तथैव क्रोशतस् तस्य भरतस्य महात्मनः । कौसल्या शब्दम् आज्ञाय सुमित्राम् इदम् अब्रवीत् ॥
आगतः क्रूरकार्यायाः कैकेय्या भरतः सुतः । तम् अहं द्रष्टुम् इच्छामि भरतं दीर्घदर्शिनम् ॥
एवम् उक्त्वा सुमित्रां सा विवर्णा मलिनाम्बरा । प्रतस्थे भरतो यत्र वेपमाना विचेतना ॥
स तु रामानुजश् चापि शत्रुघ्नसहितस् तदा । प्रतस्थे भरतो यत्र कौसल्याया निवेशनम् ॥
ततः शत्रुघ्न भरतौ कौसल्यां प्रेक्ष्य दुःखितौ । पर्यष्वजेतां दुःखार्तां पतितां नष्टचेतनाम् ॥
tathaiva krośatas tasya bharatasya mahātmanaḥ | kausalyā śabdam ājñāya sumitrām idam abravīt ||
āgataḥ krūrakāryāyāḥ kaikeyyā bharataḥ sutaḥ | tam ahaṃ draṣṭum icchāmi bharataṃ dīrghadarśinam ||
evam uktvā sumitrāṃ sā vivarṇā malināmbarā | pratasthe bharato yatra vepamānā vicetanā ||
sa tu rāmānujaś cāpi śatrughnasahitas tadā | pratasthe bharato yatra kausalyāyā niveśanam ||
tataḥ śatrughna bharatau kausalyāṃ prekṣya duḥkhitau | paryaṣvajetāṃ duḥkhārtāṃ patitāṃ naṣṭacetanām ||
Когда великодушный Бхарата так вопил, Каушалья услышала его голос и сказала Сумитре: «Пришёл Бхарата, сын Кайкейи, совершившей жестокое дело. Я хочу увидеть этого дальновидного Бхарату». Сказав так Сумитре, она, побледневшая, в загрязнённой одежде, дрожа и почти лишившись чувств, пошла туда, где был Бхарата. А Бхарата, младший брат Рамы, вместе с Шатругхной направился к покоям Каушальи. Затем Шатругхна и Бхарата, увидев Каушалью, с горем обняли её: она была измучена скорбью, упала и лишилась сознания.
ebdfd8dc35c5 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Каушалья идёт к Бхарате не как судья, а как мать, раздавленная потерей. Её боль ещё не различает виновного и невиновного; поэтому Бхарате придётся очистить своё сердце перед ней словом клятвы.