Varāha Purāṇa
Kārtika and the conclusion of the Earth's vow50.1-7
260 / 1719
LinuxTurn pages
Varāha Purāṇa · 50.1-7

Durvāsā

Devanāgarī

गत्वा तु पुष्करं तीर्थमगस्त्यो मुनिपुंगवः । कार्तिक्यामाजगामाशु पुनर्भद्राश्वमन्दिरम्
तमागतं मुनिं प्रेक्ष्य राजा परमधार्मिकः । अर्घपाद्यादिभिः पूज्य कृतासनपरिग्रहम् । उवाच हर्षितो राजा तमृषिं संशितव्रतम्
भगवन् कथितं पूर्वं त्वया ऋषिवरोत्तम । द्वादश्याश्वयुजे मासि विधानं तत् कृतं मया । इदानीं कार्तिके मासि यत् स्यात् पुण्यं वदस्व मे
श्रृणु राजन् महाबाहो कार्तिके मासि द्वादशीम् । उपोष्य विधिना येन यच्चास्याः प्राप्यते फलम्
प्राग्विधानेन संकल्प्य तद्वत् स्नानं तु कारयेत् । विभुमेवार्चयेद् देवं नारायणमकल्मषम्
नमः सहस्त्रशिरसे शिरः संपूजयेद्धरेः । पुरुषायेति च भुजौ कण्ठं वै विश्वरूपिणे । ज्ञानास्त्रायेति चास्त्राणि श्रीवत्साय तथा उरः
जगद्ग्रसिष्णवे पूज्य उदरं दिव्यमूर्त्तये । कटिं सहस्त्रपादाय पादौ देवस्य पूजयेत्

Transliteration (IAST)

gatvā tu puṣkaraṃ tīrthamagastyo munipuṃgavaḥ | kārtikyāmājagāmāśu punarbhadrāśvamandiram
tamāgataṃ muniṃ prekṣya rājā paramadhārmikaḥ | arghapādyādibhiḥ pūjya kṛtāsanaparigraham | uvāca harṣito rājā tamṛṣiṃ saṃśitavratam
bhagavan kathitaṃ pūrvaṃ tvayā ṛṣivarottama | dvādaśyāśvayuje māsi vidhānaṃ tat kṛtaṃ mayā | idānīṃ kārtike māsi yat syāt puṇyaṃ vadasva me
śrṛṇu rājan mahābāho kārtike māsi dvādaśīm | upoṣya vidhinā yena yaccāsyāḥ prāpyate phalam
prāgvidhānena saṃkalpya tadvat snānaṃ tu kārayet | vibhumevārcayed devaṃ nārāyaṇamakalmaṣam
namaḥ sahastraśirase śiraḥ saṃpūjayeddhareḥ | puruṣāyeti ca bhujau kaṇṭhaṃ vai viśvarūpiṇe | jñānāstrāyeti cāstrāṇi śrīvatsāya tathā uraḥ
jagadgrasiṣṇave pūjya udaraṃ divyamūrttaye | kaṭiṃ sahastrapādāya pādau devasya pūjayet

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
गत्वाgatvāпойдя
तुtuже
पुष्करंpuṣkaraṃв Пушкару
तीर्थम्tīrthamсвятое место
अगस्त्योagastyoАгастья
मुनिपुंगवःmunipuṃgavaḥбык среди мудрецов
कार्तिक्याम्kārtikyāmв картику
आजगामाशुājagāmāśuпришёл скоро
पुनर्भद्राश्वमन्दिरम्punarbhadrāśvamandiramснова в чертог Бхадрашвы
तमागतंtamāgataṃего, пришедшего
मुनिंmuniṃмудреца
प्रेक्ष्यprekṣyaувидев
राजाrājāцарь
परमधार्मिकःparamadhārmikaḥвесьма праведный
अर्घपाद्यादिभिःarghapādyādibhiḥаргхьей, водою для стоп и прочим
पूज्यpūjyaпочтив
कृतासनपरिग्रहम्kṛtāsanaparigrahamпринявшего сиденье
उवाचuvācaсказал
हर्षितोharṣitoобрадованный
तमृषिंtamṛṣiṃтому мудрецу
संशितव्रतम्saṃśitavratamтвёрдому в обете
भगवन्bhagavanо владыка
कथितंkathitaṃповедано
पूर्वंpūrvaṃпрежде
त्वयाtvayāтобою
ऋषिवरोत्तमṛṣivarottamaо лучший из лучших мудрецов
द्वादश्याश्वयुजेdvādaśyāśvayujeо двенадцатом дне в ашваюдже
मासिmāsiв месяце
विधानंvidhānaṃустановление
तत्tatто
कृतंkṛtaṃсовершено
मयाmayāмною
इदानींidānīṃныне
कार्तिकेkārtikeв картике
यत्yatкоторая
स्यात्syātбыла бы
पुण्यंpuṇyaṃзаслуга
वदस्वvadasvaскажи
मेmeмне
श्रृणुśrṛṇuслушай
राजन्rājanо царь
महाबाहोmahābāhoо мощнорукий
द्वादशीम्dvādaśīmдвенадцатый день
उपोष्यupoṣyaпропостившись
विधिनाvidhināуставом
येनyenaкоторым
यच्चास्याःyaccāsyāḥи который у него
प्राप्यतेprāpyateобретается
फलम्phalamплод
प्राग्विधानेनprāgvidhānenaпрежним уставом
संकल्प्यsaṃkalpyaположив намерение
तद्वत्tadvatтак же
स्नानंsnānaṃомовение
कारयेत्kārayetпусть совершит
विभुमेवार्चयेद्vibhumevārcayedвсепроникающего именно пусть почитает
देवंdevaṃБога
नारायणम्nārāyaṇamНараяну
अकल्मषम्akalmaṣamбезупречного
नमःnamaḥпоклон
सहस्त्रशिरसेsahastraśiraseтысячеглавому
शिरःśiraḥголову
संपूजयेद्saṃpūjayedпусть почитает
धरेःdhareḥу Хари
पुरुषायेतिpuruṣāyeti«Пуруше» — так
caи
भुजौbhujauруки
कण्ठंkaṇṭhaṃшею
वैvaiпоистине
विश्वरूपिणेviśvarūpiṇeимеющему образом вселенную
ज्ञानास्त्रायेतिjñānāstrāyeti«оружию знания» — так
चास्त्राणिcāstrāṇiи оружия
श्रीवत्सायśrīvatsāyaШриватсе
तथाtathāтакже
उरःuraḥгрудь
जगद्ग्रसिष्णवेjagadgrasiṣṇaveпоглощающему мир
उदरंudaraṃчрево
दिव्यमूर्त्तयेdivyamūrttayeимеющему дивный образ
कटिंkaṭiṃчресла
सहस्त्रपादायsahastrapādāyaтысяченогому
पादौpādauстопы
देवस्यdevasyaу Бога
पूजयेत्pūjayetпусть почитает
पूज्यpūjyaпочтив
तुtuже
तुtuже
मासिmāsiв месяце
राजाrājāцарь
Translation

Дурвасас сказал: «Пойдя в святое место Пушкару, Агастья, бык среди мудрецов, в картику скоро пришёл снова в чертог Бхадрашвы. Увидев пришедшего мудреца, весьма праведный царь, почтив его аргхьей, водою для стоп и прочим и усадив, обрадованный, сказал тому мудрецу, твёрдому в обете». Царь сказал: «О владыка, прежде поведано было тобою, о лучший из лучших мудрецов, установление о двенадцатом дне в месяце ашваюджа; то совершено мною. Ныне же скажи мне, какова заслуга в месяце картика». Агастья сказал: «Слушай, о царь, о мощнорукий: каким уставом пропостившись двенадцатый день и какой плод от него обретается. Прежним уставом положив намерение, пусть так же совершит омовение и почитает всепроникающего Бога Нараяну, безупречного. „Поклон тысячеглавому“ — голову Хари пусть почитает; „Пуруше“ — руки, шею — „имеющему образом вселенную“; „оружию знания“ — оружия, груди — „Шриватсе“; чрево — „поглощающему мир“, „имеющему дивный образ“; чресла — „тысяченогому“, и стопы Бога пусть почитает».

Version

d8ab0b34f029 · published Sep 3, 2026, 11:49:25 PM UTC

Available inRU

Page between verses with