Harivaṃśa
Андхака обличает КамсуHV 66.11-22
341 / 607
Harivaṃśa · HV 66.11-22
Devanāgarī

गुरोर् अनवलिप्तस्य मान्यस्य महताम् अपि क्षेपणं कः शुभं मन्येद् द्विजस्येव वधं कृतम् ॥
मान्याश् चैवाभिगम्याश् च वृद्धास् तात यथाग्रयः क्रोधो हि तेषां प्रदहेल् लोकान् अन्तर्गतान् अपि ॥
बुधेन तात दान्तेन नित्यम् अभ्युच्छ्रितात्मना धर्मस्य गतिर् अन्वेष्या मत्स्यस्य गतिर् अप्स्व् इव ॥
केवलं त्वं तु गर्वेण वृद्धान् अग्निसमान् इह वाचा दुनोषि मर्मघ्न्या अमन्त्रोक्ता यथाहुतिः ॥
वसुदेवं च पुत्रार्थे यदि त्वं परिगर्हसे तत्र मिथ्याप्रलापं ते निन्दामि कृपणं वचः ॥
दारुणे ऽपि पिता पुत्रे नैव दारुणतां व्रजेत् पुत्रार्थे ह्य् आपदः कष्टाः पितरः प्राप्नुवन्ति हि ॥
छादितो वसुदेवेन यदि पुत्रः शिशुस् तदा मन्यसे यद्य् अकर्तव्यं पृच्छस्व पितरं स्वकम् ॥
गर्हता वसुदेवं च यदुवंशं च निन्दता त्वया यादवपुत्राणां वैरजं विषम् अर्जितम् ॥
अकर्तव्यं यदि कृतं वसुदेवेन पुत्रजम् किमर्थम् उग्रसेनेन शिशुस् त्वं न विनाशितः ॥
पुन् नाम्नो नरकात् पुत्रो यस्मात् त्राता पितॄन् सदा तस्माद् ब्रुवन्ति पुत्रेति पुत्रं धर्मविदो जनाः ॥
जात्या हि यादवः कृष्णः स च संकर्षणो युवा त्वं चापि विधृतस् ताभ्यां जातवैरेण चेतसा ॥
उद्धूतानीह सर्वेषां यदूनां हृदयानि वै वसुदेवे त्वया क्षिप्ते वासुदेवे च कोपिते ॥

Transliteración (IAST)

guror anavaliptasya mānyasya mahatām api kṣepaṇaṃ kaḥ śubhaṃ manyed dvijasyeva vadhaṃ kṛtam ||
mānyāś caivābhigamyāś ca vṛddhās tāta yathāgrayaḥ krodho hi teṣāṃ pradahel lokān antargatān api ||
budhena tāta dāntena nityam abhyucchritātmanā dharmasya gatir anveṣyā matsyasya gatir apsv iva ||
kevalaṃ tvaṃ tu garveṇa vṛddhān agnisamān iha vācā dunoṣi marmaghnyā amantroktā yathāhutiḥ ||
vasudevaṃ ca putrārthe yadi tvaṃ parigarhase tatra mithyāpralāpaṃ te nindāmi kṛpaṇaṃ vacaḥ ||
dāruṇe 'pi pitā putre naiva dāruṇatāṃ vrajet putrārthe hy āpadaḥ kaṣṭāḥ pitaraḥ prāpnuvanti hi ||
chādito vasudevena yadi putraḥ śiśus tadā manyase yady akartavyaṃ pṛcchasva pitaraṃ svakam ||
garhatā vasudevaṃ ca yaduvaṃśaṃ ca nindatā tvayā yādavaputrāṇāṃ vairajaṃ viṣam arjitam ||
akartavyaṃ yadi kṛtaṃ vasudevena putrajam kimartham ugrasenena śiśus tvaṃ na vināśitaḥ ||
pun nāmno narakāt putro yasmāt trātā pitṝn sadā tasmād bruvanti putreti putraṃ dharmavido janāḥ ||
jātyā hi yādavaḥ kṛṣṇaḥ sa ca saṃkarṣaṇo yuvā tvaṃ cāpi vidhṛtas tābhyāṃ jātavaireṇa cetasā ||
uddhūtānīha sarveṣāṃ yadūnāṃ hṛdayāni vai vasudeve tvayā kṣipte vāsudeve ca kopite ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
गुरोर् अनवलिप्तस्यguror anavaliptasyaучителя, не надменного
मान्यस्य महताम् अपिmānyasya mahatām apiпочтенного даже для великих
क्षेपणं कः शुभं मन्येद्kṣepaṇaṃ kaḥ śubhaṃ manyedоскорбление кто сочтёт благим
द्विजस्येव वधं कृतम्dvijasyeva vadhaṃ kṛtamкак убийство брахмана совершённое
मान्याश् चैवाभिगम्याश् चmānyāś caivābhigamyāś caдолжны почитаться и посещаться
वृद्धास् तात यथाग्रयःvṛddhās tāta yathāgrayaḥстаршие, дитя, как главные
क्रोधो हि तेषां प्रदहेल्krodho hi teṣāṃ pradahelибо их гнев сжёг бы
लोकान् अन्तर्गतान् अपिlokān antargatān apiдаже внутренние миры
बुधेन तात दान्तेनbudhena tāta dāntenaмудрым, дитя, обузданным
नित्यम् अभ्युच्छ्रितात्मनाnityam abhyucchritātmanāвсегда с возвышенным собой
धर्मस्य गतिर् अन्वेष्याdharmasya gatir anveṣyāпуть дхармы должен искаться
मत्स्यस्य गतिर् अप्स्व् इवmatsyasya gatir apsv ivaкак путь рыбы в водах
केवलं त्वं तु गर्वेणkevalaṃ tvaṃ tu garveṇaтолько ты же из гордости
वृद्धान् अग्निसमान् इहvṛddhān agnisamān ihaстарших, подобных огню, здесь
वाचा दुनोषि मर्मघ्न्याvācā dunoṣi marmaghnyāречью мучаешь, ранящей сердце
अमन्त्रोक्ता यथाहुतिःamantroktā yathāhutiḥкак жертва, сказанная без мантры
वसुदेवं च पुत्रार्थेvasudevaṃ ca putrārtheи Васудеву ради сына
यदि त्वं परिगर्हसेyadi tvaṃ parigarhaseесли ты упрекаешь
तत्र मिथ्याप्रलापं तेtatra mithyāpralāpaṃ teв этом твою ложную болтовню
निन्दामि कृपणं वचःnindāmi kṛpaṇaṃ vacaḥпорицаю, жалкое слово
दारुणे ऽपि पिता पुत्रेdāruṇe 'pi pitā putreдаже при жестоком сыне отец
नैव दारुणतां व्रजेत्naiva dāruṇatāṃ vrajetникогда не должен стать жестоким
पुत्रार्थे ह्य् आपदः कष्टाःputrārthe hy āpadaḥ kaṣṭāḥради сына ведь тяжкие беды
पितरः प्राप्नुवन्ति हिpitaraḥ prāpnuvanti hiотцы достигают
छादितो वसुदेवेनchādito vasudevenaесли был укрыт Васудевой
यदि पुत्रः शिशुस् तदाyadi putraḥ śiśus tadāесли сын-младенец тогда
मन्यसे यद्य् अकर्तव्यंmanyase yady akartavyaṃесли считаешь недолжным
पृच्छस्व पितरं स्वकम्pṛcchasva pitaraṃ svakamспроси своего отца
गर्हता वसुदेवं चgarhatā vasudevaṃ caпорицающим Васудеву
यदुवंशं च निन्दताyaduvaṃśaṃ ca nindatāи осуждающим род Яду
त्वया यादवपुत्राणांtvayā yādavaputrāṇāṃтобой у сыновей Ядавов
वैरजं विषम् अर्जितम्vairajaṃ viṣam arjitamобретён яд вражды
अकर्तव्यं यदि कृतंakartavyaṃ yadi kṛtaṃесли недолжное было сделано
वसुदेवेन पुत्रजम्vasudevena putrajamВасудевой ради сына
किमर्थम् उग्रसेनेनkimartham ugrasenenaпочему Уграсеной
शिशुस् त्वं न विनाशितःśiśus tvaṃ na vināśitaḥты младенцем не был уничтожен
पुन् नाम्नो नरकात् पुत्रोpun nāmno narakāt putroиз ада по имени Пут сын
यस्मात् त्राता पितॄन् सदाyasmāt trātā pitṝn sadāпоскольку спаситель отцов всегда
तस्माद् ब्रुवन्ति पुत्रेतिtasmād bruvanti putretiпоэтому называют сыном
पुत्रं धर्मविदो जनाःputraṃ dharmavido janāḥсына люди, знающие дхарму
जात्या हि यादवः कृष्णःjātyā hi yādavaḥ kṛṣṇaḥпо рождению ведь Ядав Кришна
स च संकर्षणो युवाsa ca saṃkarṣaṇo yuvāи тот юный Санкаршана
त्वं चापि विधृतस् ताभ्यांtvaṃ cāpi vidhṛtas tābhyāṃи ты также удержан ими
जातवैरेण चेतसाjātavaireṇa cetasāумом с возникшей враждой
उद्धूतानीह सर्वेषांuddhūtānīha sarveṣāṃвстряхнуты здесь у всех
यदूनां हृदयानि वैyadūnāṃ hṛdayāni vaiсердца Ядавов
वसुदेवे त्वया क्षिप्तेvasudeve tvayā kṣipteкогда Васудева тобой оскорблён
वासुदेवे च कोपितेvāsudeve ca kopiteи Васудева-сын разгневан
Traducción

«Кто сочтёт благим оскорбление учителя, не надменного и почтенного даже для великих? Это всё равно что совершить убийство брахмана. Старших, дитя, нужно почитать и приходить к ним, как к главным: их гнев способен сжечь даже внутренние миры. Мудрый, обузданный и всегда возвышающий себя должен искать путь дхармы, как ищут путь рыбы в воде. Ты же из одной гордости мучаешь старших, подобных огню, речью, ранящей самое сердце, как жертва, произнесённая без мантры. Если ты упрекаешь Васудеву за сына, то я осуждаю твою ложную болтовню и жалкое слово. Даже если сын жесток, отец не должен становиться жестоким: ради сыновей отцы принимают тяжкие беды. Если тогда Васудева укрыл младенца и ты считаешь это недолжным, спроси своего собственного отца. Порицая Васудеву и осуждая род Яду, ты вложил яд вражды в сыновей Ядавов. Если Васудева сделал ради сына недолжное, почему Уграсена не уничтожил тебя младенцем? Люди, знающие дхарму, называют сына putra потому, что он всегда спасает отцов от ада по имени Put. Кришна по рождению Ядав, и юный Санкаршана тоже; но ты удерживаешь их в уме, где уже возникла вражда. Когда ты оскорбил Васудеву и разгневал Васудевича, сердца всех Ядавов здесь были потрясены».

Versión

6fdda47f1371 · publicado 22 jun 2026, 3:44:13 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con