पिप्पल उवाच
पराचीनः स भूतात्मा यं सुपश्यन्ति योगिनः । मोक्षरूपं परं स्थानं परब्रह्मस्वरूपकम्
अव्यक्तमक्षरं हंसं शुद्धं सिद्धिसमन्वितम् । पराचीनस्य यद्रूपं विद्याधर तवाग्रतः
सर्वमेव मयाख्यातमन्यत्किं ते वदाम्यहम्
कस्मादेतन्महाज्ञानमुद्भूतं तव सुव्रत । अर्वाचीनगतिं विद्वान्पराचीनगतिं तथा
त्रैलोक्यस्य परं ज्ञानं त्वय्येवं परिवर्तते । तपसो नैव पश्यामि परां निष्ठां हि सुव्रत
यजनं याजनं तीर्थं तपो वा कृतवानसि । तत्प्रभावं वदस्वैवं केन ज्ञानं तवाखिलम्
parācīnaḥ sa bhūtātmā yaṃ supaśyanti yoginaḥ | mokṣarūpaṃ paraṃ sthānaṃ parabrahmasvarūpakam
avyaktamakṣaraṃ haṃsaṃ śuddhaṃ siddhisamanvitam | parācīnasya yadrūpaṃ vidyādhara tavāgrataḥ
sarvameva mayākhyātamanyatkiṃ te vadāmyaham
kasmādetanmahājñānamudbhūtaṃ tava suvrata | arvācīnagatiṃ vidvānparācīnagatiṃ tathā
trailokyasya paraṃ jñānaṃ tvayyevaṃ parivartate | tapaso naiva paśyāmi parāṃ niṣṭhāṃ hi suvrata
yajanaṃ yājanaṃ tīrthaṃ tapo vā kṛtavānasi | tatprabhāvaṃ vadasvaivaṃ kena jñānaṃ tavākhilam
«Брахма и прочие, и все миры — ближние, о Пиппала; ближни и эти миры, что бывают в трёх мирах. А дальний — та душа существ, которую ясно видят йогины: облик освобождения, высшее место, сущность высшего Брахмана, непроявленный, нетленный, чистый Хамса, наделённый совершенством. Вот облик дальнего, о видьядхара, пред тобою. Всё мною изложено; что ещё скажу тебе?» — «Откуда возникло у тебя это великое знание, о строгий в обете? Ты знаешь и ход ближнего, и ход дальнего; высшее знание трёх миров так обращается в тебе. А высшего предела подвига я в тебе вовсе не вижу.
6d25736873f7 · published Sep 3, 2026, 4:13:34 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Пиппала задаёт вопрос честно и до конца: откуда это у тебя, если подвига я в тебе не вижу? Он не спорит и не завидует — он не понимает. С такого вопроса и начинается настоящее ученичество.