Ramayana
Равана отвергает совет Маричи3.38.1-7
908 / 2464
Ramayana · 3.38.1-7
Devanāgarī

मारीचेन तु तद् वाक्यं क्षमं युक्तं च रावणः । उक्तो न प्रतिजग्राह मर्तुकाम इवौषधम् ॥
तं पथ्यहितवक्तारं मारीचं राक्षसाधिपः । अब्रवीत् परुषं वाक्यम् अयुक्तं कालचोदितः ॥
यत् किलैतद् अयुक्तार्थं मारीच मयि कथ्यते । वाक्यं निष्फलम् अत्यर्थं बीजम् उप्तम् इवोषरे ॥
त्वद्वाक्यैर् न तु मां शक्यं भेत्तुं रामस्य संयुगे । पापशीलस्य मूर्खस्य मानुषस्य विशेषतः ॥
यस् त्यक्त्वा सुहृदो राज्यं मातरं पितरं तथा । स्त्रीवाक्यं प्राकृतं श्रुत्वा वनम् एकपदे गतः ॥
अवश्यं तु मया तस्य संयुगे खरघातिनः । प्राणैः प्रियतरा सीता हर्तव्या तव संनिधौ ॥
एवं मे निश्चिता बुद्धिर् हृदि मारीच वर्तते । न व्यावर्तयितुं शक्या सेन्द्रैर् अपि सुरासुरैः ॥

Transliteration (IAST)

mārīcena tu tad vākyaṃ kṣamaṃ yuktaṃ ca rāvaṇaḥ | ukto na pratijagrāha martukāma ivauṣadham ||
taṃ pathyahitavaktāraṃ mārīcaṃ rākṣasādhipaḥ | abravīt paruṣaṃ vākyam ayuktaṃ kālacoditaḥ ||
yat kilaitad ayuktārthaṃ mārīca mayi kathyate | vākyaṃ niṣphalam atyarthaṃ bījam uptam ivoṣare ||
tvadvākyair na tu māṃ śakyaṃ bhettuṃ rāmasya saṃyuge | pāpaśīlasya mūrkhasya mānuṣasya viśeṣataḥ ||
yas tyaktvā suhṛdo rājyaṃ mātaraṃ pitaraṃ tathā | strīvākyaṃ prākṛtaṃ śrutvā vanam ekapade gataḥ ||
avaśyaṃ tu mayā tasya saṃyuge kharaghātinaḥ | prāṇaiḥ priyatarā sītā hartavyā tava saṃnidhau ||
evaṃ me niścitā buddhir hṛdi mārīca vartate | na vyāvartayituṃ śakyā sendrair api surāsuraiḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
मारीचेन तु तद् वाक्यंmārīcena tu tad vākyaṃМаричей же то слово
क्षमं युक्तं चkṣamaṃ yuktaṃ caполезное и разумное
रावणः उक्तोrāvaṇaḥ uktoРавана сказанный
न प्रतिजग्राहna pratijagrāhaне принял
मर्तुकाम इवौषधम्martukāma ivauṣadhamкак желающий умереть лекарство
तं पथ्यहितवक्तारंtaṃ pathyahitavaktāraṃему, говорящему полезное и благотворное
मारीचं राक्षसाधिपःmārīcaṃ rākṣasādhipaḥМариче владыка ракшасов
अब्रवीत् परुषं वाक्यम्abravīt paruṣaṃ vākyamсказал резкую речь
अयुक्तं कालचोदितःayuktaṃ kālacoditaḥнеразумный, подгоняемый временем
यत् किलैतद् अयुक्तार्थंyat kilaitad ayuktārthaṃчто будто это с неподходящим смыслом
मारीच मयि कथ्यतेmārīca mayi kathyateМарича, мне говорится
वाक्यं निष्फलम् अत्यर्थंvākyaṃ niṣphalam atyarthaṃслово крайне бесплодное
बीजम् उप्तम् इवोषरेbījam uptam ivoṣareкак семя, посеянное в солончаке
त्वद्वाक्यैर् न तु मां शक्यंtvadvākyair na tu māṃ śakyaṃтвоими словами же меня невозможно
भेत्तुं रामस्य संयुगेbhettuṃ rāmasya saṃyugeсломить насчёт Рамы в битве
पापशीलस्य मूर्खस्यpāpaśīlasya mūrkhasyaдурного нрава, глупого
मानुषस्य विशेषतःmānuṣasya viśeṣataḥчеловека особенно
यस् त्यक्त्वा सुहृदो राज्यंyas tyaktvā suhṛdo rājyaṃкоторый оставив друзей, царство
मातरं पितरं तथाmātaraṃ pitaraṃ tathāмать и отца также
स्त्रीवाक्यं प्राकृतं श्रुत्वाstrīvākyaṃ prākṛtaṃ śrutvāженское простое слово услышав
वनम् एकपदे गतःvanam ekapade gataḥв лес сразу ушёл
अवश्यं तु मया तस्यavaśyaṃ tu mayā tasyaнеизбежно же мной его
संयुगे खरघातिनःsaṃyuge kharaghātinaḥв бою, убийцы Кхары
प्राणैः प्रियतरा सीताprāṇaiḥ priyatarā sītāдороже жизни Сита
हर्तव्या तव संनिधौhartavyā tava saṃnidhauдолжна быть похищена в твоём присутствии
एवं मे निश्चिता बुद्धिःevaṃ me niścitā buddhiḥтак моё решённое намерение
हृदि मारीच वर्ततेhṛdi mārīca vartateв сердце, Марича, находится
न व्यावर्तयितुं शक्याna vyāvartayituṃ śakyāне может быть отвращено
सेन्द्रैर् अपि सुरासुरैःsendrair api surāsuraiḥдаже богами и асурами вместе с Индрой
Translation

Марича сказал Раване полезное и разумное слово, но тот не принял его, как человек, желающий умереть, не принимает лекарство. Владыка ракшасов, подгоняемый временем и потому лишённый разума, резко ответил Мариче, говорившему полезное и благотворное: «Марича, это слово, которое ты говоришь мне, будто бы разумное, на деле бесплодно, как семя, посеянное в солончаке. Твоими словами невозможно сломить меня в отношении битвы с Рамой — особенно с этим человеком, дурного нрава и глупцом. Он оставил друзей, царство, мать и отца, услышал простое женское слово и сразу ушёл в лес. Сита, которая дороже жизни этому убийце Кхары, непременно должна быть похищена мной в твоём присутствии. Таково моё твёрдое решение, Марича, оно находится в моём сердце, и даже боги с асурами во главе с Индрой не смогут его отвратить».

Version

ed1b4c8cfe30 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with