सा हृष्टा तस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा रामस्य कैकयी । प्रस्थानं श्रद्दधाना हि त्वरयाम् आस राघवम् ॥
एवं भवतु यास्यन्ति दूताः शीघ्रजवैर् हयैः । भरतं मातुलकुलाद् उपावर्तयितुं नराः ॥
तव त्व् अहं क्षमं मन्ये नोत्सुकस्य विलम्बनम् । राम तस्माद् इतः शीघ्रं वनं त्वं गन्तुम् अर्हसि ॥
व्रीडान्वितः स्वयं यच् च नृपस् त्वां नाभिभाषते । नैतत् किं चिन् नरश्रेष्ठ मन्युर् एषो ऽपनीयताम् ॥
यावत् त्वं न वनं यातः पुराद् अस्माद् अभित्वरन् । पिता तावन् न ते राम स्नास्यते भोक्ष्यते ऽपि वा ॥
धिक् कष्टम् इति निःश्वस्य राजा शोकपरिप्लुतः । मूर्छितो न्यपतत् तस्मिन् पर्यङ्के हेमभूषिते ॥
रामो ऽप्य् उत्थाप्य राजानं कैकेय्याभिप्रचोदितः । कशयेवाहतो वाजी वनं गन्तुं कृतत्वरः ॥
तद् अप्रियम् अनार्याया वचनं दारुणोदरम् । श्रुत्वा गतव्यथो रामः कैकेयीं वाक्यम् अब्रवीत् ॥
sā hṛṣṭā tasya tadvākyaṃ śrutvā rāmasya kaikayī | prasthānaṃ śraddadhānā hi tvarayām āsa rāghavam ||
evaṃ bhavatu yāsyanti dūtāḥ śīghrajavair hayaiḥ | bharataṃ mātulakulād upāvartayituṃ narāḥ ||
tava tv ahaṃ kṣamaṃ manye notsukasya vilambanam | rāma tasmād itaḥ śīghraṃ vanaṃ tvaṃ gantum arhasi ||
vrīḍānvitaḥ svayaṃ yac ca nṛpas tvāṃ nābhibhāṣate | naitat kiṃ cin naraśreṣṭha manyur eṣo 'panīyatām ||
yāvat tvaṃ na vanaṃ yātaḥ purād asmād abhitvaran | pitā tāvan na te rāma snāsyate bhokṣyate 'pi vā ||
dhik kaṣṭam iti niḥśvasya rājā śokapariplutaḥ | mūrchito nyapatat tasmin paryaṅke hemabhūṣite ||
rāmo 'py utthāpya rājānaṃ kaikeyyābhipracoditaḥ | kaśayevāhato vājī vanaṃ gantuṃ kṛtatvaraḥ ||
tad apriyam anāryāyā vacanaṃ dāruṇodaram | śrutvā gatavyatho rāmaḥ kaikeyīṃ vākyam abravīt ||
Услышав эти слова Рамы, Кайкейи обрадовалась и, уверившись, что он действительно уйдёт, стала торопить Рагхаву: «Да будет так. Послы на быстроногих конях отправятся, чтобы вернуть Бхарату из дома его дяди. Но тебе, Рама, я считаю правильным не медлить: поэтому тебе следует немедленно уйти отсюда в лес. А то, что царь сам не говорит с тобой, — это лишь стыд; не придавай этому значения, о лучший из людей. Пока ты поспешно не уйдёшь из этого города в лес, твой отец не совершит омовение и даже не примет пищу». Царь, охваченный горем, тяжело вздохнул: «Увы, мучение!» — и лишился чувств, упав на золотое ложе. Рама поднял царя, но, подгоняемый Кайкейи, поторопился идти в лес, словно конь, ударенный бичом. Услышав жестокую речь неблагородной Кайкейи, Рама, свободный от внутреннего смятения, снова сказал ей.
c6bb2698a472 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Кайкейи уже не скрывает жестокости: ей мало согласия Рамы, она требует скорости. На этом фоне самообладание Рамы становится ещё ярче: он заботится об упавшем отце и всё же остаётся верен его слову.