Ramayana
Сита настаивает на лесном изгнании с Рамой2.26.1-9
418 / 2464
Ramayana · 2.26.1-9
Devanāgarī

एतत् तु वचनं श्रुत्वा सीता रामस्य दुःखिता । प्रसक्ताश्रुमुखी मन्दम् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥
ये त्वया कीर्तिता दोषा वने वस्तव्यतां प्रति । गुणान् इत्य् एव तान् विद्धि तव स्नेहपुरस्कृतान् ॥
त्वया च सह गन्तव्यं मया गुरुजनाज्ञया । त्वद्वियोगेन मे राम त्यक्तव्यम् इह जीवितम् ॥
न च मां त्वत्समीपस्थम् अपि शक्नोति राघव । सुराणाम् ईश्वरः शक्रः प्रधर्षयितुम् ओजसा ॥
पतिहीना तु या नारी न सा शक्ष्यति जीवितुम् । कामम् एवंविधं राम त्वया मम विदर्शितम् ॥
अथ चापि महाप्राज्ञ ब्राह्मणानां मया श्रुतम् । पुरा पितृगृहे सत्यं वस्तव्यं किल मे वने ॥
लक्षणिभ्यो द्विजातिभ्यः श्रुत्वाहं वचनं गृहे । वनवासकृतोत्साहा नित्यम् एव महाबल ॥
आदेशो वनवासस्य प्राप्तव्यः स मया किल । सा त्वया सह तत्राहं यास्यामि प्रिय नान्यथा ॥
कृतादेशा भविष्यामि गमिष्यामि सह त्वया । कालश् चायं समुत्पन्नः सत्यवाग् भवतु द्विजः ॥

Transliteration (IAST)

etat tu vacanaṃ śrutvā sītā rāmasya duḥkhitā | prasaktāśrumukhī mandam idaṃ vacanam abravīt ||
ye tvayā kīrtitā doṣā vane vastavyatāṃ prati | guṇān ity eva tān viddhi tava snehapuraskṛtān ||
tvayā ca saha gantavyaṃ mayā gurujanājñayā | tvadviyogena me rāma tyaktavyam iha jīvitam ||
na ca māṃ tvatsamīpastham api śaknoti rāghava | surāṇām īśvaraḥ śakraḥ pradharṣayitum ojasā ||
patihīnā tu yā nārī na sā śakṣyati jīvitum | kāmam evaṃvidhaṃ rāma tvayā mama vidarśitam ||
atha cāpi mahāprājña brāhmaṇānāṃ mayā śrutam | purā pitṛgṛhe satyaṃ vastavyaṃ kila me vane ||
lakṣaṇibhyo dvijātibhyaḥ śrutvāhaṃ vacanaṃ gṛhe | vanavāsakṛtotsāhā nityam eva mahābala ||
ādeśo vanavāsasya prāptavyaḥ sa mayā kila | sā tvayā saha tatrāhaṃ yāsyāmi priya nānyathā ||
kṛtādeśā bhaviṣyāmi gamiṣyāmi saha tvayā | kālaś cāyaṃ samutpannaḥ satyavāg bhavatu dvijaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एतत् तु वचनम्etat tu vacanamэти слова; эту речь
श्रुत्वाśrutvāуслышав; выслушав
सीताsītāСита; царевна Сита
रामस्यrāmasyaРамы; от Рамы
दुःखिताduḥkhitāопечаленная; страдающая
प्रसक्ताश्रुमुखीprasaktāśrumukhīс лицом, покрытым непрерывными слезами; со слезами, льющимися по лицу
मन्दम्mandamтихо; кротко
इदम् वचनम् अब्रवीत्idam vacanam abravītсказала эти слова; произнесла такую речь
येyeкоторые; те
त्वयाtvayāтобой; ты
कीर्तिताःkīrtitāḥназваны; перечислены
दोषाःdoṣāḥнедостатки; опасности
वने वस्तव्यताम् प्रतिvane vastavyatām pratiотносительно жизни в лесу; про лесное пребывание
गुणान् इति एवguṇān iti evaименно достоинствами; как качества
तान् विद्धिtān viddhiих знай; считай их
तव स्नेहपुरस्कृतान्tava snehapuraskṛtānпредварённых любовью к тебе; стоящих после любви к тебе
त्वया च सहtvayā ca sahaи вместе с тобой; с тобою же
गन्तव्यम्gantavyamследует идти; надлежит отправиться
मयाmayāмне; мною
गुरुजनाज्ञयाgurujanājñayāпо приказу старших; по велению почтенных
त्वद्वियोगेनtvadviyogenaразлукой с тобой; от отделения от тебя
मेmeмне; для меня
रामrāmaо Рама; Рама
त्यक्तव्यम्tyaktavyamдолжна быть оставлена; следует покинуть
इह जीवितम्iha jīvitamздесь жизнь; эту жизнь
न चna caи не; также не
माम्māmменя; мне
त्वत्समीपस्थम् अपिtvatsamīpastham apiдаже стоящую рядом с тобой; находящуюся возле тебя
शक्नोतिśaknotiможет; способен
राघवrāghavaо Рагхава; о Рама
सुराणाम् ईश्वरःsurāṇām īśvaraḥвладыка богов; господин суров
शक्रःśakraḥШакра; Индра
प्रधर्षयितुम्pradharṣayitumпотревожить; одолеть
ओजसाojasāсилой; могуществом
पतिहीना तुpatihīnā tuно без мужа; лишённая супруга
या नारीyā nārīкакая женщина; та женщина, которая
न सा शक्ष्यतिna sā śakṣyatiта не сможет; она не будет способна
जीवितुम्jīvitumжить; оставаться в живых
कामम्kāmamпусть; сколько угодно
एवंविधम्evaṃvidhamтакого рода; такой
रामrāmaо Рама; Рама
त्वयाtvayāтобой; ты
मम विदर्शितम्mama vidarśitamмне показано; мне описано
अथ च अपिatha ca apiи кроме того; к тому же
महाप्राज्ञmahāprājñaо великий мудрец; мудрейший
ब्राह्मणानाम्brāhmaṇānāmот брахманов; брахманов
मया श्रुतम्mayā śrutamмною слышано; я слышала
पुराpurāпрежде; раньше
पितृगृहेpitṛgṛheв доме отца; в отцовском доме
सत्यम्satyamистинно; правду
वस्तव्यम् किलvastavyam kilaпредстоит жить; суждено обитать
मे वनेme vaneмне в лесу; моя лесная жизнь
लक्षणिभ्यःlakṣaṇibhyaḥот знатоков признаков; от предсказателей
द्विजातिभ्यःdvijātibhyaḥот дваждырождённых; от брахманов
श्रुत्वा अहम्śrutvā ahamуслышав, я; я, услышав
वचनम्vacanamслово; речь
गृहेgṛheдома; в доме
वनवासकृतोत्साहाvanavāsakṛtotsāhāвоодушевлённая лесной жизнью; готовая к лесному пребыванию
नित्यम् एवnityam evaвсегда; постоянно
महाबलmahābalaо могучий; сильный
आदेशःādeśaḥуказание; предписание
वनवासस्यvanavāsasyaлесной жизни; жительства в лесу
प्राप्तव्यःprāptavyaḥдолжен быть получен; надлежит исполниться
सः मया किलsaḥ mayā kilaмной он действительно; мне он был сужден
साта; я такая
त्वया सहtvayā sahaвместе с тобой; с тобою
तत्र अहम्tatra ahamтуда я; там я
यास्यामिyāsyāmiпойду; отправлюсь
प्रियpriyaо дорогой; любимый
न अन्यथाna anyathāне иначе; никак иначе
कृतादेशाkṛtādeśāполучившая предписание; имеющая указание
भविष्यामिbhaviṣyāmiстану; буду
गमिष्यामिgamiṣyāmiпойду; отправлюсь
सह त्वयाsaha tvayāвместе с тобой; с тобою
कालः च अयम्kālaḥ ca ayamи это время; этот срок
समुत्पन्नःsamutpannaḥнаступило; возникло
सत्यवाक्satyavākговорящий истину; правдивый
भवतुbhavatuпусть будет; да окажется
द्विजःdvijaḥдваждырождённый; брахман
Translation

Сита, выслушав слова Рамы, опечаленная, с лицом, по которому непрерывно текли слёзы, тихо сказала: «Те опасности лесной жизни, которые ты перечислил, считай достоинствами, потому что перед ними стоит моя любовь к тебе. По приказу старших мне следует идти вместе с тобой, Рама; в разлуке с тобой мне придётся оставить здесь саму жизнь. О Рагхава, даже владыка богов Шакра не сможет силой тронуть меня, если я буду рядом с тобой. Но женщина без мужа не сможет жить, Рама, сколько бы ты ни описывал мне такие трудности. К тому же, о мудрейший, ещё в доме отца я слышала от брахманов истинное предсказание, что мне предстоит жить в лесу. Услышав дома слова дваждырождённых знатоков признаков, я всегда была готова к лесной жизни, о могучий. Мне действительно было предписано лесное жительство; поэтому, любимый, я пойду туда с тобой и никак иначе. Я исполню это предписание и отправлюсь вместе с тобой. Этот срок наступил; пусть же брахман окажется правдивым».

Version

54794afd9e86 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with