Ramayana
Отшельники покидают Читракуту из-за Кхары2.108.23-26
765 / 2464
Ramayana · 2.108.23-26
Devanāgarī

इत्य् उक्तवन्तं रामस् तं राजपुत्रस् तपस्विनम् । न शशाकोत्तरैर् वाक्यैर् अवरोद्धुं समुत्सुकम् ॥
अभिनन्द्य समापृच्छ्य समाधाय च राघवम् । स जगामाश्रमं त्यक्त्वा कुलैः कुलपतिः सह ॥
रामः संसाध्य त्व् ऋषिगणम् अनुगमनाद्; देशात् तस्माच्चित् कुलपतिम् अभिवाद्यर्षिम् । सम्यक्प्रीतैस् तैर् अनुमत उपदिष्टार्थः; पुण्यं वासाय स्वनिलयम् उपसंपेदे ॥
आश्रमं त्व् ऋषिविरहितं प्रभुः; क्षणम् अपि न जहौ स राघवः । राघवं हि सततम् अनुगतास्; तापसाश् चर्षिचरितधृतगुणाः ॥

Transliteration (IAST)

ity uktavantaṃ rāmas taṃ rājaputras tapasvinam | na śaśākottarair vākyair avaroddhuṃ samutsukam ||
abhinandya samāpṛcchya samādhāya ca rāghavam | sa jagāmāśramaṃ tyaktvā kulaiḥ kulapatiḥ saha ||
rāmaḥ saṃsādhya tv ṛṣigaṇam anugamanād; deśāt tasmāccit kulapatim abhivādyarṣim | samyakprītais tair anumata upadiṣṭārthaḥ; puṇyaṃ vāsāya svanilayam upasaṃpede ||
āśramaṃ tv ṛṣivirahitaṃ prabhuḥ; kṣaṇam api na jahau sa rāghavaḥ | rāghavaṃ hi satatam anugatās; tāpasāś carṣicaritadhṛtaguṇāḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
इतिitiтак; такими словами
उक्तवन्तम्uktavantamсказавшего; произнёсшего
रामःrāmaḥРама; царевич Рама
तम्tamтого; его
राज-पुत्रःrāja-putraḥцарский сын; царевич
तपस्विनम्tapasvinamподвижника; отшельника
naне; никак не
शशाकśaśākaсмог; был способен
उत्तरैःuttaraiḥответными; последующими
वाक्यैःvākyaiḥсловами; речами
अवरोद्धुंavaroddhuṃудержать; остановить
समुत्सुकम्samutsukamсильно стремящегося; решительно настроенного
अभिनन्द्यabhinandyaодобрив; почтив
समापृच्छ्यsamāpṛcchyaпопрощавшись; испросив разрешение
समाधाय चsamādhāya caи успокоив; утвердив также
राघवम्rāghavamРагхаву; Раму
सःsaḥон; тот
जगामjagāmaушёл; отправился
आश्रमंāśramaṃашрам; обитель
त्यक्त्वाtyaktvāоставив; покинув
कुलैःkulaiḥс семьями; с родами
कुल-पतिःkula-patiḥглава общины; старший рода
सहsahaвместе; совместно
रामःrāmaḥРама; Рама же
संसाध्य तुsaṃsādhya tuпроводив же; подготовив к уходу
ऋषि-गणम्ṛṣi-gaṇamсонм риши; общину мудрецов
अनुगमनात्anugamanātпосле сопровождения; проводив
देशात्deśātот места; из той земли
तस्मात् चित्tasmāt citиз того самого; оттуда именно
कुलपतिम्kulapatimглаву общины; старшего риши
अभिवाद्यabhivādyaпоклонившись; почтительно приветствовав
ऋषिम्ṛṣimриши; мудреца
सम्यक्-प्रीतैःsamyak-prītaiḥвполне довольными; хорошо расположенными
तैःtaiḥими; теми
अनुमतःanumataḥполучивший разрешение; одобренный
उपदिष्ट-अर्थःupadiṣṭa-arthaḥс наставленной целью; получив указание
पुण्यंpuṇyaṃсвятое; благочестивое
वासायvāsāyaдля жительства; для обитания
स्व-निलयम्sva-nilayamсвоё жилище; собственную обитель
उपसंपेदेupasaṃpedeдостиг; вернулся
आश्रमं तुāśramaṃ tuашрам же; обитель же
ऋषि-विरहितंṛṣi-virahitaṃлишённый риши; оставшийся без мудрецов
प्रभुःprabhuḥвладыка; господин
क्षणम् अपिkṣaṇam apiдаже на миг; ни мгновения
naне; никак не
जहौjahauоставил; покинул
सःsaḥтот; он
राघवःrāghavaḥРагхава; Рама
राघवं हिrāghavaṃ hiведь Рагхаву; Раму поистине
सततम्satatamпостоянно; всегда
अनुगताःanugatāḥсопровождали; следовали
तापसाः चtāpasāḥ caи подвижники; отшельники также
ऋषि-चरित-धृत-गुणाःṛṣi-carita-dhṛta-guṇāḥхранящие качества жизни риши; несущие добродетели поведения мудрецов
Translation

Когда подвижник сказал это, царевич Рама не смог удержать его ответными словами: старший риши был твёрдо настроен уйти. Почтив Раму, попрощавшись с ним и успокоив его, глава общины покинул ашрам вместе с семьями. Рама проводил сонм риши, поклонился старшему мудрецу, получил от довольных подвижников разрешение и наставление и вернулся в свою святую обитель. Но Рагхава, владыка, не оставил ашрам, лишившийся риши, даже на миг; ведь подвижники, несущие добродетели жизни мудрецов, постоянно следовали за Рагхавой.

Version

400509f9e846 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with