स वैश्यसूनुस्तं चारुं राज्ञे दातुं समागतः । राज्ञो द्वारि स्थितस्तत्र प्रतीक्षंस्तत्समागमम् ॥
ज्ञातपूर्वोऽपि वैश्योऽसौ प्रतीहारेण दर्शितः । किमर्थं ब्रूहि राज्ञेति पृष्टः स्पष्टमभाषत ॥
देव त्रिजगतीरत्नमिति मत्वा तुरङ्गमः । मयानीयत मूल्येन क्रीतोऽसौ साधुलक्षणः ॥
ततोऽवलोक्य वक्त्राणि भूपालः पार्श्ववर्तिनाम् । समादिदेश वणिजमश्वोऽत्रानीयतामिति ॥
शिरांसि धूनयन्नॄणामश्वलक्षणवेदिनाम् । शूराणामपि चेतांसि मुहुरुत्साहयन्महान् ॥
अखण्डमेदिनीवेगबहुसङ्क्रमणार्जितम् । लालफेनच्छलेनासौ वमञ्छुभ्रतरं यशः ॥
उच्चैःश्रवस्तुलां भेजे गुणसाम्येन तत्त्वतः । विवृण्वन्नतितेजस्वी ह्रियेव नतकन्धरः ॥
sa vaiśyasūnustaṃ cāruṃ rājñe dātuṃ samāgataḥ | rājño dvāri sthitastatra pratīkṣaṃstatsamāgamam ||
jñātapūrvo'pi vaiśyo'sau pratīhāreṇa darśitaḥ | kimarthaṃ brūhi rājñeti pṛṣṭaḥ spaṣṭamabhāṣata ||
deva trijagatīratnamiti matvā turaṅgamaḥ | mayānīyata mūlyena krīto'sau sādhulakṣaṇaḥ ||
tato'valokya vaktrāṇi bhūpālaḥ pārśvavartinām | samādideśa vaṇijamaśvo'trānīyatāmiti ||
śirāṃsi dhūnayannṝṇāmaśvalakṣaṇavedinām | śūrāṇāmapi cetāṃsi muhurutsāhayanmahān ||
akhaṇḍamedinīvegabahusaṅkramaṇārjitam | lālaphenacchalenāsau vamañchubhrataraṃ yaśaḥ ||
uccaiḥśravastulāṃ bheje guṇasāmyena tattvataḥ | vivṛṇvannatitejasvī hriyeva natakandharaḥ ||
Тот купеческий сын пришёл отдать прекрасного коня царю и стоял у царских ворот, ожидая встречи. Хоть его и знали прежде, вайшью представил привратник; и на вопрос: «Скажи, зачем ты к царю?» — он ясно ответил: «О государь, сочтя его сокровищем трёх миров, я привёл коня; куплен он за цену и с добрыми приметами». Тогда царь, оглядев лица приближённых, велел купцу: «Да будет конь приведён сюда». И великий конь заставлял качать головами людей, знающих конские приметы, и снова и снова воодушевлял сердца даже храбрецов: под видом пены с губ он извергал белейшую славу, добытую стремительным бегом по всей земле. Сходством достоинств он воистину достиг равенства с Уччайхшравой — и, являя это, весьма сияющий, стоял с опущенной шеей, будто от стыда.
947d482d895b · published Sep 3, 2026, 4:14:03 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Конь опускает голову, будто стыдясь собственной славы. Знавший прежде войну и власть, теперь он стоит на смотринах, и его расхваливают знатоки примет.