Vasu
अविमुक्तं सदा देवि यः श्रयेदीक्षया नरः ॥ न तस्य पुनरावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि
देवस्य दक्षिणे भागे वापी तिष्ठति शोभना ॥ तस्यास्तथोदकं पीत्वा नावृत्तिः पुनरत्र च
त्रीणि लिंगानि वर्तंते हृदये पुरुषस्य तु ॥ तथा यैस्तज्जलं पीतं ते कृतार्थास्तु मानवाः
तेषां तु तारकं ज्ञानमस्त्येवेति न संशयः ॥ वापीजले नरः स्नात्वा दृष्ट्वा दंडकनामकम्
अविमुक्तं ततो दृष्ट्वा कैवल्यं लभते क्षणात् ॥ तत्र संध्यामुपासित्वा ब्राह्मणः सकृदेव तु
पंचषष्टिसमाः संध्या तेन चोपासिता भवेत् ॥ पुरीं वाराणसीं तां तु श्मशानं चाविमुक्तकम्
अविमुक्तेश्वरं चैव दृष्ट्वा गणपतिर्भवेत् ॥ अविमुक्तेश्वरं लिंगं तत्र दृष्ट्वैव मानवः
सद्यः पापैस्तथा रोगैः पशुपाशैर्विमुच्यते ॥ अविमुक्तस्य चाग्रे तु लिंगं पश्चान्मुखं स्थितम्
अविमुक्तं च तं भद्रे नाम्ना वै लक्षणेश्वरम् ॥ तेन वै दृष्टमात्रेण ज्ञानवान् जायते नरः
तस्य चोत्तरतो देवि लिंगं चैव चतुर्मुखम् ॥ चतुर्थेश्वरनामेदं पापभीमोचनं परम्
avimuktaṃ sadā devi yaḥ śrayedīkṣayā naraḥ || na tasya punarāvṛttiḥ kalpakoṭiśatairapi
devasya dakṣiṇe bhāge vāpī tiṣṭhati śobhanā || tasyāstathodakaṃ pītvā nāvṛttiḥ punaratra ca
trīṇi liṃgāni vartaṃte hṛdaye puruṣasya tu || tathā yaistajjalaṃ pītaṃ te kṛtārthāstu mānavāḥ
teṣāṃ tu tārakaṃ jñānamastyeveti na saṃśayaḥ || vāpījale naraḥ snātvā dṛṣṭvā daṃḍakanāmakam
avimuktaṃ tato dṛṣṭvā kaivalyaṃ labhate kṣaṇāt || tatra saṃdhyāmupāsitvā brāhmaṇaḥ sakṛdeva tu
paṃcaṣaṣṭisamāḥ saṃdhyā tena copāsitā bhavet || purīṃ vārāṇasīṃ tāṃ tu śmaśānaṃ cāvimuktakam
avimukteśvaraṃ caiva dṛṣṭvā gaṇapatirbhavet || avimukteśvaraṃ liṃgaṃ tatra dṛṣṭvaiva mānavaḥ
sadyaḥ pāpaistathā rogaiḥ paśupāśairvimucyate || avimuktasya cāgre tu liṃgaṃ paścānmukhaṃ sthitam
avimuktaṃ ca taṃ bhadre nāmnā vai lakṣaṇeśvaram || tena vai dṛṣṭamātreṇa jñānavān jāyate naraḥ
tasya cottarato devi liṃgaṃ caiva caturmukham || caturtheśvaranāmedaṃ pāpabhīmocanaṃ param
Кто всегда прибегает к Авимукте одним лишь взглядом, о богиня, — нет у того возвращения и сотнями коти кальп. В южной части бога стоит прекрасный водоём; испив его воды, нет возвращения сюда снова. Три лингама пребывают в сердце человека; и те люди, которыми испита та вода, — достигшие цели. Есть у них переправляющее знание, нет сомнения. Омывшись в воде водоёма, увидев именуемого Дандакою, а затем узрев Авимукту, обретает человек кайвалью мгновенно. Брахман, почтивший там сандхью хотя бы однажды, — да будет им сандхья почтена за шестьдесят пять лет. Увидев тот град Варанаси, погост и Авимуктаку, и Авимуктешвару, да будет он владыкою ганов. Лишь увидев там лингам Авимуктешвару, человек тотчас освобождается от грехов, от недугов и от пут скота. Пред Авимуктою стоит лингам, обращённый на запад, — Авимукта, а по имени, о благая, Лакшанешвара; одним лишь узрением его человек становится знающим. К северу же от него, о богиня, четырёхликий лингам, именуемый Чатуртхешварою, высший, избавляющий от греха и страха.
2a50c5f25c0c · published Sep 6, 2026, 1:50:13 PM UTC
Available inRUPage between verses with
«Пути скота» — паша, которыми связан пашу. Освобождение от них поставлено в один ряд с избавлением от недугов: узы и болезнь для этого текста одного порядка.
Одна сандхья, совершённая здесь, засчитана за шестьдесят пять лет. Место не отменяет обряд, а умножает его, — и в этом вся арифметика махатмьи.
Строка о трёх лингамах в сердце человека вставлена без объяснения и не случайно: то же, что стоит в городе, стоит и внутри. Внешнее паломничество и внутреннее описаны одними словами.