Padma Purāṇa
The Glory of the Night Vigil6.38.31-41
3718 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 6.38.31-41
Devanāgarī

अभावे वाचकस्याथ गीतं नृत्यं तु कारयेत् । वाचकेन सति देवर्षे पुराणं प्रथमं पठेत्
अश्वमेधसहस्रस्य वाजपेयायुतस्य च । पुण्यं कोटिगुणं वत्स विष्णोर्जागरणे कृते
पितृपक्षे मातृपक्षे भार्यापक्षे तु वाडव । कुलान्युद्धरते चैतान्कृत्वा जागरणं हरेः
उपोषणदिने विद्धे जागरं पूजनं हरेः । वृथा दानादिकं सर्वं कृतघ्नेषु कृतं यथा
उपोषणदिने विद्धे प्रारब्धे जागरे स्थितिम् । विहाय स्थानं तद्विष्णुः शापं दत्त्वा प्रगच्छति
अविद्धे वासरे विष्णोर्ये कुर्वन्ति प्रजागरम् । तेषां मध्ये तु तुष्टः सन्नृत्यं तु कुरुते हरिः
यावद्दिनानि कुरुते जागरं केशवाग्रतः । युगानि तानि तावन्ति विष्णुलोके महीयते
यावद्दिनानि वसते विना जागरणं हरेः । तावद्वर्षसहस्राणि रौरवान्न निवर्तते
एकादश्यां शयानस्तु विना जागरणं हरेः । मूकवत्तिष्ठते यो वै गानं पाठं न चाचरेत्
सप्तजन्मनि मूकत्वं जायते जागरे हरेः । यो न नृत्यति मूढात्मा पुरतो जागरे हरेः
पङ्गुत्वं तस्य जानीयात्सप्तजन्मनि वाडव । यः पुनः कुरुते गीतं नृत्यं जागरणं हरेः

Transliteration (IAST)

abhāve vācakasyātha gītaṃ nṛtyaṃ tu kārayet | vācakena sati devarṣe purāṇaṃ prathamaṃ paṭhet
aśvamedhasahasrasya vājapeyāyutasya ca | puṇyaṃ koṭiguṇaṃ vatsa viṣṇorjāgaraṇe kṛte
pitṛpakṣe mātṛpakṣe bhāryāpakṣe tu vāḍava | kulānyuddharate caitānkṛtvā jāgaraṇaṃ hareḥ
upoṣaṇadine viddhe jāgaraṃ pūjanaṃ hareḥ | vṛthā dānādikaṃ sarvaṃ kṛtaghneṣu kṛtaṃ yathā
upoṣaṇadine viddhe prārabdhe jāgare sthitim | vihāya sthānaṃ tadviṣṇuḥ śāpaṃ dattvā pragacchati
aviddhe vāsare viṣṇorye kurvanti prajāgaram | teṣāṃ madhye tu tuṣṭaḥ sannṛtyaṃ tu kurute hariḥ
yāvaddināni kurute jāgaraṃ keśavāgrataḥ | yugāni tāni tāvanti viṣṇuloke mahīyate
yāvaddināni vasate vinā jāgaraṇaṃ hareḥ | tāvadvarṣasahasrāṇi rauravānna nivartate
ekādaśyāṃ śayānastu vinā jāgaraṇaṃ hareḥ | mūkavattiṣṭhate yo vai gānaṃ pāṭhaṃ na cācaret
saptajanmani mūkatvaṃ jāyate jāgare hareḥ | yo na nṛtyati mūḍhātmā purato jāgare hareḥ
paṅgutvaṃ tasya jānīyātsaptajanmani vāḍava | yaḥ punaḥ kurute gītaṃ nṛtyaṃ jāgaraṇaṃ hareḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अभावेabhāveпри отсутствии
वाचकस्यvācakasyaчтеца
अथathaтогда
गीतम्gītamпение
नृत्यम्nṛtyamтанец
तुtuже
कारयेत्kārayetпусть устроит
वाचकेनvācakenaчтецом
सतिsatiпри наличии
देवर्षेdevarṣeо божественный мудрец
पुराणम्purāṇamпурану
प्रथमम्prathamamсперва
पठेत्paṭhetпусть читает
अश्वमेध-सहस्रस्यaśvamedha-sahasrasyaтысячи ашвамедх
वाजपेय-अयुतस्यvājapeya-ayutasyaдесяти тысяч ваджапей
caи
पुण्यम्puṇyamзаслуга
कोटि-गुणम्koṭi-guṇamумноженная на коти
वत्सvatsaо дитя
विष्णोःviṣṇoḥВишну
जागरणेjāgaraṇeпри бдении
कृतेkṛteсовершённом
पितृ-पक्षेpitṛ-pakṣeв роду отца
मातृ-पक्षेmātṛ-pakṣeв роду матери
भार्या-पक्षेbhāryā-pakṣeв роду жены
वाडवvāḍavaо брахман
कुलानिkulāniроды
उद्धरतेuddharateвызволяет
एतान्etānэти
कृत्वाkṛtvāсовершив
जागरणम्jāgaraṇamбдение
हरेःhareḥХари
उपोषण-दिनेupoṣaṇa-dineв день поста
विद्धेviddheпри задетом
जागरम्jāgaramбдение
पूजनम्pūjanamпочитание
वृथाvṛthāнапрасно
दान-आदिकम्dāna-ādikamдаяние и прочее
सर्वम्sarvamвсё
कृत-घ्नेषुkṛta-ghneṣuв неблагодарных
कृतम्kṛtamсделанное
यथाyathāкак
प्रारब्धेprārabdheпри начатом
जागरेjāgareбдении
स्थितिम्sthitimпребывание
विहायvihāyaоставив
स्थानम्sthānamместо
तत्tatто
विष्णुःviṣṇuḥВишну
शापम्śāpamпроклятие
दत्त्वाdattvāдав
प्रगच्छतिpragacchatiуходит
अविद्धेaviddheпри незадетом
वासरेvāsareв день
येyeкто
कुर्वन्तिkurvantiсовершают
प्रजागरम्prajāgaramбдение
तेषाम्teṣāmих
मध्येmadhyeпосреди
तुष्टःtuṣṭaḥдовольный
सन्sanбудучи
नृत्यम्nṛtyamтанец
कुरुतेkuruteсовершает
हरिःhariḥХари
यावत्yāvatсколько
दिनानिdināniдней
केशव-अग्रतःkeśava-agrataḥпред Кешавой
युगानिyugāniюг
तानिtāniтех
तावन्तिtāvantiстолько же
विष्णु-लोकेviṣṇu-lokeв мире Вишну
महीयतेmahīyateвеличается
वसतेvasateживёт
विनाvināбез
जागरणम्jāgaraṇamбдения
तावत्tāvatстолько
वर्ष-सहस्राणिvarṣa-sahasrāṇiтысяч лет
रौरवात्rauravātиз Раувары
naне
निवर्ततेnivartateвозвращается
एकादश्याम्ekādaśyāmв одиннадцатый день
शयानःśayānaḥспящий
मूक-वत्mūka-vatкак немой
तिष्ठतेtiṣṭhateпребывает
यःyaḥкто
वैvaiже
गानम्gānamпения
पाठम्pāṭhamчтения
आचरेत्ācaretсовершает
सप्त-जन्मनिsapta-janmaniв семи рождениях
मूकत्वम्mūkatvamнемота
जायतेjāyateвозникает
जागरेjāgareпри бдении
नृत्यतिnṛtyatiтанцует
मूढ-आत्माmūḍha-ātmāглупый душою
पुरतःpurataḥпред
पङ्गुत्वम्paṅgutvamхромота
तस्यtasyaу него
जानीयात्jānīyātда будет ведомо
Translation

«При отсутствии чтеца пусть устроит пение и танец; а когда чтец есть, о божественный мудрец, пусть сперва читают пурану. Заслуга тысячи ашвамедх и десяти тысяч ваджапей, о дитя, умножается на коти при совершённом бдении Вишну. В роду отца, в роду матери и в роду жены, о брахман, вызволяет он эти роды, совершив бдение Хари. Если день поста задет примесью, то бдение, почитание, даяние и всё прочее напрасно — как сделанное для неблагодарных. Если день поста задет, а бдение уже начато, Вишну оставляет то место и, дав проклятие, уходит. А там, где день не задет и люди совершают бдение, Хари, довольный, посреди них совершает танец. Сколько дней человек совершает бдение пред Кешавой, столько же юг он величается в мире Вишну; а сколько дней он живёт без бдения Хари, столько тысяч лет не возвращается из Раувары. Кто в одиннадцатый день спит без бдения Хари, кто пребывает как немой и не совершает ни пения, ни чтения, — у того при бдении Хари возникает немота в семи рождениях. А кто, глупый душою, не танцует пред Хари на бдении, у того да будет ведома хромота в семи рождениях».

Version

efa1dbde75b2 · published Sep 3, 2026, 4:13:54 AM UTC

Available inRU

Page between verses with