विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तैते कुलपर्वताः । तेषां सहस्रशो विप्राः पर्वतास्ते समीपतः
अविज्ञाताः सारवन्तो विपुलाश्चित्रसानवः । अन्ये तु परिज्ञाता ह्रस्वा ह्रस्वोपजीविनः
आर्यम्लेच्छसधर्माणस्ते मिश्राः पुरुषा द्विजाः । नदीं पिबन्ति विमलां गङ्गां सिन्धुं सरस्वतीम्
गोदावरीं नर्मदां च बहूदां च महानदीम् । शतद्रुं चन्द्रभागां च यमुनां च महानदीम्
दृषद्वतीं वितस्तां च विपाशां स्वच्छबालुकाम् । नदीं वेत्रवतीं चैव कृष्णां वेणीं च निम्नगाम्
इरावतीं वितस्तां च पयोष्णीं देविकामपि । वेदस्पृतिं वेदशिरां त्रिदिवां सिन्धुलाकृमिम्
करीषिणी चित्रवहां त्रिसेनां चैव निम्नगाम् । गोमतीं धूतपापां च चन्दनां च महानदीम्
vindhyaśca pāriyātraśca saptaite kulaparvatāḥ | teṣāṃ sahasraśo viprāḥ parvatāste samīpataḥ
avijñātāḥ sāravanto vipulāścitrasānavaḥ | anye tu parijñātā hrasvā hrasvopajīvinaḥ
āryamlecchasadharmāṇaste miśrāḥ puruṣā dvijāḥ | nadīṃ pibanti vimalāṃ gaṅgāṃ sindhuṃ sarasvatīm
godāvarīṃ narmadāṃ ca bahūdāṃ ca mahānadīm | śatadruṃ candrabhāgāṃ ca yamunāṃ ca mahānadīm
dṛṣadvatīṃ vitastāṃ ca vipāśāṃ svacchabālukām | nadīṃ vetravatīṃ caiva kṛṣṇāṃ veṇīṃ ca nimnagām
irāvatīṃ vitastāṃ ca payoṣṇīṃ devikāmapi | vedaspṛtiṃ vedaśirāṃ tridivāṃ sindhulākṛmim
karīṣiṇī citravahāṃ trisenāṃ caiva nimnagām | gomatīṃ dhūtapāpāṃ ca candanāṃ ca mahānadīm
«…Виндхья и Париятра — эти семь родовых гор. Возле них, о випры, горы тысячами: неведомые, крепкие, обширные, с пёстрыми склонами; иные же ведомы — малые и кормящие немногих. Люди там смешанные, живущие обычаем и ариев, и млеччхов, о дваждырождённые. Пьют они чистую реку — Гангу, Синдху, Сарасвати, Годавари, Нармаду и великую реку Бахуду, Шатадру и Чандрабхагу, и великую реку Ямуну, Дришадвати и Витасту, Випашу со светлым песком, реку Ветравати, Кришну и текущую Вени, Иравати и Витасту, Пайошни и Девику, Ведасприти, Ведаширу, Тридиву, Синдхулакрими, Каришини, Читравахи и текущую Трисену, Гомати, Дхутапапу и великую реку Чандану…»
ed327cc65589 · published Sep 3, 2026, 4:13:39 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Семь родовых гор названы, а рядом сказано о тысячах безымянных: неведомых, крепких, обширных. Земля, стало быть, известна не вся, и предание этого не скрывает. Такая же честность и о людях: «смешанные, живущие обычаем и ариев, и млеччхов». Никакой чистой страны здесь нет — Бхарата описана как место, где обычаи перемешаны, и сказано это без осуждения. А дальше идёт перечень рек, и его стоит читать вслух, как читали в старину. Это не география: реки названы теми, кого «пьют», — они входят в человека, и потому список звучит как перечень родства. Страну описывают через воду, которая делает её жителей своими.