व्यास उवाच
क्रियायोगस्य तत्त्वं मे ब्रूहि व्यास महामते । क्रियायोगमहं ज्ञातुमिच्छामि भवतो मुखात् ॥
शरीरं मानुषं विप्र दुर्लभं चात्र भूतले । धीरः शरीरमासाद्य मोक्षार्थं योगमभ्यसेत् ॥
क्रियायोगध्यानयोगावुभौ योगौ प्रकीर्तितौ । तयोराद्यः क्रियायोगः कुर्वतां सर्वकामदः ॥
गङ्गाश्रीविष्णुपूजां च दानानि द्विजसत्तम । ब्राह्मणानां तथा भक्तिर्भक्तिरेकादशीव्रते ॥
धात्रीतुलस्योर्भक्तिश्च तथा चातिथिपूजनम् । क्रियायोगाङ्गभूतानि प्रोक्तानीति समासतः ॥ क्रियायोगादृते विप्र ध्यानयोगान्न सिद्ध्यति । क्रियायोगरतो याति तद्विष्णोः परमं पदम् ॥
क्रियायोगाङ्गभूतानि यानि प्रोक्तानि भोः प्रभो । तन्माहात्म्यानि कथय यदि भो मय्यनुग्रहः ॥ श्रेष्ठानि कानि दानानि का वा भक्तिर्द्विजन्मनाम् ॥
kriyāyogasya tattvaṃ me brūhi vyāsa mahāmate | kriyāyogamahaṃ jñātumicchāmi bhavato mukhāt ||
śarīraṃ mānuṣaṃ vipra durlabhaṃ cātra bhūtale | dhīraḥ śarīramāsādya mokṣārthaṃ yogamabhyaset ||
kriyāyogadhyānayogāvubhau yogau prakīrtitau | tayorādyaḥ kriyāyogaḥ kurvatāṃ sarvakāmadaḥ ||
gaṅgāśrīviṣṇupūjāṃ ca dānāni dvijasattama | brāhmaṇānāṃ tathā bhaktirbhaktirekādaśīvrate ||
dhātrītulasyorbhaktiśca tathā cātithipūjanam | kriyāyogāṅgabhūtāni proktānīti samāsataḥ || kriyāyogādṛte vipra dhyānayogānna siddhyati | kriyāyogarato yāti tadviṣṇoḥ paramaṃ padam ||
kriyāyogāṅgabhūtāni yāni proktāni bhoḥ prabho | tanmāhātmyāni kathaya yadi bho mayyanugrahaḥ || śreṣṭhāni kāni dānāni kā vā bhaktirdvijanmanām ||
«Сущность крияйоги мне поведай, о Вьяса, о великий разумом; крияйогу желаю я познать из твоих уст». — «Человеческое тело, о брахман, труднодостижимо здесь на земле; стойкий, обретя тело, пусть упражняет йогу ради освобождения. Возглашены две йоги — крияйога и дхьянайога; первая из них, крияйога, для творящих её даёт все желанные блага. Почитание Ганги и Шри Вишну, дары, о лучший из дваждырождённых, преданность к брахманам, преданность обету экадаши, преданность к дхатри и туласи и почитание гостя — вот что вкратце изречено как ставшее членами крияйоги. Без крияйоги, о брахман, дхьянайогой не достигается совершенства; преданный крияйоге идёт в ту высшую обитель Вишну». — «Какие изречены члены крияйоги, о владыка, — их величия поведай, если есть ко мне милость. Какие дары лучшие и какова преданность к дваждырождённым?»
c31c27133607 · published Sep 3, 2026, 4:14:08 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Порядок назван прямо: без деятельной йоги созерцательная не даётся. Список членов при этом весь состоит из простого — вода, дерево, день поста, накормленный гость.