तस्यां सभायां दैत्येंद्रो हिरण्यकशिपुस्तदा । आसीन आसने चित्रे दशनल्वप्रमाणतः
दिवाकरनिभे दिव्ये दिव्यास्तरणसंस्तृते । हिरण्यकशिपुर्दैत्य आस्ते ज्वलितकुंडलः
उपचेरुर्महादैत्या हिरण्यकशिपुं तदा । दिव्यतालानि गीतानि जगुर्गंधर्वसत्तमाः
विश्वाची सहजन्या च प्रम्लोचेति च पूजिता । दिव्याथ सौरभेयी च समीची पुंजिकस्थला
मिश्रकेशी च रंभा च चित्रभा श्रुतिविभ्रमा । चारुनेत्रा घृताची च मेनका चोर्वशी तथा
एतास्सहस्रशश्चान्या नृत्यगीतविशारदाः । उपातिष्ठत राजानं हिरण्यकशिपुं प्रभुम्
उपासते दितेः पुत्राः सर्वे लब्धवरास्तथा । बलि र्विरोचनस्तत्र नरकः पृथिवीसुतः
प्रह्लादो विप्रचित्तिश्च गविष्ठश्च महासुरः । सुरहन्ता दुःखकर्ता सुमनास्सुमतिस्तथा
घटोदरो महापार्श्वः क्रथनः पिठरस्तथा । विश्वरूपस्वरूपश्च विश्वकायो महाबलः
दैत्यदानवसंघास्ते सर्वे ज्वलितकुंडलाः । स्रग्विणो वर्मिणः सर्वे सर्वे च चरितव्रताः
सर्वे लब्धवराः शूरास्सर्वे विहितमृत्यवः । एते चान्ये च बहवो हिरण्यकशिपुं प्रभुम्
उपासते महात्मानं सर्वे दिव्यपरिच्छदाः । विमानैर्विविधाकारैर्भ्राजमानैरिवाग्निभिः
महेन्द्रवपुषः सर्वे विचित्रांगदबाहवः । भूषितांगा दितेः पुत्रास्तमुपासत सर्वतः
ऐश्वर्यं दैत्यसिंहस्य यथा तस्य महात्मनः । न श्रुतं नैव दृष्टं च कस्यापि भुवनत्रये
रजतकनकचित्रवेदिकायां परिकररत्नविचित्रवीथिकायाम् । स ददर्श मृगाधिपः सभायां सुरुचिरजालगवाक्षशोभितायाम्
कनकवलयहारभूषितांगं दितितनयं स मृगाधिपो ददर्श । दिवसकरकरप्रभं ज्वलंतं दितिजसहस्रशतैर्निषेव्यमाणम्
tasyāṃ sabhāyāṃ daityeṃdro hiraṇyakaśipustadā | āsīna āsane citre daśanalvapramāṇataḥ
divākaranibhe divye divyāstaraṇasaṃstṛte | hiraṇyakaśipurdaitya āste jvalitakuṃḍalaḥ
upacerurmahādaityā hiraṇyakaśipuṃ tadā | divyatālāni gītāni jagurgaṃdharvasattamāḥ
viśvācī sahajanyā ca pramloceti ca pūjitā | divyātha saurabheyī ca samīcī puṃjikasthalā
miśrakeśī ca raṃbhā ca citrabhā śrutivibhramā | cārunetrā ghṛtācī ca menakā corvaśī tathā
etāssahasraśaścānyā nṛtyagītaviśāradāḥ | upātiṣṭhata rājānaṃ hiraṇyakaśipuṃ prabhum
upāsate diteḥ putrāḥ sarve labdhavarāstathā | bali rvirocanastatra narakaḥ pṛthivīsutaḥ
prahlādo vipracittiśca gaviṣṭhaśca mahāsuraḥ | surahantā duḥkhakartā sumanāssumatistathā
ghaṭodaro mahāpārśvaḥ krathanaḥ piṭharastathā | viśvarūpasvarūpaśca viśvakāyo mahābalaḥ
daityadānavasaṃghāste sarve jvalitakuṃḍalāḥ | sragviṇo varmiṇaḥ sarve sarve ca caritavratāḥ
sarve labdhavarāḥ śūrāssarve vihitamṛtyavaḥ | ete cānye ca bahavo hiraṇyakaśipuṃ prabhum
upāsate mahātmānaṃ sarve divyaparicchadāḥ | vimānairvividhākārairbhrājamānairivāgnibhiḥ
mahendravapuṣaḥ sarve vicitrāṃgadabāhavaḥ | bhūṣitāṃgā diteḥ putrāstamupāsata sarvataḥ
aiśvaryaṃ daityasiṃhasya yathā tasya mahātmanaḥ | na śrutaṃ naiva dṛṣṭaṃ ca kasyāpi bhuvanatraye
rajatakanakacitravedikāyāṃ parikararatnavicitravīthikāyām | sa dadarśa mṛgādhipaḥ sabhāyāṃ surucirajālagavākṣaśobhitāyām
kanakavalayahārabhūṣitāṃgaṃ dititanayaṃ sa mṛgādhipo dadarśa | divasakarakaraprabhaṃ jvalaṃtaṃ ditijasahasraśatairniṣevyamāṇam
В том чертоге владыка дайтьев Хираньякашипу сидел тогда на пёстром сиденье мерою в десять налв, подобном солнцу, дивном, устланном дивными покровами; сидит дайтья Хираньякашипу с пылающими серьгами. Служили ему тогда великие дайтьи, и лучшие из гандхарвов пели дивные песни в лад: Вишвачи, Сахаджанья и чтимая Прамлоча, дивная Саурабхейи, Самичи, Пунджикастхала, Мишракеши, Рамбха, Читрабха, Шрутивибхрама, Чарунетра, Гхритачи, Менака и Урваши — эти и тысячи других, искусных в пляске и пении, предстояли царю, владыке Хираньякашипу.
Прислуживают сыны Дити, все обретшие дары: Бали, Вирочана, Нарака, сын Земли, Прахлада, Випрачитти и великий асура Гавиштха, Сураханта, Духкхакарта, Суманас и Сумати, Гхатодара, Махапаршва, Кратхана и Питхара, Вишварупа-Сварупа, многомощный Вишвакая. Все эти сонмы дайтьев и данавов с пылающими серьгами, в венках, в доспехах, все свершившие обеты, все обретшие дары, храбрые, все с назначенной смертью, — эти и многие другие прислуживают владыке, великому духом Хираньякашипу: все в дивных одеждах, на виманах разного вида, сияющих, как огни, все телом подобные Махендре, с пёстрыми наручами на руках; сыны Дити с украшенными членами прислуживали ему со всех сторон.
Владычества, какое было у того великого духом льва дайтьев, ни у кого не слыхано и не видано в трёх мирах.
На помосте, пёстром серебром и золотом, в галерее, пёстрой драгоценной оправой, увидел царь зверей в чертоге, украшенном прекрасными решётчатыми окнами, сына Дити — с телом, украшенным золотыми браслетами и ожерельями, сияющего блеском лучей дня, пылающего, кому служат сотни тысяч сынов Дити.
cc180342064c · published Sep 3, 2026, 4:13:28 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Двор описан как двор: певцы, апсары, поимённо названные приближённые. Среди прислуживающих отцу назван и Прахлада — он здесь не мученик, а сын при дворе, стоящий вместе со всеми.
Одна строка выбивается из перечня: «все с назначенной смертью». Стоят неуязвимые, в венках и доспехах, с дарами от Брахмы, — и о каждом заранее сказано, что его смерть уже назначена.
Владычество Хираньякашипу признано без насмешки: такого не видано в трёх мирах. Его не преуменьшают, чтобы легче было свергнуть.