ततो रावणदाराश् च रावणश् च महाबलः । तं देशं समनुप्राप्ता यत्र सीताभवत् स्थिता ॥
तं दृष्ट्वाथ वरारोहा सीता रक्षोगणेश्वरम् । संकुच्योरू स्तनौ पीनौ बाहुभ्यां परिरभ्य च ॥
ताम् उवाच दशग्रीवः सीतां परमदुःखिताम् । अवाक्शिराः प्रपतितो बहु मन्यस्व माम् इति ॥
यदि चेत् त्वं तु मां दर्पान् नाभिनन्दसि गर्विते । द्विमासानन्तरं सीते पास्यामि रुधिरं तव ॥
एतच् छ्रुत्वा वचस् तस्य रावणस्य दुरात्मनः । उवाच परमक्रुद्धा सीता वचनम् उत्तमम् ॥
राक्षसाधम रामस्य भार्याम् अमिततेजसः । इक्ष्वाकुकुलनाथस्य स्नुषां दशरथस्य च । अवाच्यं वदतो जिह्वा कथं न पतिता तव ॥
किंस्विद् वीर्यं तवानार्य यो मां भर्तुर् असंनिधौ । अपहृत्यागतः पाप तेनादृष्टो महात्मना ॥
न त्वं रामस्य सदृशो दास्ये ऽप्य् अस्या न युज्यसे । यज्ञीयः सत्यवाक् चैव रणश्लाघी च राघवः ॥
जानक्या परुषं वाक्यम् एवम् उक्तो दशाननः । जज्वाल सहसा कोपाच् चितास्थ इव पावकः ॥
विवृत्य नयने क्रूरे मुष्टिम् उद्यम्य दक्षिणम् । मैथिलीं हन्तुम् आरब्धः स्त्रीभिर् हाहाकृतं तदा ॥
स्त्रीणां मध्यात् समुत्पत्य तस्य भार्या दुरात्मनः । वरा मन्दोदरी नाम तया स प्रतिषेधितः ॥
उक्तश् च मधुरां वाणीं तया स मदनार्दितः । सीतया तव किं कार्यं महेन्द्रसमविक्रम । मया सह रमस्वाद्य मद्विशिष्टा न जानकी ॥
देवगन्धर्वकन्याभिर् यक्षकन्याभिर् एव च । सार्धं प्रभो रमस्वेह सीतया किं करिष्यसि ॥
ततस् ताभिः समेताभिर् नारीभिः स महाबलः । उत्थाप्य सहसा नीतो भवनं स्वं निशाचरः ॥
याते तस्मिन् दशग्रीवे राक्षस्यो विकृताननाः । सीतां निर्भर्त्सयाम् आसुर् वाक्यैः क्रूरैः सुदारुणैः ॥
तृणवद् भाषितं तासां गणयाम् आस जानकी । तर्जितं च तदा तासां सीतां प्राप्य निरर्थकम् ॥
वृथागर्जितनिश्चेष्टा राक्षस्यः पिशिताशनाः । रावणाय शशंसुस् ताः सीताव्यवसितं महत् ॥
ततस् ताः सहिताः सर्वा विहताशा निरुद्यमाः । परिक्षिप्य समन्तात् तां निद्रावशम् उपागताः ॥
tato rāvaṇadārāś ca rāvaṇaś ca mahābalaḥ | taṃ deśaṃ samanuprāptā yatra sītābhavat sthitā ||
taṃ dṛṣṭvātha varārohā sītā rakṣogaṇeśvaram | saṃkucyorū stanau pīnau bāhubhyāṃ parirabhya ca ||
tām uvāca daśagrīvaḥ sītāṃ paramaduḥkhitām | avākśirāḥ prapatito bahu manyasva mām iti ||
yadi cet tvaṃ tu māṃ darpān nābhinandasi garvite | dvimāsānantaraṃ sīte pāsyāmi rudhiraṃ tava ||
etac chrutvā vacas tasya rāvaṇasya durātmanaḥ | uvāca paramakruddhā sītā vacanam uttamam ||
rākṣasādhama rāmasya bhāryām amitatejasaḥ | ikṣvākukulanāthasya snuṣāṃ daśarathasya ca | avācyaṃ vadato jihvā kathaṃ na patitā tava ||
kiṃsvid vīryaṃ tavānārya yo māṃ bhartur asaṃnidhau | apahṛtyāgataḥ pāpa tenādṛṣṭo mahātmanā ||
na tvaṃ rāmasya sadṛśo dāsye 'py asyā na yujyase | yajñīyaḥ satyavāk caiva raṇaślāghī ca rāghavaḥ ||
jānakyā paruṣaṃ vākyam evam ukto daśānanaḥ | jajvāla sahasā kopāc citāstha iva pāvakaḥ ||
vivṛtya nayane krūre muṣṭim udyamya dakṣiṇam | maithilīṃ hantum ārabdhaḥ strībhir hāhākṛtaṃ tadā ||
strīṇāṃ madhyāt samutpatya tasya bhāryā durātmanaḥ | varā mandodarī nāma tayā sa pratiṣedhitaḥ ||
uktaś ca madhurāṃ vāṇīṃ tayā sa madanārditaḥ | sītayā tava kiṃ kāryaṃ mahendrasamavikrama | mayā saha ramasvādya madviśiṣṭā na jānakī ||
devagandharvakanyābhir yakṣakanyābhir eva ca | sārdhaṃ prabho ramasveha sītayā kiṃ kariṣyasi ||
tatas tābhiḥ sametābhir nārībhiḥ sa mahābalaḥ | utthāpya sahasā nīto bhavanaṃ svaṃ niśācaraḥ ||
yāte tasmin daśagrīve rākṣasyo vikṛtānanāḥ | sītāṃ nirbhartsayām āsur vākyaiḥ krūraiḥ sudāruṇaiḥ ||
tṛṇavad bhāṣitaṃ tāsāṃ gaṇayām āsa jānakī | tarjitaṃ ca tadā tāsāṃ sītāṃ prāpya nirarthakam ||
vṛthāgarjitaniśceṣṭā rākṣasyaḥ piśitāśanāḥ | rāvaṇāya śaśaṃsus tāḥ sītāvyavasitaṃ mahat ||
tatas tāḥ sahitāḥ sarvā vihatāśā nirudyamāḥ | parikṣipya samantāt tāṃ nidrāvaśam upāgatāḥ ||
«Затем жёны Раваны и сам великосильный Равана пришли к месту, где стояла Сита. Увидев владыку толп ракшасов, прекраснобёдрая Сита сжала бёдра и руками прикрыла полные груди. Десятишеий сказал крайне несчастной Сите: “Склонив голову, я припадаю к тебе: почти меня”. Затем он пригрозил: “Если ты из гордости не примешь меня, о гордая Сита, по истечении двух месяцев я выпью твою кровь”. Услышав слова злонравного Раваны, крайне разгневанная Сита сказала лучшее слово: “О низший из ракшасов! Ты говоришь недолжное жене безмерно сияющего Рамы, владыки рода Икшваку, невестке Дашаратхи; как же твой язык не упал? Что это за доблесть, о неблагородный грешник, если ты похитил меня в отсутствие мужа, не будучи увиден им, великодушным? Ты не равен Раме; даже в рабстве ему ты не подходишь. Рагхава достоин жертвы, истинноречив и прославлен в битве”. Услышав такую резкую речь Джанаки, Десятиглавый внезапно вспыхнул от гнева, как огонь на погребальном костре. Раскрыв жестокие глаза и подняв правый кулак, он начал было убивать Майтхили, и тогда женщины закричали. Из среды женщин выскочила лучшая жена злонравного Раваны, Мандодари, и удержала его. Сладкой речью она сказала ему, мучимому страстью: “Что тебе до Ситы, о равный Махендре доблестью? Наслаждайся сегодня со мной: Джанаки не превосходит меня. Наслаждайся здесь с дочерьми богов, гандхарвов и якшов; что ты сделаешь с Ситой?” Тогда собравшиеся женщины подняли великосильного ночного странника и быстро увели его в его дворец. Когда Десятиглавый ушёл, уродливые ракшаси стали бранить Ситу жестокими и страшными словами. Джанаки сочла их речь травой, и их угрозы, достигнув Ситы, оказались бесплодными. Пожирательницы мяса, с бесплодным рычанием и бездействием, сообщили Раване о великой решимости Ситы. Затем все они, с разбитой надеждой и без усилий, окружили её со всех сторон и погрузились в сон».
242281fcd3ea · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
В этой части рассказа сияет стойкость Ситы: перед угрозой смерти она не ищет уступки, а говорит правду о Раме и о низости Раваны. Её решимость делает бессильными и угрозы царя ракшасов, и грубость его стражниц.