Padma Purāṇa
Nārada Beholds Rādhā5.71.90-101
3025 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 5.71.90-101
Devanāgarī

अशोककलिकायां तु वसाम्यस्यां महामुने । रक्ताम्बरधरा नित्यं रक्तमालानुलेपना
रक्तसिन्दूरकलिका रक्तोत्पलवतंसिनी । रक्तमाणिक्यकेयूरमुकुटादिविभूषिता
एकदा प्रियया सार्धं विहरन्त्यो मधूत्सवे । तत्रैव मिलिता गोपबालिकाश्चित्रवाससः
अहं चाशोकमालाभिर्गोपवेषधरं हरिम् । रमारूपाश्च ताः सर्वा भक्त्या सम्यगपूजयम्
ततः प्रभृति चैतासां मध्ये तिष्ठामि सर्वदा । भूषाभिर्विविधाभिश्च तोषयित्वा रमापतिम्
परात्परमहं सर्वं विजानामीह सर्वतः । गोगोपगोपिकादीनां रहस्यं चापि वेद्म्यहम्
तव जिज्ञासितं सर्वं हृदि प्रत्यभिभाषितम् । तां देवीमद्भुताकारामद्भुतानन्ददायिनीम्
हरेः प्रियां हिरण्याभां हीरकोज्ज्वलमुद्रिकाम् । कथं पश्यामि लोलाक्षी कथं वा तत्पदाम्बुजम्
आराध्यतेऽतिभक्त्येति त्वया ब्रह्मन्विमर्शितम् । तत्र ते कथयिष्यामि वृत्तान्तं सुमहात्मनाम्
मानसे सरसि स्थित्वा तपस्तीव्रमुपेयुषाम् । जपतां सिद्धमन्त्रांश्च ध्यायतां हरिमीश्वरम्
मुनीनां काङ्क्षतां नित्यं तस्या एव पदाम्बुजम् । एकसप्ततिसाहस्रसङ्ख्यातानां महौजसाम्
तत्तेऽहं कथयाम्यद्य तद्रहस्यं परं वने

Transliteration (IAST)

aśokakalikāyāṃ tu vasāmyasyāṃ mahāmune | raktāmbaradharā nityaṃ raktamālānulepanā
raktasindūrakalikā raktotpalavataṃsinī | raktamāṇikyakeyūramukuṭādivibhūṣitā
ekadā priyayā sārdhaṃ viharantyo madhūtsave | tatraiva militā gopabālikāścitravāsasaḥ
ahaṃ cāśokamālābhirgopaveṣadharaṃ harim | ramārūpāśca tāḥ sarvā bhaktyā samyagapūjayam
tataḥ prabhṛti caitāsāṃ madhye tiṣṭhāmi sarvadā | bhūṣābhirvividhābhiśca toṣayitvā ramāpatim
parātparamahaṃ sarvaṃ vijānāmīha sarvataḥ | gogopagopikādīnāṃ rahasyaṃ cāpi vedmyaham
tava jijñāsitaṃ sarvaṃ hṛdi pratyabhibhāṣitam | tāṃ devīmadbhutākārāmadbhutānandadāyinīm
hareḥ priyāṃ hiraṇyābhāṃ hīrakojjvalamudrikām | kathaṃ paśyāmi lolākṣī kathaṃ vā tatpadāmbujam
ārādhyate'tibhaktyeti tvayā brahmanvimarśitam | tatra te kathayiṣyāmi vṛttāntaṃ sumahātmanām
mānase sarasi sthitvā tapastīvramupeyuṣām | japatāṃ siddhamantrāṃśca dhyāyatāṃ harimīśvaram
munīnāṃ kāṅkṣatāṃ nityaṃ tasyā eva padāmbujam | ekasaptatisāhasrasaṅkhyātānāṃ mahaujasām
tatte'haṃ kathayāmyadya tadrahasyaṃ paraṃ vane

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
प्रष्टु-कामः-अपि-स-मुनिःpraṣṭu-kāmaḥ-api-sa-muniḥхотя и желая спросить, тот мудрец
किञ्चित्-स्व-अभिमतम्-प्रियम्kiñcit-sva-abhimatam-priyamнечто своё желанное, милое
न-अशकत्-प्रेम-लावण्यna-aśakat-prema-lāvaṇyaне смог, любовью и красою
प्रिय-भाषा-प्रधर्षितःpriya-bhāṣā-pradharṣitaḥмилою речью одолённый
अथ-आगता-मुनि-श्रेष्ठम्atha-āgatā-muni-śreṣṭhamзатем подошедшая к лучшему из мудрецов
कृत-अञ्जलिम्-अवस्थितम्kṛta-añjalim-avasthitamстоящему со сложенными ладонями
भक्ति-भार-अनत-ग्रीवम्bhakti-bhāra-anata-grīvamсо склонённой бременем преданности шеей
स-विस्मयम्-स-सम्भ्रमम्sa-vismayam-sa-sambhramamс изумлением и трепетом
सु-विनीततमम्-प्राहsu-vinītatamam-prāhaвесьма смиренному сказала
तत्र-एव-करुणा-अन्विताtatra-eva-karuṇā-anvitāтам же, исполненная сострадания
अशोक-मालिनी-नाम्नाaśoka-mālinī-nāmnāпо имени Ашокамалини
अशोक-वन-देवताaśoka-vana-devatāбожество ашокового леса
अशोक-कलिकायाम्-तुaśoka-kalikāyām-tuв почке ашоки
वसामि-अस्याम्-महा-मुनेvasāmi-asyām-mahā-muneобитаю я, о великий мудрец
रक्त-अम्बर-धरा-नित्यम्rakta-ambara-dharā-nityamвсегда в красных одеждах
रक्त-माला-अनुलेपनाrakta-mālā-anulepanāс красным венком и умащением
रक्त-सिन्दूर-कलिकाrakta-sindūra-kalikāс почкой красной синдуры
रक्त-उत्पल-वतंसिनीrakta-utpala-vataṃsinīс красным лотосом в убранстве
रक्त-माणिक्य-केयूरrakta-māṇikya-keyūraс наручами из красных рубинов
मुकुट-आदि-विभूषिताmukuṭa-ādi-vibhūṣitāвенцом и прочим украшенная
एकदा-प्रियया-सार्धम्ekadā-priyayā-sārdhamоднажды вместе с возлюбленной
विहरन्त्यः-मधु-उत्सवेviharantyaḥ-madhu-utsaveрезвящиеся на весеннем празднике
तत्र-एव-मिलिताः-गोपtatra-eva-militāḥ-gopaтам же сошлись пастушьи
बालिकाः-चित्र-वाससःbālikāḥ-citra-vāsasaḥдевочки в пёстрых одеждах
अहम्-च-अशोक-मालाभिःaham-ca-aśoka-mālābhiḥи я венками из ашоки
गोप-वेष-धरम्-हरिम्gopa-veṣa-dharam-harimХари в пастушьем убранстве
रमा-रूपाः-च-ताः-सर्वाःramā-rūpāḥ-ca-tāḥ-sarvāḥи все они, обликом Рама
भक्त्या-सम्यक्-अपूजयम्bhaktyā-samyak-apūjayamс преданностью как должно почтила
ततः-प्रभृति-च-एतासाम्tataḥ-prabhṛti-ca-etāsāmс тех пор и среди них
मध्ये-तिष्ठामि-सर्वदाmadhye-tiṣṭhāmi-sarvadāпосреди пребываю всегда
भूषाभिः-विविधाभिः-चbhūṣābhiḥ-vividhābhiḥ-caи разными уборами
तोषयित्वा-रमा-पतिम्toṣayitvā-ramā-patimублажив супруга Рамы
परात्-परम्-अहम्-सर्वम्parāt-param-aham-sarvamвысшее высшего я всё
विजानामि-इह-सर्वतःvijānāmi-iha-sarvataḥведаю здесь отовсюду
गो-गोप-गोपिका-आदीनाम्go-gopa-gopikā-ādīnāmкоров, пастухов, пастушек и прочих
रहस्यम्-च-अपि-वेद्मि-अहम्rahasyam-ca-api-vedmi-ahamи тайну я знаю
तव-जिज्ञासितम्-सर्वम्tava-jijñāsitam-sarvamвсё, о чём ты вопрошал
हृदि-प्रति-अभिभाषितम्hṛdi-prati-abhibhāṣitamв сердце проговорённое
ताम्-देवीम्-अद्भुत-आकाराम्tām-devīm-adbhuta-ākārāmту богиню дивного облика
अद्भुत-आनन्द-दायिनीम्adbhuta-ānanda-dāyinīmдарующую дивное блаженство
हरेः-प्रियाम्-हिरण्य-आभाम्hareḥ-priyām-hiraṇya-ābhāmмилую Хари, златосияющую
हीरक-उज्ज्वल-मुद्रिकाम्hīraka-ujjvala-mudrikāmс перстнем, блистающим алмазом
कथम्-पश्यामि-लोल-अक्षीkatham-paśyāmi-lola-akṣīкак увижу я, зыбкоокую
कथम्-वा-तत्-पद-अम्बुजम्katham-vā-tat-pada-ambujamи как её лотосные стопы
आराध्यते-अति-भक्त्या-इतिārādhyate-ati-bhaktyā-itiпочитаются с великой преданностью
त्वया-ब्रह्मन्-विमर्शितम्tvayā-brahman-vimarśitamтобою, о брахман, обдумано
तत्र-ते-कथयिष्यामिtatra-te-kathayiṣyāmiо том я тебе поведаю
वृत्तान्तम्-सु-महा-आत्मनाम्vṛttāntam-su-mahā-ātmanāmповесть о весьма великих душою
मानसे-सरसि-स्थित्वाmānase-sarasi-sthitvāпребывая у озера Манаса
तपः-तीव्रम्-उपेयुषाम्tapaḥ-tīvram-upeyuṣāmпредавшихся суровому подвигу
जपताम्-सिद्ध-मन्त्रान्-चjapatām-siddha-mantrān-caповторявших совершенные мантры
ध्यायताम्-हरिम्-ईश्वरम्dhyāyatām-harim-īśvaramсозерцавших Хари, владыку
मुनीनाम्-काङ्क्षताम्-नित्यम्munīnām-kāṅkṣatām-nityamмудрецов, всегда жаждавших
तस्याः-एव-पद-अम्बुजम्tasyāḥ-eva-pada-ambujamименно её лотосных стоп
एक-सप्तति-साहस्रeka-saptati-sāhasraсемидесяти одной тысячи
सङ्ख्यातानाम्-महा-ओजसाम्saṅkhyātānām-mahā-ojasāmчислом, весьма мощных
तत्-ते-अहम्-कथयामि-अद्यtat-te-aham-kathayāmi-adyaто я тебе поведаю ныне
तत्-रहस्यम्-परम्-वनेtat-rahasyam-param-vaneту высшую тайну в лесу
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
Translation

«Хотя и желая спросить нечто своё желанное, милое, тот мудрец не смог — одолённый любовью, красою и милою речью. Затем подошедшая к лучшему из мудрецов, стоящему со сложенными ладонями, со склонённой бременем преданности шеей, с изумлением и трепетом, весьма смиренному, сказала там же, исполненная сострадания, по имени Ашокамалини, божество ашокового леса: „В этой почке ашоки обитаю я, о великий мудрец, — всегда в красных одеждах, с красным венком и умащением, с почкой красной синдуры, с красным лотосом в убранстве, с наручами из красных рубинов, венцом и прочим украшенная. Однажды, резвящиеся вместе с возлюбленной на весеннем празднике, сошлись там же пастушьи девочки в пёстрых одеждах; и я венками из ашоки, а все они, обликом Рама, с преданностью как должно почтила Хари в пастушьем убранстве. С тех пор посреди них пребываю я всегда; и, ублажив разными уборами супруга Рамы, ведаю я здесь отовсюду высшее высшего, и тайну коров, пастухов, пастушек и прочих знаю. Всё, о чём ты вопрошал, в сердце проговорённое: ‚Ту богиню дивного облика, дарующую дивное блаженство, милую Хари, златосияющую, с перстнем, блистающим алмазом, — как увижу я, зыбкоокую, и как её лотосные стопы, что почитаются с великой преданностью?‘ — так тобою, о брахман, обдумано. О том я тебе поведаю повесть о весьма великих душою: о мудрецах, пребывавших у озера Манаса, предавшихся суровому подвигу, повторявших совершенные мантры, созерцавших Хари, владыку, всегда жаждавших именно её лотосных стоп, — числом в семьдесят одну тысячу, весьма мощных. То я тебе поведаю ныне — ту высшую тайну в лесу“.»

Version

c6f306116448 · published Sep 3, 2026, 4:13:48 AM UTC

Available inRU

Page between verses with