यथा दीपो निवातस्थो निश्चलो वायुवर्जितः । प्रज्वलन्नाशायेत्सर्वमन्धकारं महामते
तद्वद्दोषविहीनात्मा भवत्येव निराश्रयः । निराशो निर्मलो वत्स न मित्रं न रिपुं कदा
न शोको न च हर्षश्च न लोभो न च मत्सरः । एको विषादहर्षैश्च सुखदुःखैर्विमुच्यते
विषयैश्चापि सर्वैश्च इन्द्रियाणि स संहरेत् । तदा स केवलो जातः केवलत्वं प्रजायते
अग्निकर्मप्रसङ्गेन दीपस्तैलं प्रशोषयेत् । वर्त्याधारेण राजेन्द्र निःसङ्गो वायुवर्जितः
कज्जलं वमते पश्चात्तैलस्यापि महामते । कृष्णासौ दृश्यते रेखा दीपस्याग्रे महामते
स्वयमाकृष्यते तैलं तेजसा निर्मलो भवेत् । कायवर्तिस्थितस्तद्वत्कर्मतैलं प्रशोषयेत्
yathā dīpo nivātastho niścalo vāyuvarjitaḥ | prajvalannāśāyetsarvamandhakāraṃ mahāmate
tadvaddoṣavihīnātmā bhavatyeva nirāśrayaḥ | nirāśo nirmalo vatsa na mitraṃ na ripuṃ kadā
na śoko na ca harṣaśca na lobho na ca matsaraḥ | eko viṣādaharṣaiśca sukhaduḥkhairvimucyate
viṣayaiścāpi sarvaiśca indriyāṇi sa saṃharet | tadā sa kevalo jātaḥ kevalatvaṃ prajāyate
agnikarmaprasaṅgena dīpastailaṃ praśoṣayet | vartyādhāreṇa rājendra niḥsaṅgo vāyuvarjitaḥ
kajjalaṃ vamate paścāttailasyāpi mahāmate | kṛṣṇāsau dṛśyate rekhā dīpasyāgre mahāmate
svayamākṛṣyate tailaṃ tejasā nirmalo bhavet | kāyavartisthitastadvatkarmatailaṃ praśoṣayet
«Как светильник, стоящий в безветрии, неколеблемый, лишённый ветра, — горя, разгоняет он всю тьму, о великоразумный, — так и душа, лишённая порока, становится ни на что не опёртой: без чаяний, чистая, о дитя, — ни друга, ни врага у неё никогда. Ни скорби, ни радости, ни алчности, ни зависти: один, освобождается он от уныния и восторга, от счастья и горя. И от всех предметов отвлекает он чувства — тогда он стал единственным, и рождается единственность. Действием огня светильник иссушает масло через основу-фитиль, о владыка царей, — ни к чему не льнущий, лишённый ветра. Затем он извергает копоть масла, о великоразумный, и чёрная та полоса видится над светильником, о великоразумный. Сам он втягивает масло и сиянием становится чистым; так же и стоящий на фитиле тела иссушает масло дел.»
68b05c5e6910 · published Sep 3, 2026, 4:13:36 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Образ идёт дальше обычного: светильник не только светит, он ещё и выпивает собственное масло. Дела не отсекаются, а сгорают, питая тот самый свет, который их и уничтожает. И копоть здесь не изъян: чёрная полоса над огнём — видимый след того, что масла становится меньше.