वसिष्ठ उवाच
यस्तु नारायणं देवं ब्रह्मरुद्रादिदैवतैः । समत्वेनैव वीक्षेत स पाषण्डी भवेत्सदा
अवस्थात्रितये यस्तु मनोवाक्कायकर्मभिः । वासुदेवं न जानाति स पाषण्डी भवेद्द्विजः
किमत्र बहुनोक्तेन ब्राह्मणा येऽप्यवैष्णवाः । न स्प्रष्टव्या न वक्तव्या न द्रष्टव्याः कदाचन
एवं श्रुत्वा च सा देवी शङ्करेणाभिभाषितम् । विस्मयं परमं गत्वा पुनः प्रोवाच भामिनी
भगवन्परमं गुह्यं पृच्छामि सुरसत्तम । मयि प्रीत्या समाचक्ष्व संशयो वर्तते भृशम् । कपालभस्मचर्मास्थिधारणं श्रुतिगर्हितम् । तत्त्वया धार्यते देव गर्हितं केन हेतुना
स्त्रीचापल्येन देवेश पृच्छामि त्वां महामते । महानुभावकथितं न कर्तव्यं महेश्वर
त्वयाचरितमित्येतद्वक्तव्यं न क्वचित्प्रभो । अकर्तव्यमपि प्रश्नं क्षन्तुमर्हसि मे प्रभो
इति देव्या हरः पृष्टो रहस्ये जनवर्जिते । उवाच परमं गुह्यं यद्यदाचरितं स्वकम्
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि यद्गुह्यं परमाद्भुतम् । न वक्तव्यं त्वया देवि जनेषु कथितं मया
अपृथक्त्वाच्छरीरस्य वक्ष्यामि तव सुव्रते । नमुच्याद्या महादैत्याः पुरा स्वायम्भुवेऽन्तरे
yastu nārāyaṇaṃ devaṃ brahmarudrādidaivataiḥ | samatvenaiva vīkṣeta sa pāṣaṇḍī bhavetsadā
avasthātritaye yastu manovākkāyakarmabhiḥ | vāsudevaṃ na jānāti sa pāṣaṇḍī bhaveddvijaḥ
kimatra bahunoktena brāhmaṇā ye'pyavaiṣṇavāḥ | na spraṣṭavyā na vaktavyā na draṣṭavyāḥ kadācana
evaṃ śrutvā ca sā devī śaṅkareṇābhibhāṣitam | vismayaṃ paramaṃ gatvā punaḥ provāca bhāminī
bhagavanparamaṃ guhyaṃ pṛcchāmi surasattama | mayi prītyā samācakṣva saṃśayo vartate bhṛśam | kapālabhasmacarmāsthidhāraṇaṃ śrutigarhitam | tattvayā dhāryate deva garhitaṃ kena hetunā
strīcāpalyena deveśa pṛcchāmi tvāṃ mahāmate | mahānubhāvakathitaṃ na kartavyaṃ maheśvara
tvayācaritamityetadvaktavyaṃ na kvacitprabho | akartavyamapi praśnaṃ kṣantumarhasi me prabho
iti devyā haraḥ pṛṣṭo rahasye janavarjite | uvāca paramaṃ guhyaṃ yadyadācaritaṃ svakam
śṛṇu devi pravakṣyāmi yadguhyaṃ paramādbhutam | na vaktavyaṃ tvayā devi janeṣu kathitaṃ mayā
apṛthaktvāccharīrasya vakṣyāmi tava suvrate | namucyādyā mahādaityāḥ purā svāyambhuve'ntare
Кто видит бога Нараяну как равного божествам во главе с Брахмою и Рудрою, тот всегда будет еретиком. И тот брахман, кто в трёх состояниях делами ума, речи и тела не знает Васудеву, станет еретиком. Что тут многословить: брахманы, которые не вайшнавы, — их нельзя ни касаться, ни говорить с ними, ни глядеть на них никогда». Услышав это, сказанное Шанкарою, та прекрасная богиня пришла в высшее изумление и вновь сказала: «О владыка, спрашиваю тебя о высшей тайне, о лучший из богов; поведай с любовью ко мне — сильно моё сомнение. Ношение черепа, золы, шкуры и костей порицаемо шрути; но ты, о бог, носишь порицаемое — по какой причине? По женскому непостоянству спрашиваю я тебя, о владыка богов, о великий разумом: сказанного великим духом не должно делать предметом суда, о великий владыка. И «так поступает и он сам» — этого нигде не должно говорить, о господин. Изволь простить мне и недолжный вопрос». Так спрошенный богинею наедине, без людей, Хара поведал высшую тайну — то, что было им самим совершено: «Слушай, о богиня, поведаю то, что весьма дивно и тайно; но сказанного мною не говори среди людей.
9b41854afe8e · published Sep 3, 2026, 4:14:06 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Парвати сама называет свой вопрос недолжным и просит прощения прежде ответа. Спрашивает она не о правиле, а о том, кто это правило нарушает, — и потому спрашивает наедине.