इति रामो मुनेः श्रुत्वा सह भ्रात्राभिवाद्य च । प्रतस्थे ऽगस्त्यम् उद्दिश्य सानुजः सह सीतया ॥
पश्यन् वनानि चित्राणि पर्वपांश् चाभ्रसंनिभान् । सरांसि सरितश् चैव पथि मार्गवशानुगाः ॥
सुतीक्ष्णेनोपदिष्टेन गत्वा तेन पथा सुखम् । इदं परमसंहृष्टो वाक्यं लक्ष्मणम् अब्रवीत् ॥
एतद् एवाश्रमपदं नूनं तस्य महात्मनः । अगस्त्यस्य मुनेर् भ्रातुर् दृश्यते पुण्यकर्मणः ॥
यथा हीमे वनस्यास्य ज्ञाताः पथि सहस्रशः । संनताः फलभरेण पुष्पभारेण च द्रुमाः ॥
पिप्पलीनां च पक्वानां वनाद् अस्माद् उपागतः । गन्धो ऽयं पवनोत्क्षिप्तः सहसा कटुकोदयः ॥
तत्र तत्र च दृश्यन्ते संक्षिप्ताः काष्ठसंचयाः । लूनाश् च पथि दृश्यन्ते दर्भा वैदूर्यवर्चसः ॥
एतच् च वनमध्यस्थं कृष्णाभ्रशिखरोपमम् । पावकस्याश्रमस्थस्य धूमाग्रं संप्रदृश्यते ॥
विविक्तेषु च तीर्थेषु कृतस्नाना द्विजातयः । पुष्पोपहारं कुर्वन्ति कुसुमैः स्वयम् आर्जितैः ॥
तत् सुतीक्ष्णस्य वचनं यथा सौम्य मया श्रुतम् । अगस्त्यस्याश्रमो भ्रातुर् नूनम् एष भविष्यति ॥
निगृह्य तरसा मृत्युं लोकानां हितकाम्यया । यस्य भ्रात्रा कृतेयं दिक् शरण्या पुण्यकर्मणा ॥
iti rāmo muneḥ śrutvā saha bhrātrābhivādya ca | pratasthe 'gastyam uddiśya sānujaḥ saha sītayā ||
paśyan vanāni citrāṇi parvapāṃś cābhrasaṃnibhān | sarāṃsi saritaś caiva pathi mārgavaśānugāḥ ||
sutīkṣṇenopadiṣṭena gatvā tena pathā sukham | idaṃ paramasaṃhṛṣṭo vākyaṃ lakṣmaṇam abravīt ||
etad evāśramapadaṃ nūnaṃ tasya mahātmanaḥ | agastyasya muner bhrātur dṛśyate puṇyakarmaṇaḥ ||
yathā hīme vanasyāsya jñātāḥ pathi sahasraśaḥ | saṃnatāḥ phalabhareṇa puṣpabhāreṇa ca drumāḥ ||
pippalīnāṃ ca pakvānāṃ vanād asmād upāgataḥ | gandho 'yaṃ pavanotkṣiptaḥ sahasā kaṭukodayaḥ ||
tatra tatra ca dṛśyante saṃkṣiptāḥ kāṣṭhasaṃcayāḥ | lūnāś ca pathi dṛśyante darbhā vaidūryavarcasaḥ ||
etac ca vanamadhyasthaṃ kṛṣṇābhraśikharopamam | pāvakasyāśramasthasya dhūmāgraṃ saṃpradṛśyate ||
vivikteṣu ca tīrtheṣu kṛtasnānā dvijātayaḥ | puṣpopahāraṃ kurvanti kusumaiḥ svayam ārjitaiḥ ||
tat sutīkṣṇasya vacanaṃ yathā saumya mayā śrutam | agastyasyāśramo bhrātur nūnam eṣa bhaviṣyati ||
nigṛhya tarasā mṛtyuṃ lokānāṃ hitakāmyayā | yasya bhrātrā kṛteyaṃ dik śaraṇyā puṇyakarmaṇā ||
Услышав слова мудреца, Рама вместе с братом поклонился ему и отправился к Агастье с Лакшманой и Ситой. По пути он видел пёстрые леса, горы, подобные облакам, озёра и реки. Идя указанной Сутикшной дорогой, он с великой радостью сказал Лакшмане: «Это, несомненно, обитель святодейственного брата великого мудреца Агастьи. Посмотри: по пути тысячами видны деревья, склонённые тяжестью плодов и цветов. Из этого леса ветер внезапно приносит острый запах зрелых пиппали. Повсюду видны сложенные груды дров, а на дороге — срезанные травы дарбха, сияющие как вайдурья. В середине леса видна верхушка дыма от огня в ашраме, похожая на вершину чёрной тучи. В уединённых местах омовения дваждырождённые, уже совершившие купание, подносят цветы, которые сами собрали. Как я услышал от Сутикшны, о кроткий, это и есть ашрам брата Агастьи, святого подвижника, который ради блага миров силой обуздал смерть и сделал эту южную сторону прибежищем».
09e688f71ed5 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Рама распознаёт святое место по признакам дисциплины: дрова для огня, срезанная дарбха, омовения, цветочные подношения. Красота леса соединена с упорядоченной жизнью жертвы. В этом видении ашрам — не укрытие от мира, а точка, откуда мир получает защиту и благо.