मणिमुक्तामये दिव्ये आसने परमाद्भुते । तत्रस्थो गणयत्यायुर्मानुषेष्वितरेषु च
न मुह्यति कदाचित् स सुकृते दुष्कृते ऽपि वा । यद्येनोपार्जितं यावत् तावद्वै वेत्ति तस्य तत्
दशाष्टदोषरहितं कृत कर्म लिखत्यसौ । चित्रगुप्तालयात् आच्यां ज्वरस्यास्ति महागृहम्
दक्षिणे चापि शूलस्य लताविस्फोटकस्य च । पश्चिमे काल पाशस्य अजीर्णस्यारुचेस्तथा
मध्यपीठोत्तरे ज्ञेयो तथा चान्या विषचिका । ऐशन्यां वै शिरो ऽर्तिश्च आग्नेय्याञ्चैव मृकता
अतिसारश्च नैरृत्यां वायव्यां दाहसंज्ञकः । एभिः परिवृतो नित्यं चित्रगुप्तः स तिष्ठति
यत् कर्म कुरुते कश्चित्तत् सर्वं विलखत्यसौ । धर्मराजगृहद्वारि दूतास्तार्क्ष्य तथा निशि । तिष्ठन्ति पापकर्माणः पच्यमाना नराधमाः
यमदूतैर्महापाशैर्हन्यमानाश्च मुद्गरैः । वध्यन्ते विविधैः पापैः पूर्वकर्मकृतैर्नराः
नानाप्रहारणाग्रैश्च नानायन्त्रैस्तथा परे । छिद्यन्ते पापकर्माणः क्रकचैः काष्ठवद्द्विधा
अन्ये ज्वलद्भिरङ्गारैर्वेष्टिताः परितो भृशम् । पूर्वकर्मविपाकेन ध्मायन्ते लोहपिण्डवत्
क्षिप्त्वान्ये च धरापृष्ठे कुठारेणावकर्तिताः । क्रन्दमानाश्च दृश्यन्ते पूर्वकर्मविपाकतः
केचिद्गुडमयैः पाकैस्तैलपाकैस्तथा परे । पीड्यन्ते यमदूतैश्च पापिष्ठाः सुभृशं नराः
क्षणाह्नि प्रार्थयन्त्यन्ये देहिदेहीति कोटिशः । यमलोके मया दृष्टा ममस्वं भक्षितं त्वया
इत्येवं बहुशस्तार्क्ष्य नरकाः पापिनां स्मृताः । कर्मभिर्बहुभिः प्रोक्तैः सर्वशास्त्रेषु भाषितैः । दानोपकारं वक्ष्यामि यथा तत्र सुखं भवेत्
maṇimuktāmaye divye āsane paramādbhute / tatrastho gaṇayatyāyurmānuṣeṣvitareṣu ca
na muhyati kadācit sa sukṛte duṣkṛte 'pi vā / yadyenopārjitaṃ yāvat tāvadvai vetti tasya tat
daśāṣṭadoṣarahitaṃ kṛta karma likhatyasau / citraguptālayāt ācyāṃ jvarasyāsti mahāgṛham
dakṣiṇe cāpi śūlasya latāvisphoṭakasya ca / paścime kāla pāśasya ajīrṇasyārucestathā
madhyapīṭhottare jñeyo tathā cānyā viṣacikā / aiśanyāṃ vai śiro 'rtiśca āgneyyāñcaiva mṛkatā
atisāraśca nairṛtyāṃ vāyavyāṃ dāhasaṃjñakaḥ / ebhiḥ parivṛto nityaṃ citraguptaḥ sa tiṣṭhati
yat karma kurute kaścittat sarvaṃ vilakhatyasau / dharmarājagṛhadvāri dūtāstārkṣya tathā niśi / tiṣṭhanti pāpakarmāṇaḥ pacyamānā narādhamāḥ
yamadūtairmahāpāśairhanyamānāśca mudgaraiḥ / vadhyante vividhaiḥ pāpaiḥ pūrvakarmakṛtairnarāḥ
nānāprahāraṇāgraiśca nānāyantraistathā pare / chidyante pāpakarmāṇaḥ krakacaiḥ kāṣṭhavaddvidhā
anye jvaladbhiraṅgārairveṣṭitāḥ parito bhṛśam / pūrvakarmavipākena dhmāyante lohapiṇḍavat
kṣiptvānye ca dharāpṛṣṭhe kuṭhāreṇāvakartitāḥ / krandamānāśca dṛśyante pūrvakarmavipākataḥ
kecidguḍamayaiḥ pākaistailapākaistathā pare / pīḍyante yamadūtaiśca pāpiṣṭhāḥ subhṛśaṃ narāḥ
kṣaṇāhni prārthayantyanye dehidehīti koṭiśaḥ / yamaloke mayā dṛṣṭā mamasvaṃ bhakṣitaṃ tvayā
ityevaṃ bahuśastārkṣya narakāḥ pāpināṃ smṛtāḥ / karmabhirbahubhiḥ proktaiḥ sarvaśāstreṣu bhāṣitaiḥ / dānopakāraṃ vakṣyāmi yathā tatra sukhaṃ bhavet
На дивном предивном сиденье из самоцветов и жемчуга там пребывающий исчисляет он срок жизни у людей и у прочих. Никогда не заблуждается он ни в добром деле, ни в злом: сколько кем нажито, столько он и ведает у него. Свободное от восемнадцати пороков, совершённое деяние он записывает. От жилища Читрагупты на востоке — великий дом лихорадки, на юге — колотья, сыпи и волдырей, на западе — петли Времени, несварения и отвращения к пище; к северу от срединного седалища должна быть узнана иная — холера; на северо-востоке головная боль, на юго-востоке омертвение, на юго-западе понос, на северо-западе именуемый жаром. Ими окружённый, постоянно пребывает Читрагупта. Какое бы деяние кто ни совершал, всё то он записывает. У врат чертога царя долга, о Таркшья, посланцы и ночью; и там варимые низкие люди, творящие грех. Избиваемые посланцами Ямы великими петлями и молотами, казнятся люди разными грехами, совершёнными прежними деяниями. Остриями разных орудий и разными снарядами иные рассекаются пилами надвое, как полено. Иные, кругом сильно обложенные пылающими углями, по созреванию прежних деяний раздуваются, как ком железа. Иных, бросив на землю, разрубают топором, и они видятся вопящими — по созреванию прежних деяний. Иные мучимы посланцами Ямы варками в патоке и варками в масле — весьма грешные, весьма сильно. И мгновенно иные миллионами просят: «Дай, дай»; в мире Ямы виденные мною: «Моё добро съедено тобою». Вот так многообразно помянуты преисподние у грешников — многими деяниями, названными и изречёнными во всех шастрах. Поведаю теперь о пользе даяния — как там бывает счастье.
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīyāṃśe dharmakāṇḍe pretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde yamalokavistṛtivarṇanaṃ nāma trayastriṃśo 'dhyāyaḥ
26c6931d3348 · publicado 3 sept 2026, 1:45:17 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Вокруг дома учётчика расставлены болезни — по сторонам света, как посольства: лихорадка, колотья, холера, понос, жар. Недуги показаны не карами, а соседями делопроизводства.\n\nСреди описания казней слышен единственный внятный голос: «моё добро съедено тобою». Не о грехе вообще, а о простом присвоении.\n\nГлава обрывается на полуслове мучений и переходит к даянию. Перечень ужасов существует ради этого перехода, а не ради себя.