Śrī-Varāha
अथ पर्वाध्यायः ॥ धरण्युवाच ॥ योऽसौ सत्यतपा नाम लुब्धो भूत्वा द्विजो बभौ ॥ येनारुणिर्व्याघ्रभयाद्रक्षितो यः स्वशक्तितः
दुर्वासाः संश्रुतार्थश्च हिमवन्तं नगं ययौ ॥ तस्योपरि महच्चित्रं भवतीति त्वयेरितम्
कीदृशं तन्ममाचक्ष्व महत्कौतूहलं विभो ॥ स हि सत्यतपा पूर्वं भृगुवंशोद्भवो द्विजः
दस्युसंसर्गसम्भूतो दस्युवत्समजायत ॥ ततः कालेन महता ऋषिसङ्गात्पुनर्द्विजः
बभौ दुर्वाससा सम्यग्बोधितश्च विशेषतः ॥ हिमाद्रेरुत्तरे पादे पुष्यभद्रा नदी शुभा
तस्यास्तीरे शिला दिव्या नाम्ना चित्रशिला धरे ॥ न्यग्रोधश्च महांस्तत्र नाम्ना भद्रो महावटः
atha parvādhyāyaḥ || dharaṇyuvāca || yo'sau satyatapā nāma lubdho bhūtvā dvijo babhau || yenāruṇirvyāghrabhayādrakṣito yaḥ svaśaktitaḥ
durvāsāḥ saṃśrutārthaśca himavantaṃ nagaṃ yayau || tasyopari mahaccitraṃ bhavatīti tvayeritam
kīdṛśaṃ tanmamācakṣva mahatkautūhalaṃ vibho || sa hi satyatapā pūrvaṃ bhṛguvaṃśodbhavo dvijaḥ
dasyusaṃsargasambhūto dasyuvatsamajāyata || tataḥ kālena mahatā ṛṣisaṅgātpunardvijaḥ
babhau durvāsasā samyagbodhitaśca viśeṣataḥ || himādreruttare pāde puṣyabhadrā nadī śubhā
tasyāstīre śilā divyā nāmnā citraśilā dhare || nyagrodhaśca mahāṃstatra nāmnā bhadro mahāvaṭaḥ
«Теперь — глава о парванах. Дхарани сказала: тот, который по имени Сатьятапас, быв охотником, стал дваждырождённым; которым Аруни своею силою был спасён от страха перед тигром; Дурваса, и услышавший смысл, ушёл на гору Химават — о нём далее тобою сказано, что бывает великое диво. Каково оно — то мне поведай, велико любопытство, о всесильный. Ведь тот Сатьятапас прежде был дваждырождённым, рождённым в роду Бхригу; от общения с разбойниками он сделался как разбойник; затем великим временем от общения с риши снова стал дваждырождённым и вполне пробуждён Дурвасою. В особенности: у Химадри, на северной подошве, — благая река Пушьябхадра; на её берегу дивная скала по имени Читрашила, о Держащая, и великая ньягродха там по имени Бхадра, великий баньян».
a43a46d50b7e · published Sep 4, 2026, 3:59:09 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Сказание возвращается к тому, кого книга уже вела: брахман, ставший разбойником, и разбойник, ставший брахманом. Дважды переменившийся — и оба раза «от общения».
Причина падения и причина восстановления названы одним словом: сангха, общение. Не природа рода удержала его и не она погубила, а то, с кем он был.
И место указано с землемерной точностью: северная подошва Химавата, река, скала, баньян. Чудо, о котором пойдёт речь, привязано к месту, куда можно прийти.