Ramayana · 2.56.16-17
॥
Devanāgarī
एवं हि कथयन्त्यास् तु कौसल्यायाः शुभं वचः । मन्दरश्मिर् अभूत् सुर्यो रजनी चाभ्यवर्तत ॥
अथ प्रह्लादितो वाक्यैर् देव्या कौसल्यया नृपः । शोकेन च समाक्रान्तो निद्राया वशम् एयिवान् ॥
Transliteration (IAST)
evaṃ hi kathayantyās tu kausalyāyāḥ śubhaṃ vacaḥ | mandaraśmir abhūt suryo rajanī cābhyavartata ||
atha prahlādito vākyair devyā kausalyayā nṛpaḥ | śokena ca samākrānto nidrāyā vaśam eyivān ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एवं हिevaṃ hiтак ведь; так именно
कथयन्त्याः तुkathayantyāḥ tuкогда говорила же; у произносившей
कौसल्यायाःkausalyāyāḥКаусальи; у Каусальи
शुभंśubhaṃблагое; прекрасное
वचःvacaḥслово; речь
मन्दरश्मिःmandaraśmiḥс тусклыми лучами; с ослабленным светом
अभूत्abhūtстал; сделался
सूर्यःsūryaḥсолнце; Сурья
रजनी चrajanī caи ночь; ночь же
अभ्यवर्ततabhyavartataнаступила; приблизилась
अथathaзатем; после этого
प्रह्लादितःprahlāditaḥуспокоенный; утешенный
वाक्यैःvākyaiḥсловами; речами
देव्याdevyāцарицы; владычицы
कौसल्ययाkausalyayāКаусальи; царицей Каусальей
नृपःnṛpaḥцарь; государь
शोकेन चśokena caи скорбью; горем также
समाक्रान्तःsamākrāntaḥохваченный; захваченный
निद्रायाःnidrāyāḥсна; дремоты
वशम्vaśamво власть; под власть
एयिवान्eyivānвошёл; попал
Translation
Пока Каусалья говорила эти благие слова, солнце стало тусклым, и наступила ночь. Затем царь, успокоенный словами царицы Каусальи и всё же охваченный скорбью, подпал под власть сна.
Version
79090c079586 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
День гаснет вместе с силой царя. Примирение смягчает боль, но не устраняет последствий поступка: Дашаратха засыпает уже во власти скорби, которая приведёт к дальнейшему раскрытию его прошлого.