Harivaṃśa
Кришна уничтожает Калаявану через МучукундуHV 85.25-35
441 / 607
Harivaṃśa · HV 85.25-35
Devanāgarī

इदं समुत्थितं घोरं वृष्ण्यन्धकभयं महत् अवध्यश् चापि नः शत्रुर् वरदानात् पिनाकिनः ॥
सामादयो ऽभ्युपायाश् च विहितास् तस्य सर्वशः मत्तो मदबलाभ्यां च युद्धम् एव चिकीर्षति एतावान् इह वासश् च कथितो नारदेन मे ॥
जरासंधश् च नो राजा नित्यम् एव न मृष्यते तथान्ये पृथिवीपाला वृष्णिचक्रप्रतापिताः ॥
केचित् कंसवधाच् चापि विरक्तास् तद्गता नृपाः समाश्रित्य जरासंधम् अस्मान् इच्छन्ति बाधितुम् ॥
बहवो ज्ञातयश् चैव यदूनां निहता नृपैः विवर्धितुं न शक्ष्यामः पुरे ऽस्मिन्न् इति केशवः अपयाने मतिं कृत्वा दूतं तस्मै ससर्ज ह ॥
ततः कुम्भे महासर्पं भिन्नाञ्जनचयोपमम् घोरम् आशीविषं कृष्णं कृष्णः प्राक्षेपयत् तदा ॥
ततस् तं मुद्रयित्वा तु स्वेन दूतेन हारयत् निदर्शनार्थं गोविन्दो भीषयाणश् च तं नृपम् स दूतः कालयवनं दर्शयाम् आस तं घटम् ॥
कालसर्पोपमः कृष्ण इत्य् उक्त्वा भरतर्षभ तत् कालयवनो बुध्वा त्रासनं यादवैः कृतम् पिपीलिकानां चण्डानां पूरयाम् आस तं घटम् ॥
स सर्पो बहुभिस् तीक्ष्णैः सर्वतस् तैः पिपीलिकैः भक्ष्यमाणः किलाङ्गेषु भस्मीभूतो ऽभवत् तदा ॥
तं मुद्रयित्वाथ घटं तथैव यवनाधिपः प्रेषयाम् आस कृष्णाय बाहुल्यम् उपवर्णयन् ॥
वासुदेवस् तु तं दृष्ट्वा योगं विहितम् आत्मनः उत्सृज्य मथुराम् आशु द्वारकाम् अभिजग्मिवान् ॥

Transliteración (IAST)

idaṃ samutthitaṃ ghoraṃ vṛṣṇyandhakabhayaṃ mahat avadhyaś cāpi naḥ śatrur varadānāt pinākinaḥ ||
sāmādayo 'bhyupāyāś ca vihitās tasya sarvaśaḥ matto madabalābhyāṃ ca yuddham eva cikīrṣati etāvān iha vāsaś ca kathito nāradena me ||
jarāsaṃdhaś ca no rājā nityam eva na mṛṣyate tathānye pṛthivīpālā vṛṣṇicakrapratāpitāḥ ||
kecit kaṃsavadhāc cāpi viraktās tadgatā nṛpāḥ samāśritya jarāsaṃdham asmān icchanti bādhitum ||
bahavo jñātayaś caiva yadūnāṃ nihatā nṛpaiḥ vivardhituṃ na śakṣyāmaḥ pure 'sminn iti keśavaḥ apayāne matiṃ kṛtvā dūtaṃ tasmai sasarja ha ||
tataḥ kumbhe mahāsarpaṃ bhinnāñjanacayopamam ghoram āśīviṣaṃ kṛṣṇaṃ kṛṣṇaḥ prākṣepayat tadā ||
tatas taṃ mudrayitvā tu svena dūtena hārayat nidarśanārthaṃ govindo bhīṣayāṇaś ca taṃ nṛpam sa dūtaḥ kālayavanaṃ darśayām āsa taṃ ghaṭam ||
kālasarpopamaḥ kṛṣṇa ity uktvā bharatarṣabha tat kālayavano budhvā trāsanaṃ yādavaiḥ kṛtam pipīlikānāṃ caṇḍānāṃ pūrayām āsa taṃ ghaṭam ||
sa sarpo bahubhis tīkṣṇaiḥ sarvatas taiḥ pipīlikaiḥ bhakṣyamāṇaḥ kilāṅgeṣu bhasmībhūto 'bhavat tadā ||
taṃ mudrayitvātha ghaṭaṃ tathaiva yavanādhipaḥ preṣayām āsa kṛṣṇāya bāhulyam upavarṇayan ||
vāsudevas tu taṃ dṛṣṭvā yogaṃ vihitam ātmanaḥ utsṛjya mathurām āśu dvārakām abhijagmivān ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
इदं समुत्थितं घोरंidaṃ samutthitaṃ ghoraṃэто возникшее страшное; поднялась эта ужасная
वृष्ण्यन्धकभयं महत्vṛṣṇyandhakabhayaṃ mahatвеликая опасность Вришни-Андхаков; большая угроза Вришни и Андхакам
अवध्यश् चापि नः शत्रुर्avadhyaś cāpi naḥ śatrurи враг наш неубиваем; наш противник неуязвим
वरदानात् पिनाकिनःvaradānāt pinākinaḥиз-за дара Пинакина; по благословению Шивы
सामादयो ऽभ्युपायाश् चsāmādayo 'bhyupāyāś caи средства начиная с примирения; способы — примирение и прочие
विहितास् तस्य सर्वशःvihitās tasya sarvaśaḥиспытаны против него всячески; применены к нему полностью
मत्तो मदबलाभ्यां चmatto madabalābhyāṃ caсо мной и с моей силой; против меня и моей мощи
युद्धम् एव चिकीर्षतिyuddham eva cikīrṣatiтолько битву хочет сделать; он желает лишь войны
एतावान् इह वासश् चetāvān iha vāsaś caтаков здесь срок пребывания; настолько наше пребывание здесь
कथितो नारदेन मेkathito nāradena meмне сказан Нарадой; сообщён мне Нарадой
जरासंधश् च नो राजाjarāsaṃdhaś ca no rājāи царь Джарасандха нас; и владыка Джарасандха нам
नित्यम् एव न मृष्यतेnityam eva na mṛṣyateпостоянно именно не терпит; никогда не прощает
तथान्ये पृथिवीपालाtathānye pṛthivīpālāтакже другие хранители земли; и иные земные владыки
वृष्णिचक्रप्रतापिताःvṛṣṇicakrapratāpitāḥобожжённые кругом Вришни; измученные силой Вришни
केचित् कंसवधाच् चापिkecit kaṃsavadhāc cāpiнекоторые и из-за убийства Камсы; иные из-за смерти Камсы
विरक्तास् तद्गता नृपाःviraktās tadgatā nṛpāḥотчуждённые, вставшие на ту сторону цари; враждебные владыки, примкнувшие туда
समाश्रित्य जरासंधम्samāśritya jarāsaṃdhamприбегнув к Джарасандхе; опершись на Джарасандху
अस्मान् इच्छन्ति बाधितुम्asmān icchanti bādhitumнас хотят угнетать; желают причинить нам вред
बहवो ज्ञातयश् चैवbahavo jñātayaś caivaи многие родичи также; много наших близких
यदूनां निहता नृपैःyadūnāṃ nihatā nṛpaiḥЯдавов убиты царями; из Яду убито владыками
विवर्धितुं न शक्ष्यामःvivardhituṃ na śakṣyāmaḥмы не сможем возрастать; мы не сможем укрепляться
पुरे ऽस्मिन्न् इति केशवःpure 'sminn iti keśavaḥв этом городе — так Кешава; в этой столице, сказал Кешава
अपयाने मतिं कृत्वाapayāne matiṃ kṛtvāприняв решение об уходе; решив удалиться
दूतं तस्मै ससर्ज हdūtaṃ tasmai sasarja haпослал к нему посла; отправил ему вестника
ततः कुम्भे महासर्पंtataḥ kumbhe mahāsarpaṃзатем в сосуд великого змея; потом в кувшин огромную змею
भिन्नाञ्जनचयोपमम्bhinnāñjanacayopamamподобного разбитой куче сурьмы; похожего на груду чёрной сурьмы
घोरम् आशीविषं कृष्णंghoram āśīviṣaṃ kṛṣṇaṃстрашного ядовитого чёрного; ужасного ядовитого чёрного змея
कृष्णः प्राक्षेपयत् तदाkṛṣṇaḥ prākṣepayat tadāКришна вложил тогда; Кришна тогда поместил
ततस् तं मुद्रयित्वा तुtatas taṃ mudrayitvā tuзатем запечатав его; после этого запечатав сосуд
स्वेन दूतेन हारयत्svena dūtena hārayatсвоим послом отправил; велел отнести своим вестником
निदर्शनार्थं गोविन्दोnidarśanārthaṃ govindoдля примера Говинда; как знак Говинда
भीषयाणश् च तं नृपम्bhīṣayāṇaś ca taṃ nṛpamи пугая того царя; устрашая того владыку
स दूतः कालयवनंsa dūtaḥ kālayavanaṃтот посол Калаяване; вестник Калаяване
दर्शयाम् आस तं घटम्darśayām āsa taṃ ghaṭamпоказал тот сосуд; показал этот кувшин
कालसर्पोपमः कृष्णkālasarpopamaḥ kṛṣṇaКришна подобен чёрному змею; Кришна подобен змее смерти
इत्य् उक्त्वा भरतर्षभity uktvā bharatarṣabhaтак сказав, бык Бхаратов; произнеся это, о лучший Бхарата
तत् कालयवनो बुध्वाtat kālayavano budhvāэто Калаявана поняв; поняв это, Калаявана
त्रासनं यादवैः कृतम्trāsanaṃ yādavaiḥ kṛtamустрашение, сделанное Ядавами; запугивание со стороны Ядавов
पिपीलिकानां चण्डानांpipīlikānāṃ caṇḍānāṃяростных муравьёв; свирепых муравьёв
पूरयाम् आस तं घटम्pūrayām āsa taṃ ghaṭamнаполнил тот сосуд; заполнил этот кувшин
स सर्पो बहुभिस् तीक्ष्णैःsa sarpo bahubhis tīkṣṇaiḥтот змей многими острыми; эта змея множеством жгучих
सर्वतस् तैः पिपीलिकैःsarvatas taiḥ pipīlikaiḥотовсюду теми муравьями; со всех сторон муравьями
भक्ष्यमाणः किलाङ्गेषुbhakṣyamāṇaḥ kilāṅgeṣuпожираемый по членам; объедаемый в теле
भस्मीभूतो ऽभवत् तदाbhasmībhūto 'bhavat tadāстал пеплом тогда; тогда обратился в прах
तं मुद्रयित्वाथ घटंtaṃ mudrayitvātha ghaṭaṃзапечатав затем тот сосуд; после запечатав кувшин
तथैव यवनाधिपःtathaiva yavanādhipaḥтак же владыка Яванов; точно так царь Яванов
प्रेषयाम् आस कृष्णायpreṣayām āsa kṛṣṇāyaпослал Кришне; отправил к Кришне
बाहुल्यम् उपवर्णयन्bāhulyam upavarṇayanпоказывая многочисленность; обозначая превосходство числом
वासुदेवस् तु तं दृष्ट्वाvāsudevas tu taṃ dṛṣṭvāВасудева же, увидев это; Кришна, увидев его
योगं विहितम् आत्मनःyogaṃ vihitam ātmanaḥсредство, назначенное себе; предназначенный для себя способ
उत्सृज्य मथुराम् आशुutsṛjya mathurām āśuоставив Матхуру быстро; немедленно покинув Матхуру
द्वारकाम् अभिजग्मिवान्dvārakām abhijagmivānк Двараке пошёл; отправился в Двараку
Traducción

«Поднялась страшная великая опасность для Вришни и Андхаков. Наш враг неубиваем из-за дара Пинакина. Все средства, начиная с примирения, уже полностью применены к нему, но он хочет только войны со мной и с моей силой. Нарада сообщил мне, что наше пребывание здесь имеет такой предел. Царь Джарасандха постоянно не терпит нас, и другие земные владыки, измученные силой Вришни, также враждебны. Некоторые цари, отчуждённые из-за убийства Камсы, примкнули к Джарасандхе и хотят причинить нам вред. Многие родичи Ядавов уже убиты царями; в этом городе мы не сможем укрепляться». Так Кешава, решив удалиться, послал к Калаяване вестника. Тогда Кришна положил в сосуд огромного чёрного ядовитого змея, страшного, похожего на груду чёрной сурьмы. Запечатав сосуд, Говинда отправил его своим послом как знак, устрашая того царя. Посол показал сосуд Калаяване, сказав: «Кришна подобен змее смерти». О лучший Бхарата, Калаявана понял, что Ядавы сделали это для устрашения, и наполнил сосуд свирепыми муравьями. Тот змей, пожираемый ими со всех сторон по всему телу, тогда обратился в пепел. Владыка Яванов запечатал сосуд и так же отправил его Кришне, показывая своё численное превосходство. Васудева, увидев это и распознав назначенное для себя средство, быстро оставил Матхуру и отправился в Двараку.

Versión

545d9550b21b · publicado 22 jun 2026, 4:37:05 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con