युष्माकं पूर्वको राजा सुदासस्य महात्मनः । पुत्रो मित्रसहो नाम वीर्यवान् अतिधार्मिकः ॥
स बाल एव सौदासो मृगयाम् उपचक्रमे । चञ्चूर्यमाणं ददृशे स शूरो राक्षसद्वयम् ॥
शार्दूलरूपिणौ घोरौ मृगान् बहुसहस्रशः । भक्षयाणाव् असंतुष्टौ पर्याप्तिं च न जग्मतुः ॥
स तु तौ राक्षसौ दृष्ट्वा निर्मृगं च वनं कृतम् । क्रोधेन महताविष्टो जघानैकं महेषुणा ॥
विनिपात्य तम् एकं तु सौदासः पुरुषर्षभः । विज्वरो विगतामर्षो हतं रक्षो ऽभ्यवैक्षत ॥
निरीक्षमाणं तं दृष्ट्वा सहायस् तस्य रक्षसः । संतापम् अकरोद् घोरं सौदासं चेदम् अब्रवीत् ॥
यस्माद् अनपराद्धं त्वं सहायं मम जघ्निवान् । तस्मात् तवापु पापिष्ठ प्रदास्यामि प्रतिक्रियाम् ॥
एवम् उक्त्वा तु तं रक्षस् तत्रैवान्तरधीयत । कालपर्याय योगेन राजा मित्रसहो ऽभवत् ॥
yuṣmākaṃ pūrvako rājā sudāsasya mahātmanaḥ | putro mitrasaho nāma vīryavān atidhārmikaḥ ||
sa bāla eva saudāso mṛgayām upacakrame | cañcūryamāṇaṃ dadṛśe sa śūro rākṣasadvayam ||
śārdūlarūpiṇau ghorau mṛgān bahusahasraśaḥ | bhakṣayāṇāv asaṃtuṣṭau paryāptiṃ ca na jagmatuḥ ||
sa tu tau rākṣasau dṛṣṭvā nirmṛgaṃ ca vanaṃ kṛtam | krodhena mahatāviṣṭo jaghānaikaṃ maheṣuṇā ||
vinipātya tam ekaṃ tu saudāsaḥ puruṣarṣabhaḥ | vijvaro vigatāmarṣo hataṃ rakṣo 'bhyavaikṣata ||
nirīkṣamāṇaṃ taṃ dṛṣṭvā sahāyas tasya rakṣasaḥ | saṃtāpam akarod ghoraṃ saudāsaṃ cedam abravīt ||
yasmād anaparāddhaṃ tvaṃ sahāyaṃ mama jaghnivān | tasmāt tavāpu pāpiṣṭha pradāsyāmi pratikriyām ||
evam uktvā tu taṃ rakṣas tatraivāntaradhīyata | kālaparyāya yogena rājā mitrasaho 'bhavat ||
Вальмики сказал: «Ваш предок, царь Митрасаха, доблестный и весьма праведный сын великодушного Судасы, ещё юным Саудасой начал охоту. Этот герой увидел двух ракшасов, бродивших в облике ужасных тигров: они пожирали зверей многими тысячами, были ненасытны и не достигали насыщения. Увидев этих двух ракшасов и лес, лишённый зверей, он, охваченный великим гневом, убил одного великой стрелой. Повергнув одного из них, Саудаса, лучший из мужей, свободный от страха и с ушедшим гневом, осматривал убитого ракшаса. Увидев, как он смотрит на убитого, товарищ того ракшаса испытал ужасное мучение и сказал Саудасе: “Поскольку ты убил моего невиновного товарища, я дам возмездие и тебе, о грешнейший”. Сказав так, ракшас исчез там же, и с течением времени Митрасаха стал царём».
796174cb7690 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
История начинается с праведного царя, который уничтожает пожирателя зверей, но даже справедливое насилие оставляет след в мире вражды. Ракшас обещает месть, и эта отложенная реакция станет испытанием царя и риши.