स कदाचित्तु सन्तुष्टः समस्याश्लोकपूरणे । कस्मैचित्कवये प्रादात्तमुपायनहस्तिनम् ॥
तेन तेन कविना रोगोपद्रवभीरुणा । मालवक्षोणिपालस्य विक्रीतश्चैत्यकुञ्जरः ॥
कियत्यपि गते काले पाल्यमानोऽपि यत्नतः । मुमूर्षुरभवत्तत्र कुञ्जरो दुर्जरज्वरः ॥
न जिघ्रति पयः शीतं नादत्ते कवलं गजः । स्वपित्यपि न सौख्येन मुञ्चत्यश्रूणि केवलम् ॥
ततो हस्तिपकाख्यातं वृत्तान्तमवनीपतिः । आकर्ण्य स समायातो यत्रास्ते ज्वरितो गजः ॥
स चावलोक्य भूपालं जगद्विस्मयकारिणीम् । वाचमूचे गजः सम्यग्विसृष्टज्वरवेदनः ॥
sa kadācittu santuṣṭaḥ samasyāślokapūraṇe | kasmaicitkavaye prādāttamupāyanahastinam ||
tena tena kavinā rogopadravabhīruṇā | mālavakṣoṇipālasya vikrītaścaityakuñjaraḥ ||
kiyatyapi gate kāle pālyamāno'pi yatnataḥ | mumūrṣurabhavattatra kuñjaro durjarajvaraḥ ||
na jighrati payaḥ śītaṃ nādatte kavalaṃ gajaḥ | svapityapi na saukhyena muñcatyaśrūṇi kevalam ||
tato hastipakākhyātaṃ vṛttāntamavanīpatiḥ | ākarṇya sa samāyāto yatrāste jvarito gajaḥ ||
sa cāvalokya bhūpālaṃ jagadvismayakāriṇīm | vācamūce gajaḥ samyagvisṛṣṭajvaravedanaḥ ||
Однажды царь, довольный тем, как некий поэт восполнил заданное полустишие, отдал ему того подарочного слона. А тот поэт, страшась заразы, продал храмового слона царю Малавы. По прошествии некоторого времени слон, хоть и оберегаемый со тщанием, стал там умирать: неотступная горячка одолела его. Он не нюхает холодной воды, не берёт куска, и спит без покоя — только роняет слёзы. Услышав от погонщика о случившемся, владыка земли пришёл туда, где лежал слон в горячке. И слон, увидев царя и совсем оставленный мукою горячки, молвил речь, изумившую мир.
5362c7954b59 · published Sep 3, 2026, 4:14:03 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Слона отдают за удачную строку, продают из страха перед болезнью, лечат со тщанием — и он всё это сносит молча, только плачет. Заговаривает он лишь тогда, когда пришёл тот, кто может позвать нужного человека.