Ramayana
Рама ломает лук Шивы1.66.13-17
282 / 2464
Ramayana · 1.66.13-17
Devanāgarī

महर्षेर् वचनाद् रामो यत्र तिष्ठति तद् धनुः । मञ्जूषां ताम् अपावृत्य दृष्ट्वा धनुर् अथाब्रवीत् ॥
इदं धनुर्वरं ब्रह्मन् संस्पृशामीह पाणिना । यत्नवांश् च भविष्यामि तोलने पूरणे ऽपि वा ॥
बाढम् इत्य् एव तं राजा मुनिश् च समभाषत । लीलया स धनुर् मध्ये जग्राह वचनान् मुनेः ॥
पश्यतां नृषहस्राणां बहूनां रघुनन्दनः । आरोपयत् स धर्मात्मा सलीलम् इव तद् धनुः ॥
आरोपयित्वा मौर्वीं च पूरयाम् आस वीर्यवान् । तद् बभञ्ज धनुर् मध्ये नरश्रेष्ठो महायशाः ॥

Transliteration (IAST)

maharṣer vacanād rāmo yatra tiṣṭhati tad dhanuḥ | mañjūṣāṃ tām apāvṛtya dṛṣṭvā dhanur athābravīt ||
idaṃ dhanurvaraṃ brahman saṃspṛśāmīha pāṇinā | yatnavāṃś ca bhaviṣyāmi tolane pūraṇe 'pi vā ||
bāḍham ity eva taṃ rājā muniś ca samabhāṣata | līlayā sa dhanur madhye jagrāha vacanān muneḥ ||
paśyatāṃ nṛṣahasrāṇāṃ bahūnāṃ raghunandanaḥ | āropayat sa dharmātmā salīlam iva tad dhanuḥ ||
āropayitvā maurvīṃ ca pūrayām āsa vīryavān | tad babhañja dhanur madhye naraśreṣṭho mahāyaśāḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
महर्षेःmaharṣeḥмахарши; великого риши
वचनात्vacanātпо слову; согласно повелению
रामःrāmaḥРама; сын Дашаратхи
यत्रyatraгде; в котором месте
तिष्ठतिtiṣṭhatiнаходится; стоит
तत्tatтот; этот
धनुःdhanuḥлук; оружие
मञ्जूषाम्mañjūṣāmларец; ковчег
ताम्tāmтот; этот
अपावृत्यapāvṛtyaоткрыв; отодвинув крышку
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев; рассмотрев
धनुःdhanuḥлук; оружие
अथathaзатем; после этого
अब्रवीत्abravītсказал; произнёс
इदम्idamэтот; вот
धनुर्वरम्dhanurvaramлучший лук; превосходное оружие
ब्रह्मन्brahmanо брахман; святой мудрец
संस्पृशामिsaṃspṛśāmiя коснусь; прикоснусь
इहihaздесь; сейчас
पाणिनाpāṇināрукой; своей рукой
यत्नवान्yatnavānстарающийся; прилагающий усилие
caи; также
भविष्यामिbhaviṣyāmiя буду; постараюсь
तोलनेtolaneв поднятии; при взвешивании
पूरणेpūraṇeв натяжении; при сгибании
अपिapiдаже; также
वाили; либо
बाढम्bāḍhamхорошо; пусть будет так
इतिitiтак; с этим словом
एवevaименно; же
तम्tamему; ему Раме
राजाrājāцарь; Джанака
मुनिःmuniḥмуни; мудрец
caи; также
समभाषतsamabhāṣataсказали вместе; ответили
लीलयाlīlayāлегко; играючи
सःsaḥон; тот
धनुःdhanuḥлук; оружие
मध्येmadhyeпосередине; за середину
जग्राहjagrāhaвзял; схватил
वचनात्vacanātпо слову; согласно разрешению
मुनेःmuneḥмуни; мудреца
पश्यताम्paśyatāmна глазах; при смотрящих
नृषहस्राणाम्nṛṣahasrāṇāmтысяч людей; тысяч мужей
बहूनाम्bahūnāmмногих; многочисленных
रघुनन्दनःraghunandanaḥрадость Рагху; Рама
आरोपयत्āropayatналожил тетиву; стал натягивать
सःsaḥон; тот
धर्मात्माdharmātmāправеднодушный; чья душа в дхарме
सलीलम्salīlamлегко; словно играя
इवivaкак будто; словно
तत्tatтот; этот
धनुःdhanuḥлук; оружие
आरोपयित्वाāropayitvāналожив тетиву; натянув
मौर्वीम्maurvīmтетиву; луковую струну
caи; также
पूरयाम् आसpūrayām āsaнатянул до конца; согнул полностью
वीर्यवान्vīryavānмогучий; обладающий доблестью
तत्tatтот; этот
बभञ्जbabhañjaсломал; переломил
धनुःdhanuḥлук; оружие
मध्येmadhyeпосередине; в середине
नरश्रेष्ठःnaraśreṣṭhaḥлучший из людей; превосходный человек
महायशाःmahāyaśāḥславный; обладающий великой славой
Translation

По слову махарши Рама подошёл к месту, где находился лук, открыл ларец, увидел оружие и сказал: «О брахман, я коснусь рукой этого превосходного лука и постараюсь поднять или натянуть его». Царь и мудрец вместе ответили ему: «Хорошо». Тогда по разрешению муни он легко взял лук за середину. На глазах у многих тысяч людей праведнодушный Рама, радость Рагху, словно играя наложил на него тетиву. Наложив тетиву, могучий лучший из людей полностью натянул лук и переломил его посередине.

Version

8c90d1d0b53c · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with