आश्रमाय वनैरुद्धास्तीर्थानि सरितो ह्रदाः । देवतायतनान्यत्र दुष्टैरुच्छेदितानि च
योगी सिद्धोऽथवा ज्ञानी सत्क्रियोऽत्र न दृश्यते । कलिदावानलेनाद्य साधनं भस्मतां गतम्
अट्टशूला जनपदाः शिवशूला द्विजातयः । कामिन्यः केशशूलिन्यो दृश्यन्ते भुवि सर्वतः
एकदाहमनुप्राप्तो यमुनायास्तटं शुभम् । दृष्टं वृन्दावनं तत्र यत्र लीला हरेरभूत्
तत्र यच्चाद्भुतं दृष्टं श्रूयतां तन्मुनीश्वराः । एका तु तरुणी तत्र निषण्णा खिन्नमानसा
द्वौ वृद्धौ पतितौ पार्श्वे निःश्वसन्तावचेतनौ । शुश्रूषन्ती प्रबोधन्ती रुदती च तयोः पुरः
दशदिक्षु निरीक्षन्ती रक्षितारमिवात्मनः । वीज्यमाना बहुस्त्रीभिर्बोध्यमाना मुहुर्मुहुः
āśramāya vanairuddhāstīrthāni sarito hradāḥ | devatāyatanānyatra duṣṭairuccheditāni ca
yogī siddho'thavā jñānī satkriyo'tra na dṛśyate | kalidāvānalenādya sādhanaṃ bhasmatāṃ gatam
aṭṭaśūlā janapadāḥ śivaśūlā dvijātayaḥ | kāminyaḥ keśaśūlinyo dṛśyante bhuvi sarvataḥ
ekadāhamanuprāpto yamunāyāstaṭaṃ śubham | dṛṣṭaṃ vṛndāvanaṃ tatra yatra līlā harerabhūt
tatra yaccādbhutaṃ dṛṣṭaṃ śrūyatāṃ tanmunīśvarāḥ | ekā tu taruṇī tatra niṣaṇṇā khinnamānasā
dvau vṛddhau patitau pārśve niḥśvasantāvacetanau | śuśrūṣantī prabodhantī rudatī ca tayoḥ puraḥ
daśadikṣu nirīkṣantī rakṣitāramivātmanaḥ | vījyamānā bahustrībhirbodhyamānā muhurmuhuḥ
«Вырублены рощи обителей, иссякли тиртхи, реки и озёра; святилища богов здесь разрушены злодеями. Ни йога, ни сиддхи, ни знающего, ни творящего добро не видно: лесным пожаром Кали ныне обращено в пепел всякое подвижничество. Селения живут рынком, дваждырождённые кормятся святыней, а женщины повсюду на земле видны с волосами, распущенными как приманка. Однажды я пришёл на благой берег Ямуны и увидел там Вриндаван, где была лила Хари. Что дивное я там увидел — слушайте, владыки мудрецов. Одна юная женщина сидела там с удручённым сердцем; двое стариков лежали подле неё, тяжело дыша и не приходя в себя. Она ухаживала за ними, будила их и плакала перед ними, озираясь на десять сторон, будто ища себе защитника; многие женщины обвевали её и вновь и вновь ободряли».
969e5f586e36 · published Sep 3, 2026, 4:14:04 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Долгий перечень упадка нужен был, чтобы у него нашлось лицо: там, где не осталось ни подвижника, ни целого святилища, сидит женщина с двумя стариками. Вриндаван — единственное место, где Нарада наконец что-то видит, и увиденное оказывается не утешением, а горем, требующим объяснения.