Harivaṃśa
Кришна уничтожает Калаявану через МучукундуHV 85.36-45
442 / 607
Harivaṃśa · HV 85.36-45
Devanāgarī

वैरस्यान्तं विधित्संस् तु वासुदेवो महायशाः निवेश्य द्वारकां राजन् वृष्णीन् आश्वास्य चैव ह ॥
पदातिः पुरुषव्याघ्रो बाहुप्रहरणस् तदा आजगाम महायोगी मथुरां मधुसूदनः ॥
तं दृष्ट्वा निर्ययौ हृष्टः स कालयवनो रुषा प्रेक्षापूर्वं च कृष्णो ऽपि निश्चक्राम महाबलः ॥
अथान्वगच्छद् गोविन्दं जिघृक्षुर् यवनेश्वरः न चैनम् अशकद् राजा ग्रहीतुं योगधर्मिणम् ॥
मान्धातुस् तु सुतो राजा मुचुकुन्दो महायशाः पुरा देवासुरे युद्धे कृतकर्मा महाबलः ॥
वरेण च्छन्दितो देवैर् निद्राम् एव गृहीतवान् श्रान्तस्य तस्य वाग् एवं तदा प्रादुर् अभूत् किल ॥
प्रसुप्तम् बोधयेद् यो मां तं दहेयम् अहं सुराः चक्षुषा क्रोधदीप्तेन एवम् आह पुनः पुनः ॥
एवम् अस्त्व् इति शक्रस् तम् उवाच त्रिदशैः सह स सुरैर् अभ्यनुज्ञातो लोकं मानुषम् आगमत् ॥
स पर्वतगुहां कांचित् प्रविश्य श्रमकर्शितः सुष्वाप कालम् एतं वै यावत् कृष्णस्य दर्शनम् ॥
तत् सर्वं वासुदेवस्य नारदेन निवेदितम् वरदानं च देवेभ्यस् तेजस् तस्य च भूपतेः ॥

Transliteración (IAST)

vairasyāntaṃ vidhitsaṃs tu vāsudevo mahāyaśāḥ niveśya dvārakāṃ rājan vṛṣṇīn āśvāsya caiva ha ||
padātiḥ puruṣavyāghro bāhupraharaṇas tadā ājagāma mahāyogī mathurāṃ madhusūdanaḥ ||
taṃ dṛṣṭvā niryayau hṛṣṭaḥ sa kālayavano ruṣā prekṣāpūrvaṃ ca kṛṣṇo 'pi niścakrāma mahābalaḥ ||
athānvagacchad govindaṃ jighṛkṣur yavaneśvaraḥ na cainam aśakad rājā grahītuṃ yogadharmiṇam ||
māndhātus tu suto rājā mucukundo mahāyaśāḥ purā devāsure yuddhe kṛtakarmā mahābalaḥ ||
vareṇa cchandito devair nidrām eva gṛhītavān śrāntasya tasya vāg evaṃ tadā prādur abhūt kila ||
prasuptam bodhayed yo māṃ taṃ daheyam ahaṃ surāḥ cakṣuṣā krodhadīptena evam āha punaḥ punaḥ ||
evam astv iti śakras tam uvāca tridaśaiḥ saha sa surair abhyanujñāto lokaṃ mānuṣam āgamat ||
sa parvataguhāṃ kāṃcit praviśya śramakarśitaḥ suṣvāpa kālam etaṃ vai yāvat kṛṣṇasya darśanam ||
tat sarvaṃ vāsudevasya nāradena niveditam varadānaṃ ca devebhyas tejas tasya ca bhūpateḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
वैरस्यान्तं विधित्सं तुvairasyāntaṃ vidhitsaṃ tuжелая устроить конец вражды; стремясь завершить вражду
वासुदेवो महायशाःvāsudevo mahāyaśāḥВасудева великой славы; прославленный Васудева
निवेश्य द्वारकां राजन्niveśya dvārakāṃ rājanпоселив Двараку, царь; основав Двараку, о царь
वृष्णीन् आश्वास्य चैव हvṛṣṇīn āśvāsya caiva haи успокоив Вришни; и ободрив Вришни
पदातिः पुरुषव्याघ्रोpadātiḥ puruṣavyāghroпеший тигр среди людей; пешком, лучший из мужей
बाहुप्रहरणस् तदाbāhupraharaṇas tadāс руками как оружием тогда; вооружённый лишь руками
आजगाम महायोगीājagāma mahāyogīпришёл великий йог; махайогин прибыл
मथुरां मधुसूदनःmathurāṃ madhusūdanaḥв Матхуру Мадхусудана; Мадхусудана в Матхуру
तं दृष्ट्वा निर्ययौ हृष्टःtaṃ dṛṣṭvā niryayau hṛṣṭaḥувидев его, вышел радостный; завидев его, радостно вышел
स कालयवनो रुषाsa kālayavano ruṣāтот Калаявана с гневом; Калаявана в ярости
प्रेक्षापूर्वं च कृष्णो ऽपिprekṣāpūrvaṃ ca kṛṣṇo 'piи Кришна также с оглядкой; Кришна же, бросив взгляд
निश्चक्राम महाबलःniścakrāma mahābalaḥвышел великосильный; могучий вышел
अथान्वगच्छद् गोविन्दंathānvagacchad govindaṃзатем последовал за Говиндой; потом погнался за Говиндой
जिघृक्षुर् यवनेश्वरःjighṛkṣur yavaneśvaraḥжелая схватить, владыка Яванов; царь Яванов, стремясь поймать
न चैनम् अशकद् राजाna cainam aśakad rājāи не смог его царь; но владыка не смог его
ग्रहीतुं योगधर्मिणम्grahītuṃ yogadharmiṇamсхватить, обладающего природой йоги; поймать йогического по природе
मान्धातुस् तु सुतो राजाmāndhātus tu suto rājāсын Мандхаты же, царь; царский сын Мандхаты
मुचुकुन्दो महायशाःmucukundo mahāyaśāḥМучукунда великой славы; прославленный Мучукунда
पुरा देवासुरे युद्धेpurā devāsure yuddheпрежде в битве богов и асуров; некогда в дева-асурской войне
कृतकर्मा महाबलःkṛtakarmā mahābalaḥсовершивший дело, великосильный; могучий, исполнивший подвиг
वरेण च्छन्दितो देवैर्vareṇa cchandito devairдаром удовлетворённый богами; богами приглашённый выбрать дар
निद्राम् एव गृहीतवान्nidrām eva gṛhītavānсон именно взял; избрал только сон
श्रान्तस्य तस्य वाग् एवंśrāntasya tasya vāg evaṃуставшему ему речь так; для утомлённого прозвучало
तदा प्रादुर् अभूत् किलtadā prādur abhūt kilaтогда возникла, говорят; тогда явилась речь
प्रसुप्तम् बोधयेद् यो मांprasuptam bodhayed yo māṃкто меня спящего разбудит; кто пробудит меня во сне
तं दहेयम् अहं सुराःtaṃ daheyam ahaṃ surāḥего я сожгу, о боги; того сожгу, о девы
चक्षुषा क्रोधदीप्तेनcakṣuṣā krodhadīptenaглазом, зажжённым гневом; взором, пылающим яростью
एवम् आह पुनः पुनःevam āha punaḥ punaḥтак сказал снова и снова; так повторял многократно
एवम् अस्त्व् इति शक्रस् तम्evam astv iti śakras tamда будет так — Шакра ему; Шакра сказал: пусть будет так
उवाच त्रिदशैः सहuvāca tridaśaiḥ sahaсказал вместе с богами; произнёс с Тридцатью
स सुरैर् अभ्यनुज्ञातोsa surair abhyanujñātoон, богами отпущенный; получив разрешение богов
लोकं मानुषम् आगमत्lokaṃ mānuṣam āgamatв мир человеческий пришёл; вернулся в мир людей
स पर्वतगुहां कांचित्sa parvataguhāṃ kāṃcitон в некоторую горную пещеру; он в одну пещеру горы
प्रविश्य श्रमकर्शितःpraviśya śramakarśitaḥвойдя, измученный трудом; вступив, изнурённый усталостью
सुष्वाप कालम् एतं वैsuṣvāpa kālam etaṃ vaiспал это время; проспал этот срок
यावत् कृष्णस्य दर्शनम्yāvat kṛṣṇasya darśanamдо видения Кришны; вплоть до встречи с Кришной
तत् सर्वं वासुदेवस्यtat sarvaṃ vāsudevasyaвсё это Васудеве; всё это Кришне
नारदेन निवेदितम्nāradena niveditamНарадой сообщено; было рассказано Нарадой
वरदानं च देवेभ्यस्varadānaṃ ca devebhyasи дар от богов; и благословение от девов
तेजस् तस्य च भूपतेःtejas tasya ca bhūpateḥи сила того царя; и мощь этого владыки
Traducción

Желая положить конец вражде, славный Васудева основал Двараку, успокоил Вришни, а затем пешком, как тигр среди людей, вооружённый только руками, великий йог Мадхусудана пришёл в Матхуру. Увидев его, Калаявана радостно вышел в гневе, а могучий Кришна, бросив на него взгляд, тоже вышел. Владыка Яванов, желая схватить Говинду, погнался за ним, но не смог поймать того, чья природа йогична. У Мандхаты был сын, прославленный царь Мучукунда. В древности, совершив великий подвиг в битве богов и асуров, он был приглашён богами выбрать дар и избрал только сон. Для утомлённого царя тогда прозвучала такая речь: «О боги, кто разбудит меня спящего, того я сожгу взглядом, пылающим гневом». Он говорил это снова и снова. Шакра вместе с богами сказал ему: «Да будет так». Получив разрешение богов, Мучукунда пришёл в человеческий мир, вошёл в одну горную пещеру и, измученный трудом, спал всё это время до встречи с Кришной. Всё это было сообщено Васудеве Нарадой: и дар от богов, и сила того царя.

Versión

727803cfe5d5 · publicado 22 jun 2026, 4:37:05 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con