एवं संचिन्त्य विप्रेन्द्रो जगाम लघुविक्रमः । आख्यातुं तद् यथावृत्तं यमस्य सदनं प्रति ॥
अपश्यत् स यमं तत्र देवम् अग्निपुरस्कृतम् । विधानम् उपतिष्ठन्तं प्राणिनो यस्य यादृशम् ॥
स तु दृष्ट्वा यमः प्राप्तं महर्षिं तत्र नारदम् । अब्रवीत् सुखम् आसीनम् अर्घ्यम् आवेद्य धर्मतः ॥
कच्चित् क्षेमं नु देवर्षे कच्चिद् धर्मो न नश्यति । किम् आगमनकृत्यं ते देवगन्धर्वसेवित ॥
अब्रवीत् तु तदा वाक्यं नारदो भगवान् ऋषिः । श्रूयताम् अभिधास्यामि विधानं च विधीयताम् ॥
एष नाम्ना दशग्रीवः पितृराज निशाचरः । उपयाति वशं नेतुं विक्रमैस् त्वां सुदुर्जयम् ॥
एतेन कारणेनाहं त्वरितो ऽस्म्य् आगतः प्रभो । दण्डप्रहरणस्याद्य तव किं नु करिष्यति ॥
evaṃ saṃcintya viprendro jagāma laghuvikramaḥ | ākhyātuṃ tad yathāvṛttaṃ yamasya sadanaṃ prati ||
apaśyat sa yamaṃ tatra devam agnipuraskṛtam | vidhānam upatiṣṭhantaṃ prāṇino yasya yādṛśam ||
sa tu dṛṣṭvā yamaḥ prāptaṃ maharṣiṃ tatra nāradam | abravīt sukham āsīnam arghyam āvedya dharmataḥ ||
kaccit kṣemaṃ nu devarṣe kaccid dharmo na naśyati | kim āgamanakṛtyaṃ te devagandharvasevita ||
abravīt tu tadā vākyaṃ nārado bhagavān ṛṣiḥ | śrūyatām abhidhāsyāmi vidhānaṃ ca vidhīyatām ||
eṣa nāmnā daśagrīvaḥ pitṛrāja niśācaraḥ | upayāti vaśaṃ netuṃ vikramais tvāṃ sudurjayam ||
etena kāraṇenāhaṃ tvarito 'smy āgataḥ prabho | daṇḍapraharaṇasyādya tava kiṃ nu kariṣyati ||
Так поразмыслив, лучший из брахманов быстрым шагом пошёл к обители Ямы, чтобы сообщить всё, как случилось. Там он увидел бога Яму, перед которым стоял Агни, исполняющего назначение, какое надлежит каждому существу. Увидев, что махарши Нарада пришёл туда, Яма по дхарме предложил ему аргхью, усадил удобно и сказал: «Всё ли благополучно, о дева-риши? Не гибнет ли дхарма? Каково дело твоего прихода, о почитаемый богами и гандхарвами?» Тогда почтенный риши Нарада сказал: «Выслушай, я скажу, и пусть будет принято решение. О царь предков, этот ночной странник по имени Десятишеий приближается, чтобы своими подвигами подчинить тебя, трудноодолимого. По этой причине я пришёл поспешно, о владыка. Что он сегодня сделает с тобой, носящим жезл?»
000e1666d2e4 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Перед лицом Раваны Нарада обращается к Яме не как к обычному воину, а как к распорядителю закона, который даёт каждому существу плод его пути. Так сцена сразу выводит битву за пределы простой силы: Равана приближается к границе кармического порядка.