Viṣṇu Purāṇa
Prahlāda before His Father1.17.20-23
275 / 1027
Viṣṇu Purāṇa · 1.17.20-23
Devanāgarī

शास्ता विष्णुर् अशेषस्य जगतो यो हृदि स्थितः तम् ऋते परमात्मानं तात कः केन शास्यते ।
को ऽयं विष्णुः सुदुर्बुद्धे यं ब्रवीषि पुनः पुनः जगताम् ईश्वरस्येह पुरतः प्रसभं मम ।
न शब्दगोचरं यस्य योगिध्येयं परं पदम् यतो यश् च स्वयं विश्वं स विष्णुः परमेश्वरः ।
परमेश्वरसंज्ञो ऽज्ञ किम् अन्यो मय्य् अवस्थिते तवास्ति मर्तुकामस् त्वं प्रब्रवीषि पुनः पुनः ।

Transliteration (IAST)

śāstā viṣṇur aśeṣasya jagato yo hṛdi sthitaḥ tam ṛte paramātmānaṃ tāta kaḥ kena śāsyate /
ko 'yaṃ viṣṇuḥ sudurbuddhe yaṃ bravīṣi punaḥ punaḥ jagatām īśvarasyeha purataḥ prasabhaṃ mama /
na śabdagocaraṃ yasya yogidhyeyaṃ paraṃ padam yato yaś ca svayaṃ viśvaṃ sa viṣṇuḥ parameśvaraḥ /
parameśvarasaṃjño 'jña kim anyo mayy avasthite tavāsti martukāmas tvaṃ prabravīṣi punaḥ punaḥ /

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
शास्ताśāstāправитель; наставляющий
विष्णुःviṣṇuḥВишну
अशेषस्यaśeṣasyaу всего
जगतःjagataḥмира
यःyaḥкоторый
हृदिhṛdiв сердце
स्थितःsthitaḥпребывает
तम्tamего
ऋतेṛteкроме
परम-आत्मानम्parama-ātmānamВысшей Души
तातtātaбатюшка
कःkaḥкто
केनkenaкем
शास्यतेśāsyateнаставляется
कःkaḥкто
अयम्ayamэтот
विष्णुःviṣṇuḥВишну
सु-दुर्बुद्धेsu-durbuddheо весьма скудоумный
यम्yamкоторого
ब्रवीषिbravīṣiназываешь
पुनःpunaḥснова
पुनःpunaḥи снова
जगताम्jagatāmу миров
ईश्वरस्यīśvarasyaу владыки
इहihaздесь
पुरतःpurataḥперед
प्रसभम्prasabhamдерзко
ममmamaмною
naне
शब्द-गोचरम्śabda-gocaramдоступна слову
यस्यyasyaчья
योगि-ध्येयम्yogi-dhyeyamсозерцаемая йогинами
परम्paramвысшая
पदम्padamобитель
यतःyataḥиз кого
यःyaḥкоторый
caи
स्वयम्svayamсам
विश्वम्viśvamвселенная
सःsaḥон
विष्णुःviṣṇuḥВишну
परम-ईश्वरःparama-īśvaraḥверховный владыка
परम-ईश्वर-संज्ञःparama-īśvara-saṃjñaḥименуемый верховным владыкою
अज्ञajñaо невежда
किम्kimразве
अन्यःanyaḥиной
मयिmayiкогда я
अवस्थितेavasthiteприсутствую
तवtavaу тебя
अस्तिastiесть
मर्तु-कामःmartu-kāmaḥжелание умереть
त्वम्tvamты
प्रब्रवीषिprabravīṣiговоришь
पुनःpunaḥснова
पुनःpunaḥи снова
Translation

— «Наставляющий весь мир — Вишну, что пребывает в сердце; кроме той Высшей Души, батюшка, кто и кем наставляется?»

— «Кто он, этот Вишну, о весьма скудоумный, которого ты снова и снова называешь здесь, дерзко, передо мною, владыкою миров?»

— «Чья высшая обитель не доступна слову и созерцается йогинами; из кого — вселенная и кто сам есть вселенная, — тот и есть Вишну, верховный владыка».

— «Разве есть иной, именуемый верховным владыкою, о невежда, когда присутствую я? Умереть тебе хочется, что ты говоришь снова и снова?»

Version

04027e02464a · published Aug 21, 2026, 11:59:48 PM UTC

Available inRU

Page between verses with