वीक्षमाणस् तु मन्दासुः सर्वतो मन्दम् उच्छ्वसन् । आदाव् एव तु सुग्रीवं ददर्श त्व् आत्मजाग्रतः ॥
तं प्राप्तविजयं वाली सुग्रीवं प्लवगेश्वरम् । आभाष्य व्यक्तया वाचा सस्नेहम् इदम् अब्रवीत् ॥
सुग्रीवदोषेण न मां गन्तुम् अर्हसि किल्बिषात् । कृष्यमाणं भविष्येण बुद्धिमोहेन मां बलात् ॥
युगपद्विहितं तात न मन्ये सुखम् आवयोः । सौहार्दं भ्रातृयुक्तं हि तद् इदं जातम् अन्यथा ॥
प्रतिपद्य त्वम् अद्यैव राज्यम् एषां वनौकसाम् । माम् अप्य् अद्यैव गच्छन्तं विद्धि वैवस्वतक्षयम् ॥
जीवितं च हि राज्यं च श्रियं च विपुलाम् इमाम् । प्रजहाम्य् एष वै तूर्णं महच् चागर्हितं यशः ॥
अस्यां त्व् अहम् अवस्थायां वीर वक्ष्यामि यद् वचः । यद्य् अप्य् असुकरं राजन् कर्तुम् एव तद् अर्हसि ॥
vīkṣamāṇas tu mandāsuḥ sarvato mandam ucchvasan | ādāv eva tu sugrīvaṃ dadarśa tv ātmajāgrataḥ ||
taṃ prāptavijayaṃ vālī sugrīvaṃ plavageśvaram | ābhāṣya vyaktayā vācā sasneham idam abravīt ||
sugrīvadoṣeṇa na māṃ gantum arhasi kilbiṣāt | kṛṣyamāṇaṃ bhaviṣyeṇa buddhimohena māṃ balāt ||
yugapadvihitaṃ tāta na manye sukham āvayoḥ | sauhārdaṃ bhrātṛyuktaṃ hi tad idaṃ jātam anyathā ||
pratipadya tvam adyaiva rājyam eṣāṃ vanaukasām | mām apy adyaiva gacchantaṃ viddhi vaivasvatakṣayam ||
jīvitaṃ ca hi rājyaṃ ca śriyaṃ ca vipulām imām | prajahāmy eṣa vai tūrṇaṃ mahac cāgarhitaṃ yaśaḥ ||
asyāṃ tv aham avasthāyāṃ vīra vakṣyāmi yad vacaḥ | yady apy asukaraṃ rājan kartum eva tad arhasi ||
Вали, уже едва дыша, оглядывался вокруг и тихо вздыхал. Прежде всего он увидел Сугриву перед своим сыном. Обратившись ясной речью к Сугриве, владыке прыгающих, который уже получил победу, Вали с любовью сказал: «Не считай, что я ухожу из-за греха Сугривы. Меня силой увлекла будущая судьба через помрачение разума. Дорогой, я не думаю, что счастье для нас двоих могло быть устроено одновременно: братская дружба должна была быть одной, но всё это стало иначе. Сегодня же прими царство этих лесных жителей, а обо мне знай, что я сегодня же ухожу в обитель Вайвасваты. Я быстро оставляю жизнь, царство, эту великую славу и великое незапятнанное имя. Герой, в этом положении я скажу тебе слово: хотя оно трудноисполнимо, царь, ты должен его исполнить».
47479a924033 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Смертный час возвращает Вали ясность и братскую нежность. Он перестаёт обвинять Сугриву и видит в случившемся силу судьбы, которая проявилась через его собственное ослепление.