Harivaṃśa
Кришна возвращается во Врадж и радует гопиHV 63.1-9
323 / 607
Harivaṃśa · HV 63.1-9
Devanāgarī

गते शक्रे ततः कृष्णः पूज्यमानो व्रजौकसैः गोवर्धनधरः श्रीमान् विवेश व्रजम् एव ह ॥
तं स्म वृद्धाभिनन्दन्ति ज्ञातयश् च सहोषिताः धन्याः स्मो ऽनुगृहीताः स्मस् त्वद्धृतेन नगेन ह ॥
गावो वर्षभयात् तीर्णा वयं तीर्णा महाभयात् तव प्रसादाद् गोविन्द देवतुल्य महाद्युते ॥
अमानुषाणि कर्माणि तव पश्याम गोपते धारणेनास्य शैलस्य विद्मस् त्वां कृष्णम् अव्ययम् ॥
कस् त्वं भवसि रुद्राणां मरुतां वा महाबल वसूनां वा किमर्थं च वसुदेवः पिता तव ॥
वने च बालक्रीडा ते जन्म चास्मासु गर्हितम् कृष्ण दिव्या च ते चेष्टा शङ्कितानि मनांसि नः ॥
किमर्थं गोपवेषेण रमसे ऽस्मासु गर्हितम् लोकपालोपमश् चैव गास् त्वं किं परिरक्षसि ॥
देवो वा दानवो वा त्वम् यक्षो गन्धर्व एव वा अस्माकं बान्धवो जातो यो ऽसि सो ऽसि नमो ऽस्तु ते ॥
केनचिद् यदि कार्येण वससि*इह यदृच्छया वयं* तव*अनुगाः सर्वे भवन्तं* शरणं* गताः ॥

Transliteración (IAST)

gate śakre tataḥ kṛṣṇaḥ pūjyamāno vrajaukasaiḥ govardhanadharaḥ śrīmān viveśa vrajam eva ha ||
taṃ sma vṛddhābhinandanti jñātayaś ca sahoṣitāḥ dhanyāḥ smo 'nugṛhītāḥ smas tvaddhṛtena nagena ha ||
gāvo varṣabhayāt tīrṇā vayaṃ tīrṇā mahābhayāt tava prasādād govinda devatulya mahādyute ||
amānuṣāṇi karmāṇi tava paśyāma gopate dhāraṇenāsya śailasya vidmas tvāṃ kṛṣṇam avyayam ||
kas tvaṃ bhavasi rudrāṇāṃ marutāṃ vā mahābala vasūnāṃ vā kimarthaṃ ca vasudevaḥ pitā tava ||
vane ca bālakrīḍā te janma cāsmāsu garhitam kṛṣṇa divyā ca te ceṣṭā śaṅkitāni manāṃsi naḥ ||
kimarthaṃ gopaveṣeṇa ramase 'smāsu garhitam lokapālopamaś caiva gās tvaṃ kiṃ parirakṣasi ||
devo vā dānavo vā tvam yakṣo gandharva eva vā asmākaṃ bāndhavo jāto yo 'si so 'si namo 'stu te ||
kenacid yadi kāryeṇa vasasi*iha yadṛcchayā vayaṃ* tava*anugāḥ sarve bhavantaṃ* śaraṇaṃ* gatāḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
गते शक्रे ततः कृष्णःgate śakre tataḥ kṛṣṇaḥкогда Индра ушёл, затем Кришна
पूज्यमानो व्रजौकसैःpūjyamāno vrajaukasaiḥпочитаемый жителями Враджа
गोवर्धनधरः श्रीमान्govardhanadharaḥ śrīmānславный держатель Говардханы
विवेश व्रजम् एव हviveśa vrajam eva haвошёл прямо во Врадж
तं स्म वृद्धाभिनन्दन्तिtaṃ sma vṛddhābhinandantiего старшие приветствовали
ज्ञातयश् च सहोषिताःjñātayaś ca sahoṣitāḥи родные, жившие вместе
धन्याः स्मो ऽनुगृहीताः स्मस्dhanyāḥ smo 'nugṛhītāḥ smasсчастливы мы, одарены милостью
त्वद्धृतेन नगेन हtvaddhṛtena nagena haгорой, удержанной тобой
गावो वर्षभयात् तीर्णाgāvo varṣabhayāt tīrṇāкоровы спасены от страха дождя
वयं तीर्णा महाभयात्vayaṃ tīrṇā mahābhayātмы спасены от великого страха
तव प्रसादाद् गोविन्दtava prasādād govindaпо твоей милости, Говинда
देवतुल्य महाद्युतेdevatulya mahādyuteбогоподобный, великосияющий
अमानुषाणि कर्माणिamānuṣāṇi karmāṇiсверхчеловеческие деяния
तव पश्याम गोपतेtava paśyāma gopateтвои мы видим, владыка пастухов
धारणेनास्य शैलस्यdhāraṇenāsya śailasyaудержанием этой горы
विद्मस् त्वां कृष्णम् अव्ययम्vidmas tvāṃ kṛṣṇam avyayamмы знаем тебя, Кришну неистощимого
कस् त्वं भवसि रुद्राणांkas tvaṃ bhavasi rudrāṇāṃкто ты среди Рудр
मरुतां वा महाबलmarutāṃ vā mahābalaили Марутов, великосильный
वसूनां वा किमर्थं चvasūnāṃ vā kimarthaṃ caили Васу, и ради чего
वसुदेवः पिता तवvasudevaḥ pitā tavaВасудева твой отец
वने च बालक्रीडा तेvane ca bālakrīḍā teи в лесу твоя детская игра
जन्म चास्मासु गर्हितम्janma cāsmāsu garhitamи рождение среди нас низкое
कृष्ण दिव्या च ते चेष्टाkṛṣṇa divyā ca te ceṣṭāКришна, и божественно твоё действие
शङ्कितानि मनांसि नःśaṅkitāni manāṃsi naḥнаши умы встревожены
किमर्थं गोपवेषेणkimarthaṃ gopaveṣeṇaзачем в пастушьем облике
रमसे ऽस्मासु गर्हितम्ramase 'smāsu garhitamты играешь среди нас, низких
लोकपालोपमश् चैवlokapālopamaś caivaи подобный хранителю мира
गास् त्वं किं परिरक्षसिgās tvaṃ kiṃ parirakṣasiпочему ты защищаешь коров
देवो वा दानवो वा त्वम्devo vā dānavo vā tvamбог ли ты или данав
यक्षो गन्धर्व एव वाyakṣo gandharva eva vāякша или гандхарва
अस्माकं बान्धवो जातोasmākaṃ bāndhavo jātoнашим родным ты родился
यो ऽसि सो ऽसिyo 'si so 'siкто ты есть, тем ты есть
नमो ऽस्तु तेnamo 'stu teпоклон тебе
केनचिद् यदि कार्येणkenacid yadi kāryeṇaесли по какому-то делу
वससि इह यदृच्छयाvasasi iha yadṛcchayāживёшь здесь по своей воле
वयं तव अनुगाः सर्वेvayaṃ tava anugāḥ sarveмы все твои последователи
भवन्तं शरणं गताःbhavantaṃ śaraṇaṃ gatāḥк тебе прибежище пришли
Traducción

Когда Индра ушёл, славный Кришна, держатель Говардханы, почитаемый жителями Враджа, вошёл обратно во Врадж. Старшие и родные, жившие с ним, приветствовали его: «Счастливы мы, одарены милостью горы, удержанной тобой. Коровы спаслись от страха дождя, и мы спаслись от великой опасности по твоей милости, о Говинда, богоподобный и великосияющий. Мы видим твои сверхчеловеческие деяния, о владыка пастухов; удержанием этой горы мы знаем тебя как неистощимого Кришну. Кто ты среди Рудр, Марутов или Васу, о великосильный? И почему Васудева — твой отец? Твоя детская игра в лесу и рождение среди нас кажутся низкими, но твои действия божественны, о Кришна, и наши умы встревожены. Зачем ты в пастушьем облике играешь среди нас, низких, и, подобный хранителю мира, защищаешь коров? Бог ты, данав, якша или гандхарва — ты родился нашим родственником. Кто бы ты ни был, поклон тебе. Если по какому-то делу ты по своей воле живёшь здесь, то мы все — твои последователи и пришли к тебе как к прибежищу».

Versión

c82757dbe8f7 · publicado 22 jun 2026, 3:44:12 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con