Ramayana
Рама ломает лук Шивы1.66.18-23
283 / 2464
Ramayana · 1.66.18-23
Devanāgarī

तस्य शब्दो महान् आसीन् निर्घातसमनिःस्वनः । भूमिकम्पश् च सुमहान् पर्वतस्येव दीर्यतः ॥
निपेतुश् च नराः सर्वे तेन शब्देन मोहिताः । व्रजयित्वा मुनिवरं राजानं तौ च राघवौ ॥
प्रत्याश्वस्तो जने तस्मिन् राजा विगतसाध्वसः । उवाच प्राञ्जलिर् वाक्यं वाक्यज्ञो मुनिपुंगवम् ॥
भगवन् दृष्टवीर्यो मे रामो दशरथात्मजः । अत्यद्भुतम् अचिन्त्यं च अतर्कितम् इदं मया ॥
जनकानां कुले कीर्तिम् आहरिष्यति मे सुता । सीता भर्तारम् आसाद्य रामं दशरथात्मजम् ॥
मम सत्या प्रतिज्ञा च वीर्यशुल्केति कौशिक । सीता प्राणैर् बहुमता देया रामाय मे सुता ॥

Transliteration (IAST)

tasya śabdo mahān āsīn nirghātasamaniḥsvanaḥ | bhūmikampaś ca sumahān parvatasyeva dīryataḥ ||
nipetuś ca narāḥ sarve tena śabdena mohitāḥ | vrajayitvā munivaraṃ rājānaṃ tau ca rāghavau ||
pratyāśvasto jane tasmin rājā vigatasādhvasaḥ | uvāca prāñjalir vākyaṃ vākyajño munipuṃgavam ||
bhagavan dṛṣṭavīryo me rāmo daśarathātmajaḥ | atyadbhutam acintyaṃ ca atarkitam idaṃ mayā ||
janakānāṃ kule kīrtim āhariṣyati me sutā | sītā bhartāram āsādya rāmaṃ daśarathātmajam ||
mama satyā pratijñā ca vīryaśulketi kauśika | sītā prāṇair bahumatā deyā rāmāya me sutā ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तस्यtasyaего; этого лука
शब्दःśabdaḥзвук; грохот
महान्mahānвеликий; огромный
आसीत्āsītбыл; возник
निर्घातसमनिःस्वनःnirghātasamaniḥsvanaḥподобный раскату грома; звучащий как удар молнии
भूमिकम्पःbhūmikampaḥземлетрясение; сотрясение земли
caи; также
सुमहान्sumahānочень великое; огромное
पर्वतस्यparvatasyaгоры; горной вершины
इवivaсловно; как
दीर्यतःdīryataḥраскалывающейся; разрываемой
निपेतुःnipetuḥупали; повалились
caи; также
नराःnarāḥлюди; мужи
सर्वेsarveвсе; целиком
तेनtenaтем; этим
शब्देनśabdenaзвуком; грохотом
मोहिताःmohitāḥошеломлённые; лишённые чувств
व्रजयित्वाvrajayitvāкроме; оставив в стороне
मुनिवरम्munivaramлучшего муни; превосходного мудреца
राजानम्rājānamцаря; Джанаку
तौtauтех двух; обоих
caи; также
राघवौrāghavauРагхавов; Раму и Лакшману
प्रत्याश्वस्तःpratyāśvastaḥпридя в себя; успокоившись
जनेjaneнарод; люди
तस्मिन्tasminтот; тот самый
राजाrājāцарь; Джанака
विगतसाध्वसःvigatasādhvasaḥлишённый страха; освободившийся от тревоги
उवाचuvācaсказал; произнёс
प्राञ्जलिःprāñjaliḥсо сложенными ладонями; почтительно сложив руки
वाक्यम्vākyamслово; речь
वाक्यज्ञःvākyajñaḥзнаток речи; умеющий говорить
मुनिपुंगवम्munipuṃgavamлучшему из муни; первому среди мудрецов
भगवन्bhagavanо почтенный; о благословенный
दृष्टवीर्यःdṛṣṭavīryaḥчья доблесть увидена; проявивший силу
मेmeмной; для меня
रामःrāmaḥРама; сын Дашаратхи
दशरथात्मजःdaśarathātmajaḥсын Дашаратхи; Дашаратхов сын
अत्यद्भुतम्atyadbhutamчрезвычайно чудесное; поразительное
अचिन्त्यम्acintyamнемыслимое; непостижимое
caи; также
अतर्कितम्atarkitamнеожиданное; непредположимое
इदम्idamэто; данное
मयाmayāмной; для меня
जनकानाम्janakānāmДжанаков; рода Джанаки
कुलेkuleв роду; в семье
कीर्तिम्kīrtimславу; добрую известность
आहरिष्यतिāhariṣyatiпринесёт; доставит
मेmeмоя; для меня
सुताsutāдочь; моя дочь
सीताsītāСита; дочь Сита
भर्तारम्bhartāramмужа; супруга
आसाद्यāsādyaобретя; получив
रामम्rāmamРаму; сына Дашаратхи
दशरथात्मजम्daśarathātmajamсына Дашаратхи; Дашаратхова сына
ममmamaмоя; моё
सत्याsatyāистинная; исполненная
प्रतिज्ञाpratijñāобещание; обет
caи; также
वीर्यशुल्काvīryaśulkāс платой доблестью; имеющая условием силу
इतिitiтак; что
कौशिकkauśikaо Каушика; Вишвамитра
सीताsītāСита; дочь Сита
प्राणैःprāṇaiḥжизнью; жизнями
बहुमताbahumatāвысоко ценимая; дороже жизни
देयाdeyāдолжна быть отдана; будет дана
रामायrāmāyaРаме; для Рамы
मेmeмоя; мной
सुताsutāдочь; дитя
Translation

Грохот от него был огромен, подобен раскату грома, и произошло сильное сотрясение земли, словно раскалывалась гора. Все люди, ошеломлённые этим звуком, повалились на землю, кроме лучшего муни, царя и двух Рагхавов. Когда народ пришёл в себя, царь, освободившись от страха, сложил ладони и, зная, как говорить, обратился к лучшему из муни: «О почтенный, я увидел доблесть Рамы, сына Дашаратхи. Это чрезвычайно чудесно, непостижимо и неожиданно для меня. Моя дочь Сита, обретя мужем Раму, сына Дашаратхи, принесёт славу роду Джанаки. О Каушика, истинным стало моё обещание, что она имеет условием доблесть. Моя дочь Сита, ценимая мной дороже жизни, должна быть отдана Раме».

Version

cac1e4fc2f75 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with