न तेष्व् अहःसु श्रान्तो वा क्षुधितो वापि दृश्यते । नाविद्वान् ब्राह्मणस् तत्र नाशतानुचरस् तथा ॥
ब्राह्मणा भुञ्जते नित्यं नाथवन्तश् च भुञ्जते । तापसा भुजते चापि श्रमणा भुञ्जते तथा ॥
वृद्धाश् च व्याधिताश् चैव स्त्रियो बालास् तथैव च । अनिशं भुञ्जमानानां न तृप्तिर् उपलभ्यते ॥
दीयतां दीयताम् अन्नं वासांसि विविधानि च । इति संचोदितास् तत्र तथा चक्रुर् अनेकशः ॥
अन्नकूटाश् च बहवो दृश्यन्ते पर्वतोपमाः । दिवसे दिवसे तत्र सिद्धस्य विधिवत् तदा ॥
अन्नं हि विधिवत् स्वादु प्रशंसन्ति द्विजर्षभाः । अहो तृप्ताः स्म भद्रं ते इति शुश्राव राघवः ॥
स्वलंकृताश् च पुरुषा ब्राह्मणान् पर्यवेषयन् । उपासते च तान् अन्ये सुमृष्टमणिकुण्डलाः ॥
na teṣv ahaḥsu śrānto vā kṣudhito vāpi dṛśyate | nāvidvān brāhmaṇas tatra nāśatānucaras tathā ||
brāhmaṇā bhuñjate nityaṃ nāthavantaś ca bhuñjate | tāpasā bhujate cāpi śramaṇā bhuñjate tathā ||
vṛddhāś ca vyādhitāś caiva striyo bālās tathaiva ca | aniśaṃ bhuñjamānānāṃ na tṛptir upalabhyate ||
dīyatāṃ dīyatām annaṃ vāsāṃsi vividhāni ca | iti saṃcoditās tatra tathā cakrur anekaśaḥ ||
annakūṭāś ca bahavo dṛśyante parvatopamāḥ | divase divase tatra siddhasya vidhivat tadā ||
annaṃ hi vidhivat svādu praśaṃsanti dvijarṣabhāḥ | aho tṛptāḥ sma bhadraṃ te iti śuśrāva rāghavaḥ ||
svalaṃkṛtāś ca puruṣā brāhmaṇān paryaveṣayan | upāsate ca tān anye sumṛṣṭamaṇikuṇḍalāḥ ||
В те дни не было видно ни уставшего, ни голодного. Там не было неучёного брахмана и не было брахмана без многочисленной свиты. Брахманы ежедневно принимали пищу; ели и обеспеченные люди, и подвижники, и странствующие аскеты. Старики, больные, женщины и дети также непрерывно вкушали пищу, и среди едящих не было видно пресыщения. «Давайте, давайте пищу и разнообразные одежды!» — так побуждали служителей, и они многократно исполняли это. День за днём там виднелись многочисленные гороподобные груды приготовленной по правилу пищи. Лучшие брахманы хвалили вкусную еду, поданную как положено, и Рагхава слышал: «Ах, мы сыты и довольны; благо тебе!» Нарядные служители угощали брахманов, а другие, сияющие драгоценностями и серьгами, прислуживали им.
6ac1728249bf · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Щедрость Дашаратхи показана не как показная роскошь, а как забота, в которой никто не остаётся голодным или униженным. Пища, одежда и уважительное служение становятся частью самой жертвы: материальное изобилие обретает чистоту, когда оно раздаётся ради дхармы и с почтением.