निर्ददाह क्षणात्सर्वं वैष्णवास्त्रेण लीलया । ततः परशुना रामस्तीक्ष्णेनामितविक्रमः
चिच्छेद बाहुसाहस्रं कार्तवीर्यस्य दुर्मतेः । न शशाक महावीर्यो योद्धुं रामेण भूपतिः
नष्टवीर्यो बभूवात्र पापेन स्वेन दुर्मतिः । चिच्छेद तच्छिरः क्रुद्धो रेणुकातनयो बली
महाद्रिशृङ्गं वज्रेण यथा देवपतिर्बली । हत्वा सहस्रबाहुं तं जामदग्न्यः प्रतापवान्
जघान पार्थिवान्सर्वान्क्रुद्धः परशुना मृधे । रामं दृष्ट्वा महारौद्रं पार्थिवाः पृथिवीतले
भयार्ता विद्रुताः सर्वे नागाः केसरिणं यथा । विद्रुतानपि भूपालान्पितुर्निधनमन्युना
जघान भार्गवः क्रुद्धो नागानिव खगेश्वरः । निःक्षत्रं कृतवान्सर्वं जामदग्न्यः प्रतापवान्
ररक्ष भगवानेकमिक्ष्वाकोः सुमहत्कुलम् । मातामहस्यान्वयत्वाद्रेणुकावचनादथ
तान्भ्रष्टराज्यान्कृत्वा वै मातामहकुलोद्भवान् । न हत्वा मनुवंशांस्तान्रामो नृपकुलान्तकः
nirdadāha kṣaṇātsarvaṃ vaiṣṇavāstreṇa līlayā | tataḥ paraśunā rāmastīkṣṇenāmitavikramaḥ
ciccheda bāhusāhasraṃ kārtavīryasya durmateḥ | na śaśāka mahāvīryo yoddhuṃ rāmeṇa bhūpatiḥ
naṣṭavīryo babhūvātra pāpena svena durmatiḥ | ciccheda tacchiraḥ kruddho reṇukātanayo balī
mahādriśṛṅgaṃ vajreṇa yathā devapatirbalī | hatvā sahasrabāhuṃ taṃ jāmadagnyaḥ pratāpavān
jaghāna pārthivānsarvānkruddhaḥ paraśunā mṛdhe | rāmaṃ dṛṣṭvā mahāraudraṃ pārthivāḥ pṛthivītale
bhayārtā vidrutāḥ sarve nāgāḥ kesariṇaṃ yathā | vidrutānapi bhūpālānpiturnidhanamanyunā
jaghāna bhārgavaḥ kruddho nāgāniva khageśvaraḥ | niḥkṣatraṃ kṛtavānsarvaṃ jāmadagnyaḥ pratāpavān
rarakṣa bhagavānekamikṣvākoḥ sumahatkulam | mātāmahasyānvayatvādreṇukāvacanādatha
tānbhraṣṭarājyānkṛtvā vai mātāmahakulodbhavān | na hatvā manuvaṃśāṃstānrāmo nṛpakulāntakaḥ
В мгновение он играючи сжёг всё Вишнуевым оружием; затем безмерно доблестный Рама острым топором отсёк тысячу рук злоумного Картавирьи. Не смог тот весьма доблестный владыка земли сражаться с Рамою: он стал здесь утратившим доблесть от своего же греха, злоумный. И разгневанный мощный сын Ренуки отсёк ему голову — как мощный владыка богов ваджрою вершину великой горы. Убив того тысячерукого, величественный Джамадагнья, разгневанный, сразил в битве всех царей. Увидев весьма грозного Раму, цари на поверхности земли, измученные страхом, все разбежались — как слоны ото льва. И разбежавшихся владык земли потомок Бхригу, разгневанный в ярости из-за гибели отца, сразил, как владыка птиц — змиев, и сделал всю землю лишённою кшатриев. Один лишь весьма великий род Икшваку сохранил владыка — как род деда по матери, по слову Ренуки: сделав их, происшедших из рода деда по матери, лишёнными царства, Рама, губитель царских родов, не убил тех родов Ману.
c8844d07a292 · published Sep 3, 2026, 4:14:07 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Одно исключение сделано по слову матери — и не оправданием, а родством: истреблённые цари для неё чужие, а этот дом свой. Гнев, который не разбирал никого, останавливается там, где вступается мать.