Padma Purāṇa
The Marks of a Purāṇa-Reciter and the Rite of Giving5.114.43-57
3401 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 5.114.43-57

राम उवाच

Devanāgarī

अतो गुरुः पुराणज्ञः श्रोतृवन्द्योऽघनाशनः । न तस्मादधिकः कश्चिद्गुरुरस्ति गतिप्रदः
मन्त्रेषु गुरवो ये च वेदशास्त्रेषु ये मताः । नेशते सर्वविज्ञानं दातुं तस्मान्न बोधकाः
पिशाचाः प्रायशो राम ब्रह्मराक्षसनामकाः । वेदमन्त्रस्य वेत्तारो दृश्यन्ते न पुराणवित्
पुराणविमुखो नैव सर्वः सर्वं हि पश्यति । पुराणज्ञो हितस्तस्मात्पापनाशकरः प्रभुः
तत्पूजा सर्वपूजास्यात्सर्वद्रोहोऽस्य पीडनम् । यथा समस्तदानानां विद्यादानं प्रशस्यते
पौराणिकस्तथा धन्यस्तत्र दानं महत्फलम्
किं वा पौराणिके देयं कियत्कीदृशमेव च । पुराणं कीदृशं वर्ज्यं वर्ज्यः कीदृक्पुराणवित्
षड्रसान्नपानानि स्नेहद्रव्याणि यानि च । गृहं सोपस्करं राम पुराणज्ञाय दापयेत्
पर्याप्तान्येव सर्वाणि अधिकानि फलाधिकात् । दद्याद् द्रव्यमतो भूयः सचैलं शोभितं मृदु
भूषणानि यथार्हाणि स्वशक्त्या प्रतिपादयेत् । गन्धपुष्पं प्रतिदिनं केवलं गन्धमेव च
केवलं च तथा पुष्पं फलकाले फलान्यपि । ताम्बूलं च तथा दद्यान्नमस्कुर्याच्च भक्तितः
पुराणस्य समाप्तौ तु दद्याद्दानादिकं तथा । अधिकं तु तथादेयं भूहिरण्यादिकं नृप
न च तूष्णीमुपक्रम्य श्रोतुमर्हति कश्चन । सभासद्भिः कृता चैव या पूजैकेन वा कृता
देवस्थाने यथाशक्ति सर्वैः पूजनमिष्यते । तीर्थेऽपि च यथा राम पुण्येष्वायतनेषु च
स्वशक्त्या पूजनं कुर्यात्पुराणज्ञाय राघव । श्रोतुस्तु लक्षणं पूर्वं मयोक्तं तु भवेन्नृप

Transliteration (IAST)

ato guruḥ purāṇajñaḥ śrotṛvandyo'ghanāśanaḥ | na tasmādadhikaḥ kaścidgururasti gatipradaḥ
mantreṣu guravo ye ca vedaśāstreṣu ye matāḥ | neśate sarvavijñānaṃ dātuṃ tasmānna bodhakāḥ
piśācāḥ prāyaśo rāma brahmarākṣasanāmakāḥ | vedamantrasya vettāro dṛśyante na purāṇavit
purāṇavimukho naiva sarvaḥ sarvaṃ hi paśyati | purāṇajño hitastasmātpāpanāśakaraḥ prabhuḥ
tatpūjā sarvapūjāsyātsarvadroho'sya pīḍanam | yathā samastadānānāṃ vidyādānaṃ praśasyate
paurāṇikastathā dhanyastatra dānaṃ mahatphalam
kiṃ vā paurāṇike deyaṃ kiyatkīdṛśameva ca | purāṇaṃ kīdṛśaṃ varjyaṃ varjyaḥ kīdṛkpurāṇavit
ṣaḍrasānnapānāni snehadravyāṇi yāni ca | gṛhaṃ sopaskaraṃ rāma purāṇajñāya dāpayet
paryāptānyeva sarvāṇi adhikāni phalādhikāt | dadyād dravyamato bhūyaḥ sacailaṃ śobhitaṃ mṛdu
bhūṣaṇāni yathārhāṇi svaśaktyā pratipādayet | gandhapuṣpaṃ pratidinaṃ kevalaṃ gandhameva ca
kevalaṃ ca tathā puṣpaṃ phalakāle phalānyapi | tāmbūlaṃ ca tathā dadyānnamaskuryācca bhaktitaḥ
purāṇasya samāptau tu dadyāddānādikaṃ tathā | adhikaṃ tu tathādeyaṃ bhūhiraṇyādikaṃ nṛpa
na ca tūṣṇīmupakramya śrotumarhati kaścana | sabhāsadbhiḥ kṛtā caiva yā pūjaikena vā kṛtā
devasthāne yathāśakti sarvaiḥ pūjanamiṣyate | tīrthe'pi ca yathā rāma puṇyeṣvāyataneṣu ca
svaśaktyā pūjanaṃ kuryātpurāṇajñāya rāghava | śrotustu lakṣaṇaṃ pūrvaṃ mayoktaṃ tu bhavennṛpa

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अतः-गुरुः-पुराण-ज्ञःataḥ-guruḥ-purāṇa-jñaḥпотому наставник — знаток пураны
श्रोतृ-वन्द्यः-अघ-नाशनःśrotṛ-vandyaḥ-agha-nāśanaḥчтимый слушателем, губящий грех
न-तस्मात्-अधिकः-कश्चित्na-tasmāt-adhikaḥ-kaścitнет выше него никакого
गुरुः-अस्ति-गति-प्रदःguruḥ-asti-gati-pradaḥнаставника, дающего путь
मन्त्रेषु-गुरवः-ये-चmantreṣu-guravaḥ-ye-caв мантрах какие наставники
वेद-शास्त्रेषु-ये-मताःveda-śāstreṣu-ye-matāḥв Ведах и писаниях какие признаны
न-ईशते-सर्व-विज्ञानम्na-īśate-sarva-vijñānamне властны всякое познание
दातुम्-तस्मात्-न-बोधकाःdātum-tasmāt-na-bodhakāḥдать, потому не вразумители
पिशाचाः-प्रायशः-रामpiśācāḥ-prāyaśaḥ-rāmaпишачи по большей части, о Рама
ब्रह्म-राक्षस-नामकाःbrahma-rākṣasa-nāmakāḥзовомые брахма-ракшасами
वेद-मन्त्रस्य-वेत्तारःveda-mantrasya-vettāraḥзнатоки ведической мантры
दृश्यन्ते-न-पुराण-वित्dṛśyante-na-purāṇa-vitвидятся; не знаток пураны
पुराण-विमुखः-न-एवpurāṇa-vimukhaḥ-na-evaотвративший лицо от пураны вовсе не
सर्वः-सर्वम्-हि-पश्यतिsarvaḥ-sarvam-hi-paśyatiвсякий; всё же видит
पुराण-ज्ञः-हितः-तस्मात्purāṇa-jñaḥ-hitaḥ-tasmātзнаток пураны благодетелен потому
पाप-नाश-करः-प्रभुःpāpa-nāśa-karaḥ-prabhuḥтворящий гибель греха, властный
तत्-पूजा-सर्व-पूजा-स्यात्tat-pūjā-sarva-pūjā-syātего почитание да будет всяким почитанием
सर्व-द्रोहः-अस्य-पीडनम्sarva-drohaḥ-asya-pīḍanamего утеснение — всякое злодейство
यथा-समस्त-दानानाम्yathā-samasta-dānānāmкак из всех даров
विद्या-दानम्-प्रशस्यतेvidyā-dānam-praśasyateдар знания одобряется
पौराणिकः-तथा-धन्यःpaurāṇikaḥ-tathā-dhanyaḥтак чтец пураны благословен
तत्र-दानम्-महत्-फलम्tatra-dānam-mahat-phalamдар ему — великий плод
किम्-वा-पौराणिके-देयम्kim-vā-paurāṇike-deyamчто же чтецу пураны должно дать
कियत्-कीदृशम्-एव-चkiyat-kīdṛśam-eva-caсколько и какое
पुराणम्-कीदृशम्-वर्ज्यम्purāṇam-kīdṛśam-varjyamкакую пурану надлежит отвергнуть
वर्ज्यः-कीदृक्-पुराण-वित्varjyaḥ-kīdṛk-purāṇa-vitи какого знатока пураны отвергнуть
षट्-रस-अन्न-पानानिṣaṭ-rasa-anna-pānāniшестивкусную пищу и питьё
स्नेह-द्रव्याणि-यानि-चsneha-dravyāṇi-yāni-caи какие есть масла
गृहम्-स-उपस्करम्-रामgṛham-sa-upaskaram-rāmaдом с утварью, о Рама
पुराण-ज्ञाय-दापयेत्purāṇa-jñāya-dāpayetзнатоку пураны да велит дать
पर्याप्तानि-एव-सर्वाणिparyāptāni-eva-sarvāṇiдостаточны все
अधिकानि-फल-अधिकात्adhikāni-phala-adhikātбольшие — от большего плода
दद्यात्-द्रव्यम्-अतः-भूयःdadyāt-dravyam-ataḥ-bhūyaḥда подаст имущество сверх того
स-चैलम्-शोभितम्-मृदुsa-cailam-śobhitam-mṛduс одеждою, украшенное, мягкое
भूषणानि-यथा-अर्हाणिbhūṣaṇāni-yathā-arhāṇiукрашения, какие подобают
स्व-शक्त्या-प्रतिपादयेत्sva-śaktyā-pratipādayetпо своей силе да передаст
गन्ध-पुष्पम्-प्रति-दिनम्gandha-puṣpam-prati-dinamблаговония и цветы ежедневно
केवलम्-गन्धम्-एव-चkevalam-gandham-eva-caили одни лишь благовония
केवलम्-च-तथा-पुष्पम्kevalam-ca-tathā-puṣpamили лишь цветы
फल-काले-फलानि-अपिphala-kāle-phalāni-apiво время плодов и плоды
ताम्बूलम्-च-तथा-दद्यात्tāmbūlam-ca-tathā-dadyātи бетель так да подаст
नमस्कुर्यात्-च-भक्तितःnamaskuryāt-ca-bhaktitaḥи да поклонится с преданностью
पुराणस्य-समाप्तौ-तुpurāṇasya-samāptau-tuпо завершении же пураны
दद्यात्-दान-आदिकम्-तथाdadyāt-dāna-ādikam-tathāда подаст дар и прочее
अधिकम्-तु-तथा-आदेयम्adhikam-tu-tathā-ādeyamи большее так должно дать
भू-हिरण्य-आदिकम्-नृपbhū-hiraṇya-ādikam-nṛpaземлю, золото и прочее, о царь
न-च-तूष्णीम्-उपक्रम्यna-ca-tūṣṇīm-upakramyaи не молча приступив
श्रोतुम्-अर्हति-कश्चनśrotum-arhati-kaścanaслушать кто-либо вправе
सभा-सद्भिः-कृता-च-एवsabhā-sadbhiḥ-kṛtā-ca-evaи участниками собрания сотворённое
या-पूजा-एकेन-वा-कृताyā-pūjā-ekena-vā-kṛtāкакое почитание, или одним сотворённое
देव-स्थाने-यथा-शक्तिdeva-sthāne-yathā-śaktiв божьем месте по силе
सर्वैः-पूजनम्-इष्यतेsarvaiḥ-pūjanam-iṣyateвсеми почитание желательно
तीर्थे-अपि-च-यथा-रामtīrthe-api-ca-yathā-rāmaи в тиртхе так же, о Рама
पुण्येषु-आयतनेषु-चpuṇyeṣu-āyataneṣu-caи в святых святилищах
स्व-शक्त्या-पूजनम्-कुर्यात्sva-śaktyā-pūjanam-kuryātпо своей силе почитание да творит
पुराण-ज्ञाय-राघवpurāṇa-jñāya-rāghavaзнатоку пураны, о Рагхава
श्रोतुः-तु-लक्षणम्-पूर्वम्śrotuḥ-tu-lakṣaṇam-pūrvamпризнаки же слушателя прежде
मया-उक्तम्-तु-भवेत्-नृपmayā-uktam-tu-bhavet-nṛpaмною сказаны, о царь
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
Translation

«„Потому наставник — знаток пураны, чтимый слушателем, губящий грех: нет выше него никакого наставника, дающего путь. Какие наставники в мантрах, какие признаны в Ведах и писаниях, — не властны дать всякое познание, потому не вразумители. Пишачи, зовомые брахма-ракшасами, по большей части, о Рама, видятся знатоками ведической мантры — но не знатоками пураны. Отвративший лицо от пураны — вовсе не всякий; всё же видит знаток пураны, и потому он благодетелен, творящий гибель греха, властный. Его почитание да будет всяким почитанием, его утеснение — всякое злодейство. Как из всех даров одобряется дар знания, так благословен чтец пураны: дар ему — великий плод“. — „Что же должно дать чтецу пураны, сколько и какое? Какую пурану надлежит отвергнуть и какого знатока пураны отвергнуть?“ — „Шестивкусную пищу и питьё, и какие есть масла, дом с утварью, о Рама, знатоку пураны да велит дать. Достаточны все; большие — от большего плода. Да подаст имущество сверх того, с одеждою, украшенное, мягкое; украшения, какие подобают, по своей силе да передаст; благовония и цветы ежедневно, или одни лишь благовония, или лишь цветы, во время плодов и плоды; и бетель так да подаст и да поклонится с преданностью. По завершении же пураны да подаст дар и прочее, и большее так должно дать — землю, золото и прочее, о царь. И не молча приступив, кто-либо вправе слушать. И почитание, сотворённое участниками собрания или одним, — в божьем месте по силе всеми почитание желательно, и в тиртхе так же, о Рама, и в святых святилищах. По своей силе да творит почитание знатоку пураны, о Рагхава; признаки же слушателя прежде мною сказаны, о царь“.»

Version

48a742bb6266 · published Sep 3, 2026, 4:13:51 AM UTC

Available inRU

Page between verses with