Varāha Purāṇa
The tale of the faithful wife208.17-24
1647 / 1719
LinuxTurn pages
Varāha Purāṇa · 208.17-24

Yama

Devanāgarī

साब्रवीत्तु विमानस्था साधयन्ती शुभाङ्गना ॥ विचित्रं प्रसृतं वाक्यं सर्वसत्त्वसुखावहम्
धर्मराज महाबाहो कृतज्ञः सर्वसम्मतः ॥ मैवमीर्षां कुरुष्व त्वं ब्राह्मणेषु तपस्विसु ॥ एतेषां तपसां वीर माहात्म्यं बलमेव च ॥ अचिन्त्याः सर्वभूतानां ब्राह्मणा वेदपारगाः
ब्राह्मणाः सततं पूज्या ब्राह्मणाः सर्वदेवताः ॥ मात्सर्यं क्रोधसंयुक्तं न कर्त्तव्यं द्विजातिषु
त्वया शुभाशुभं कर्म नित्यं पूजा मनस्विनाम् ॥ रागो वा रोषमोहौ वा न कर्तव्यौ सदा सताम्
प्रयाता गगने दृष्टा विद्युत्सौदामिनी यथा ॥ दृष्ट्वा पतिव्रतां नारीं धर्मराजेन पूजिताम्
अब्रवीन्नारदस्तत्र धर्मराजं तथागतम्
का चैषा सुमहाभागा सुरूपा प्रमदोत्तमा ॥ या त्वया पूजिता राजन् हितमुक्त्वा गता पुनः
एतदिच्छाम्यहं ज्ञातुं परं कौतूहलं हि मे ॥ एतन्मे सुमहाभाग कथयस्व समासतः

Transliteration (IAST)

sābravīttu vimānasthā sādhayantī śubhāṅganā || vicitraṃ prasṛtaṃ vākyaṃ sarvasattvasukhāvaham
dharmarāja mahābāho kṛtajñaḥ sarvasammataḥ || maivamīrṣāṃ kuruṣva tvaṃ brāhmaṇeṣu tapasvisu || eteṣāṃ tapasāṃ vīra māhātmyaṃ balameva ca || acintyāḥ sarvabhūtānāṃ brāhmaṇā vedapāragāḥ
brāhmaṇāḥ satataṃ pūjyā brāhmaṇāḥ sarvadevatāḥ || mātsaryaṃ krodhasaṃyuktaṃ na karttavyaṃ dvijātiṣu
tvayā śubhāśubhaṃ karma nityaṃ pūjā manasvinām || rāgo vā roṣamohau vā na kartavyau sadā satām
prayātā gagane dṛṣṭā vidyutsaudāminī yathā || dṛṣṭvā pativratāṃ nārīṃ dharmarājena pūjitām
abravīnnāradastatra dharmarājaṃ tathāgatam
kā caiṣā sumahābhāgā surūpā pramadottamā || yā tvayā pūjitā rājan hitamuktvā gatā punaḥ
etadicchāmyahaṃ jñātuṃ paraṃ kautūhalaṃ hi me || etanme sumahābhāga kathayasva samāsataḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
साब्रवीत्तुsābravīttuона же сказала
विमानस्थाvimānasthāна колеснице стоящая
साधयन्तीsādhayantīустрояющая
शुभाङ्गनाśubhāṅganāпрекрасная телом
विचित्रंvicitraṃдивное
प्रसृतंprasṛtaṃпростёртое
वाक्यंvākyaṃслово
सर्वसत्त्वसुखावहम्sarvasattvasukhāvahamвсем существам счастье несущее
धर्मराजdharmarājaо царь закона
महाबाहोmahābāhoмощнорукий
कृतज्ञःkṛtajñaḥблагодарный
सर्वसम्मतःsarvasammataḥвсеми чтимый
मैवमीर्षांmaivamīrṣāṃне так зависть
कुरुष्वkuruṣvaтвори
त्वंtvaṃты
ब्राह्मणेषुbrāhmaṇeṣuк брахманам
तपस्विसुtapasvisuк подвижникам
एतेषांeteṣāṃу этих
तपसांtapasāṃподвигов
वीरvīraо витязь
माहात्म्यंmāhātmyaṃвеличие
बलमेवbalamevaи сила
caи
अचिन्त्याःacintyāḥнепостижимы
सर्वभूतानांsarvabhūtānāṃдля всех существ
ब्राह्मणाbrāhmaṇāбрахманы
वेदपारगाःvedapāragāḥВеды прошедшие до конца
ब्राह्मणाःbrāhmaṇāḥбрахманы
सततंsatataṃпостоянно
पूज्याpūjyāчтимы
ब्राह्मणाःbrāhmaṇāḥбрахманы
सर्वदेवताःsarvadevatāḥвсе божества
मात्सर्यंmātsaryaṃзависть
क्रोधसंयुक्तंkrodhasaṃyuktaṃс гневом соединённую
naне
कर्त्तव्यंkarttavyaṃдолжно творить
द्विजातिषुdvijātiṣuк дваждырождённым
त्वयाtvayāтобою
शुभाशुभंśubhāśubhaṃблагое и неблагое
कर्मkarmaдело
नित्यंnityaṃпостоянно
पूजाpūjāпочитание
मनस्विनाम्manasvināmразумных
रागोrāgoпристрастие
वाили
रोषमोहौroṣamohauгнев и заблуждение
वाили
naне
कर्तव्यौkartavyauдолжны твориться
सदाsadāвсегда
सताम्satāmу благих
प्रयाताprayātāушедшая
गगनेgaganeв небе
दृष्टाdṛṣṭāвидна
विद्युत्सौदामिनीvidyutsaudāminīмолния, вспышка
यथाyathāкак
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
पतिव्रतांpativratāṃверную мужу
नारींnārīṃженщину
धर्मराजेनdharmarājenaцарём закона
पूजिताम्pūjitāmпочтённую
अब्रवीन्नारदस्तत्रabravīnnāradastatraсказал Нарада там
धर्मराजंdharmarājaṃцарю закона
तथागतम्tathāgatamтак пришедшему
काкто
चैषाcaiṣāи эта
सुमहाभागाsumahābhāgāвесьма великая долею
सुरूपाsurūpāпрекрасная обликом
प्रमदोत्तमाpramadottamāлучшая из жён
याкоторая
त्वयाtvayāтобою
पूजिताpūjitāпочтена
राजन्rājanо царь
हितमुक्त्वाhitamuktvāблагое сказав
गताgatāушла
पुनःpunaḥснова
एतदिच्छाम्यहंetadicchāmyahaṃэто желаю я
ज्ञातुंjñātuṃузнать
परंparaṃвысшее
कौतूहलंkautūhalaṃлюбопытство
हिhiведь
मेmeу меня
एतन्मेetanmeэто мне
सुमहाभागsumahābhāgaо весьма великий долею
कथयस्वkathayasvaрасскажи
समासतःsamāsataḥвкратце
Translation

Она же сказала, на колеснице стоящая, устрояющая, прекрасная телом, дивное простёртое слово, всем существам счастье несущее: «О царь закона мощнорукий, благодарный, всеми чтимый! Не твори ты так зависти к брахманам, к подвижникам. У этих подвигов, о витязь, величие и сила непостижимы для всех существ; брахманы Веды прошли до конца. Брахманы постоянно чтимы, брахманы — все божества. Зависти, с гневом соединённой, не должно творить к дваждырождённым. Тобою благое и неблагое дело, постоянно почитание разумных; пристрастие, или гнев и заблуждение не должны твориться всегда у благих». Ушедшая, в небе видна, как молния, вспышка. Увидев верную мужу женщину, царём закона почтённую, сказал Нарада там царю закона, так пришедшему: «Кто и эта, весьма великая долею, прекрасная обликом, лучшая из жён, которая тобою почтена, о царь, благое сказав, ушла снова? Это желаю я узнать, высшее любопытство ведь у меня; это мне, о весьма великий долею, расскажи вкратце».

Version

a6ec5cf6dace · published Sep 4, 2026, 3:54:35 PM UTC

Available inRU

Page between verses with