūjane caiva sarvayajñaphalaṃ labhet

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
वायव्येvāyavyeв северо-западной
तुtuже
दिशोdiśoстороны
भागेbhāgeчасти
तस्यtasyaтого
पीठस्यpīṭhasyaпрестола
सुंदरिsuṃdariо прекрасная
लिंगंliṃgaṃлингам
प्रस्थापितंprasthāpitaṃустановлен
तत्रtatraтам
सगरेणsagareṇaСагарою
चतुर्मुखम्caturmukhamчетырёхликий
सागराद्वायुकोणेsāgarādvāyukoṇeот Сагары в северо-западном углу
तुtuже
भद्रदेहंbhadradehaṃБхадрадеха
सरःsaraḥозеро
स्मृतम्smṛtamпочитается
गवांgavāṃкоров
क्षीरेणkṣīreṇaмолоком
संजातंsaṃjātaṃрождённое
सर्वपातकनाशनम्sarvapātakanāśanamвсе грехи уничтожающее
कपिलानांkapilānāṃбурых коров
सहस्रस्यsahasrasyaтысячи
सम्यग्दत्तस्यsamyagdattasyaкак должно данной
यत्फलंyatphalaṃкакой плод
तत्फलम्tatphalamтот плод
लभतेlabhateобретает
मर्त्यःmartyaḥсмертный
स्नानमात्रेणsnānamātreṇaодним лишь омовением
मोहिनिmohiniо Мохини
पूर्वाभाद्रपदायुक्ताpūrvābhādrapadāyuktāс пурва-бхадрападой соединённое
पौर्णमासीpaurṇamāsīполнолуние
यदाyadāкогда
भवेत्bhavetбудет
तदाtadāтогда
पुण्यतमःpuṇyatamaḥсвятейшее
कालोह्यश्वमेधफलप्रदःkālohyaśvamedhaphalapradaḥвремя, плод ашвамедхи дающее
यत्रyatraгде
साта
दृश्यतेdṛśyateвидима
देवीdevīбогиня
विख्याताvikhyātāпрославленная
भीष्मचंडिकाbhīṣmacaṃḍikāБхишма-Чандика
श्मशानेśmaśāneна погосте
तांtāṃеё
समभ्यर्च्यsamabhyarcyaпочтив
naне
नरोnaroчеловек
दुर्गतिंdurgatiṃв дурную участь
व्रजेत्vrajetидёт
अंतकेश्वरपूर्वेणaṃtakeśvarapūrveṇaвосточнее Антакешвары
दक्षेdakṣeсправа
सर्वेश्वरस्यsarveśvarasyaот Сарвешвары
caи
मातलीश्वरसौम्येmātalīśvarasaumyeк северу от Маталишвары
तुtuже
कृत्तिवासेश्वरःkṛttivāseśvaraḥКриттивасешвара
स्मृतःsmṛtaḥпочитается
कृत्तिवासेश्वरंkṛttivāseśvaraṃКриттивасешвару
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
तंtaṃего
संपूज्यsaṃpūjyaпочтив
परांparāṃвысшую
गतिम्gatimучасть
एकेनekenaодним
जन्मनाjanmanāрождением
देविdeviо богиня
कृत्तिवासेkṛttivāseв Криттивасе
तुtuже
लभ्यतेlabhyateобретается
पूर्वजन्मकृतंpūrvajanmakṛtaṃв прежнем рождении совершённый
पापंpāpaṃгрех
तपसापिtapasāpiи подвигом
naне
शुद्ध्यतिśuddhyatiочищается
तत्क्षणान्नश्यतेtatkṣaṇānnaśyateв тот же миг гибнет
पापंpāpaṃгрех
तस्यtasyaтого
लिंगस्यliṃgasyaлингама
दर्शनात्darśanātот узрения
कृतेkṛteв Крита-югу
तुtuже
त्र्यंबकंtryaṃbakaṃТрьямбака
पूर्वंpūrvaṃпрежде
त्रेतायांtretāyāṃв Трету
कृत्तिवाससम्kṛttivāsasamКриттиваса
महेश्वरंmaheśvaraṃМахешвара
तुtuже
देवस्यdevasyaбога
द्वापरेdvāpareв Двапару
नामnāmaимя
गीयतेgīyateвоспевается
हस्तिपालेश्वरंhastipāleśvaraṃХастипалешвара
नामnāmaимя
कलौkalauв Кали
सिद्धैस्तुsiddhaistuсиддхами же
गीयतेgīyateвоспевается
कृत्तिवासेश्वरोkṛttivāseśvaroКриттивасешвара
देवोdevoбог
द्रष्टव्यश्चdraṣṭavyaścaи должен быть узрен
पुनःpunaḥснова
पुनःpunaḥснова
यदीहेत्तारकंyadīhettārakaṃесли желает переправляющее
ज्ञानंjñānaṃзнание
शाश्वतंśāśvataṃвечное
चामृतप्रदम्cāmṛtapradamи бессмертие дающее
दर्शनाद्देवदेवस्यdarśanāddevadevasyaот узрения бога богов
ब्रह्महापिbrahmahāpiи убийца брахмана
प्रमुच्यतेpramucyateосвобождается
स्पर्शनेsparśaneпри касании
पूजनेpūjaneпри почитании
चैवcaivaи
सर्वयज्ञफलंsarvayajñaphalaṃплод всех жертв
लभेत्labhetда обретёт
Translation

В северо-западной части того престола, о прекрасная, установлен там Сагарою четырёхликий лингам. От Сагары в северо-западном углу почитается озеро Бхадрадеха, рождённое коровьим молоком, уничтожающее все грехи. Какой плод — от тысячи бурых коров, как должно поднесённых, тот плод обретает смертный одним лишь омовением, о Мохини. Когда будет полнолуние, соединённое с пурва-бхадрападой, то время святейшее, дающее плод ашвамедхи. Где видима та прославленная богиня Бхишма-Чандика, на погосте, — почтив её, не идёт человек в дурную участь. Восточнее Антакешвары, справа от Сарвешвары, к северу от Маталишвары почитается Криттивасешвара. Увидев Криттивасешвару и почтив его, высшую участь обретают в Криттивасе одним рождением, о богиня. Грех, совершённый в прежнем рождении, не очищается и подвигом, — а от узрения того лингама гибнет он в тот же миг. В Крита-югу прежде — Трьямбака, в Трету — Криттиваса, в Двапару воспевается имя бога — Махешвара, а в Кали воспевается сиддхами имя Хастипалешвара. Бог Криттивасешвара должен быть узрен снова и снова, если желает человек переправляющего знания, вечного и дающего бессмертие. От узрения бога богов освобождается и убийца брахмана; при касании же и почитании да обретёт он плод всех жертв.

Version

d1851d4a9cd4 · published Sep 6, 2026, 1:50:13 PM UTC

Available inRU

Page between verses with