अटवीशिखराश्चैव मेरुभूताश्च सत्तमाः । उपावृत्तानुपावृत्ताः सुराष्ट्राः केकयास्तथा
कुट्टापरान्ता माहेयाः कक्षाः सामुद्रनिष्कुटाः । अन्धाश्च बहवो विप्रा अन्तर्गिर्यस्तथैव च
बहिर्गिर्यश्च मलदा मगधा मालवार्घटाः । सत्वतराः प्रावृषेया भार्गवाश्च द्विजर्षभाः
पुण्ड्रा भार्गाः किराताश्च सुदेष्णा भासुरास्तथा । शका निषादा निषधास्तथैवानर्तनैरृताः
पूर्णलाः पूतिमत्स्याश्च कुन्तलाः कुशकास्तथा । त्रिगर्ताः शूरसेना ईजिकाः कल्पकारणाः
तिलभागा मसाराश्च मधुमत्ताः ककुन्दकाः । काश्मीराः सिन्धुसौवीरा गान्धारा दर्शकास्तथा
अभिसाराः कुद्रुताश्च सौरिला बाह्लिकास्तथा । दर्वी च मालवा दर्वा वातजामरथोरगाः
aṭavīśikharāścaiva merubhūtāśca sattamāḥ | upāvṛttānupāvṛttāḥ surāṣṭrāḥ kekayāstathā
kuṭṭāparāntā māheyāḥ kakṣāḥ sāmudraniṣkuṭāḥ | andhāśca bahavo viprā antargiryastathaiva ca
bahirgiryaśca maladā magadhā mālavārghaṭāḥ | satvatarāḥ prāvṛṣeyā bhārgavāśca dvijarṣabhāḥ
puṇḍrā bhārgāḥ kirātāśca sudeṣṇā bhāsurāstathā | śakā niṣādā niṣadhāstathaivānartanairṛtāḥ
pūrṇalāḥ pūtimatsyāśca kuntalāḥ kuśakāstathā | trigartāḥ śūrasenā ījikāḥ kalpakāraṇāḥ
tilabhāgā masārāśca madhumattāḥ kakundakāḥ | kāśmīrāḥ sindhusauvīrā gāndhārā darśakāstathā
abhisārāḥ kudrutāśca saurilā bāhlikāstathā | darvī ca mālavā darvā vātajāmarathoragāḥ
«…атавишикхары и мерубхуты, о лучшие; упавритты и анупавритты, сураштры и кекаи, куттапаранты, махеи, какши, самудранишкуты, андхи и многие иные, о випры, антаргирьи и бахиргирьи, малады, магадхи, малавы и аргхаты, сатватары, правришеи и бхаргавы, о быки среди дваждырождённых; пундры, бхарги и кираты, судешны и бхасуры, шаки, нишады и нишадхи, анарты и найррты, пурналы и путиматсьи, кунталы и кушаки, тригарты, шурасены, иджики, калпакараны, тилабхаги и масары, мадхуматты, какундаки, кашмирцы, синдху и саувиры, гандхары и даршаки, абхисары и кудруты, саурилы и бахлики, Дарви и малавы, дарвы, ватаджамаратхораги…»
0b5667855527 · published Sep 3, 2026, 4:13:39 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Имена эти для нас звучат почти как заклинание, а составлялись они по живому: антаргирьи — «живущие внутри гор», бахиргирьи — «живущие за горами», атавишикхары — «с лесных вершин». Народы названы по тому, где стоят их дома. Оттого перечень и разросся: всякая долина за перевалом давала новое имя. Стоит заметить и то, кто сюда вошёл: кираты и нишады, охотничьи племена лесов, стоят в одном ряду с кашмирцами и гандхарами. Разделение на «своих» и «лесных» этот список не проводит; он просто перечисляет живущих, и уже потому кираты в нём не гости, а жители Бхараты.