प्रतिप्रयाते भरते वसन् रामस् तपोवने । लक्षयाम् आस सोद्वेगम् अथौत्सुक्यं तपस्विनाम् ॥
ये तत्र चित्रकूटस्य पुरस्तात् तापसाश्रमे । रामम् आश्रित्य निरतास् तान् अलक्षयद् उत्सुकान् ॥
नयनैर् भृकुटीभिश् च रामं निर्दिश्य शङ्किताः । अन्योन्यम् उपजल्पन्तः शनैश् चक्रुर् मिथः कथाः ॥
तेषाम् औत्सुक्यम् आलक्ष्य रामस् त्व् आत्मनि शङ्कितः । कृताञ्जलिर् उवाचेदम् ऋषिं कुलपतिं ततः ॥
न कच्चिद् भगवन् किं चित् पूर्ववृत्तम् इदं मयि । दृश्यते विकृतं येन विक्रियन्ते तपस्विनः ॥
प्रमादाच् चरितं कच्चित् किं चिन् नावरजस्य मे । लक्ष्मणस्यर्षिभिर् दृष्टं नानुरूपम् इवात्मनः ॥
कच्चिच् छुश्रूषमाणा वः शुश्रूषणपरा मयि । प्रमदाभ्युचितां वृत्तिं सीता युक्तं न वर्तते ॥
pratiprayāte bharate vasan rāmas tapovane | lakṣayām āsa sodvegam athautsukyaṃ tapasvinām ||
ye tatra citrakūṭasya purastāt tāpasāśrame | rāmam āśritya niratās tān alakṣayad utsukān ||
nayanair bhṛkuṭībhiś ca rāmaṃ nirdiśya śaṅkitāḥ | anyonyam upajalpantaḥ śanaiś cakrur mithaḥ kathāḥ ||
teṣām autsukyam ālakṣya rāmas tv ātmani śaṅkitaḥ | kṛtāñjalir uvācedam ṛṣiṃ kulapatiṃ tataḥ ||
na kaccid bhagavan kiṃ cit pūrvavṛttam idaṃ mayi | dṛśyate vikṛtaṃ yena vikriyante tapasvinaḥ ||
pramādāc caritaṃ kaccit kiṃ cin nāvarajasya me | lakṣmaṇasyarṣibhir dṛṣṭaṃ nānurūpam ivātmanaḥ ||
kaccic chuśrūṣamāṇā vaḥ śuśrūṣaṇaparā mayi | pramadābhyucitāṃ vṛttiṃ sītā yuktaṃ na vartate ||
Когда Бхарата ушёл обратно, Рама жил в лесу подвижничества и заметил тревожное беспокойство отшельников. Те, кто в ашраме подвижников у Читракуты прибегли к Раме и посвятили себя жизни там, стали казаться ему встревоженными. Испуганные, они взглядами и нахмуренными бровями указывали на Раму, тихо перешёптывались и вели между собой разговоры. Заметив их тревогу, Рама подумал, не связано ли это с ним, сложил ладони и сказал старшему риши: «О почтенный, не видите ли вы во мне чего-то неправильного из прежнего поведения, из-за чего подвижники пришли в смятение? Не заметили ли риши по небрежности какого-нибудь поступка моего младшего брата Лакшманы, неподобающего его природе? Или Сита, желая служить вам и преданная служению мне, не держится поведения, подобающего женщине?»
a56d51f9eb52 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Рама прежде всего ищет вину в себе и своих близких, а не обвиняет тревожащихся отшельников. Так проявляется царская зрелость: защитник дхармы начинает с внимательного самоисследования.