ततः शङ्खप्रणादेन भेरीणां च महास्वनैः बाणानीकानि सहसा समनह्यन्त सर्वशः ॥
ततः किंकरसैन्यं तद् अभ्यागात् समरे महत् कोटिशश् चापि बहुधा दीप्तप्रहरणं तदा ॥
तद् असंख्येयम् एकस्थं महाभ्रघनसंनिभम् नीलाञ्जनचयप्रख्यम् अप्रमेयं तथाक्षयम् ॥
ते प्रदीप्तप्रहरणा दैत्यदानवराक्षसाः प्रमाथगणमुख्याश् च ते ऽयुध्यन् कृष्णसंगताः ॥
सर्वतस् तैः प्रदीप्तास्यैः सार्चिष्मद्भिर् इवानलैः आपीयत तदा रक्तं चतुर्णाम् अपि संयुगे ॥
ततो रामो महाबाहुः केशवं वाक्यम् अब्रवीत् कृष्ण कृष्ण महाबाहो विधत्स्वैषां महद् भयम् ॥
इति संचोदितः कृष्णो बलभद्रेण धीमता तेषां वधार्थम् आग्नेयं जग्राह पुरुषोत्तमः अस्त्रम् अस्त्रविदां श्रेष्ठो यमान्तकसमप्रभम् ॥
स विधूयासुरगणान् क्रव्यादान् अस्त्रतेजसा प्रययौ त्वरया युक्तो यतो ऽदृश्यत तद्बलम् ॥
शूलपट्टिसशक्त्यृष्टि+ +पिनाकपरिघायुधम् प्रमाथगणभूयिष्ठं बलं तद् अभवत् क्षितौ ॥
शैलमेघप्रतीकाशैर् नानारूपैर् भयानकैः वाहनैः संघशः सर्वे योधास् तत्रावतस्थिरे वातोद्धूतैर् इव घनैर् विप्रकीर्णैर् इवाचलैः ॥
वैनतेयगतो रामस् तान् दृष्ट्वा कृष्णम् अब्रवीत् कृष्ण कृष्ण महाबाहो यद् एतद् दृश्यते बलम् एतैः सह रणे योद्धुम् इच्छामि पुरुषोत्तम ॥
ममाप्य् एषैव संजाता बुद्धिर् इत्य् अब्रवीच् च तम् एभिः सह समागन्तुम् इच्छेयं युद्धदुर्मदैः ॥
युध्यतः प्राङ्मुखस्यास्तु सुपर्णो वै ममाग्रतः सव्ये पार्श्वे च प्रद्युम्नस् तथा मे दक्षिणे भवान् ॥
रक्षितव्यम् अथान्योन्यम् अस्मिन् घोरे महामृधे एवं ब्रुवन्तस् ते ऽन्योन्यम् अधिरूढाः खगोत्तमम् ॥
गिरिशृङ्गनिभैर् युद्धे गदामुसललाङ्गलैः युध्यतो रौहिणेयस्य रौद्रं रूपम् अभूत् तदा युगान्ते सर्वभूतानि कालस्येव दिधक्षतः ॥
आकृष्य लाङ्गलाग्रेण मुसलेन व्यपोथयत् चरत्य् अतिबलो युद्धे युद्धमार्गविशारदः ॥
प्रद्युम्नः शरजालैस् तान् समन्तात् प्रत्यवारयत् दानवान् पुरुषव्याघ्रो युद्यमानान् सहस्रशः ॥
स्निग्धाञ्जनचयप्रख्यः शङ्खचक्रगदाधरः प्रध्माप्य बहुशः शङ्खम् अयुध्यत जनार्दनः ॥
पक्षप्रहाराभिहतांस् तुण्डाग्रनखविक्षतान् अकरोत् समरे शत्रून् वैनतेयः प्रतापवान् ॥
तैर् हन्यमानं दैत्यानाम् अनीकं भीमविक्रमैः अभज्यत तदा संख्ये बाणवर्षसमाहतम् ॥
tataḥ śaṅkhapraṇādena bherīṇāṃ ca mahāsvanaiḥ bāṇānīkāni sahasā samanahyanta sarvaśaḥ ||
tataḥ kiṃkarasainyaṃ tad abhyāgāt samare mahat koṭiśaś cāpi bahudhā dīptapraharaṇaṃ tadā ||
tad asaṃkhyeyam ekasthaṃ mahābhraghanasaṃnibham nīlāñjanacayaprakhyam aprameyaṃ tathākṣayam ||
te pradīptapraharaṇā daityadānavarākṣasāḥ pramāthagaṇamukhyāś ca te 'yudhyan kṛṣṇasaṃgatāḥ ||
sarvatas taiḥ pradīptāsyaiḥ sārciṣmadbhir ivānalaiḥ āpīyata tadā raktaṃ caturṇām api saṃyuge ||
tato rāmo mahābāhuḥ keśavaṃ vākyam abravīt kṛṣṇa kṛṣṇa mahābāho vidhatsvaiṣāṃ mahad bhayam ||
iti saṃcoditaḥ kṛṣṇo balabhadreṇa dhīmatā teṣāṃ vadhārtham āgneyaṃ jagrāha puruṣottamaḥ astram astravidāṃ śreṣṭho yamāntakasamaprabham ||
sa vidhūyāsuragaṇān kravyādān astratejasā prayayau tvarayā yukto yato 'dṛśyata tadbalam ||
śūlapaṭṭisaśaktyṛṣṭi+ +pinākaparighāyudham pramāthagaṇabhūyiṣṭhaṃ balaṃ tad abhavat kṣitau ||
śailameghapratīkāśair nānārūpair bhayānakaiḥ vāhanaiḥ saṃghaśaḥ sarve yodhās tatrāvatasthire vātoddhūtair iva ghanair viprakīrṇair ivācalaiḥ ||
vainateyagato rāmas tān dṛṣṭvā kṛṣṇam abravīt kṛṣṇa kṛṣṇa mahābāho yad etad dṛśyate balam etaiḥ saha raṇe yoddhum icchāmi puruṣottama ||
mamāpy eṣaiva saṃjātā buddhir ity abravīc ca tam ebhiḥ saha samāgantum iccheyaṃ yuddhadurmadaiḥ ||
yudhyataḥ prāṅmukhasyāstu suparṇo vai mamāgrataḥ savye pārśve ca pradyumnas tathā me dakṣiṇe bhavān ||
rakṣitavyam athānyonyam asmin ghore mahāmṛdhe evaṃ bruvantas te 'nyonyam adhirūḍhāḥ khagottamam ||
giriśṛṅganibhair yuddhe gadāmusalalāṅgalaiḥ yudhyato rauhiṇeyasya raudraṃ rūpam abhūt tadā yugānte sarvabhūtāni kālasyeva didhakṣataḥ ||
ākṛṣya lāṅgalāgreṇa musalena vyapothayat caraty atibalo yuddhe yuddhamārgaviśāradaḥ ||
pradyumnaḥ śarajālais tān samantāt pratyavārayat dānavān puruṣavyāghro yudyamānān sahasraśaḥ ||
snigdhāñjanacayaprakhyaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ pradhmāpya bahuśaḥ śaṅkham ayudhyata janārdanaḥ ||
pakṣaprahārābhihatāṃs tuṇḍāgranakhavikṣatān akarot samare śatrūn vainateyaḥ pratāpavān ||
tair hanyamānaṃ daityānām anīkaṃ bhīmavikramaiḥ abhajyata tadā saṃkhye bāṇavarṣasamāhatam ||
«От звука раковины и великого гула барабанов войска Баны внезапно вооружились со всех сторон. В битве подошло великое войско слуг: бесчисленные коти воинов, с пылающим оружием, неисчислимые, собранные вместе, подобные плотной великой туче, похожие на массу синей сурьмы, безмерные и неистощимые. Дайтьи, данавы, ракшасы и главные праматхи с пылающим оружием встретили Кришну и вступили в бой. Со всех сторон этими пылающими пастями, словно огнями с языками пламени, в сражении пилась кровь даже четырёх героев. Тогда могучерукий Рама сказал Кешаве: “Кришна, Кришна, могучерукий, наведи на них великий страх!” Побуждённый мудрым Балабхадрой, Пурушоттама, лучший знаток оружия, взял для их уничтожения огненное оружие, сиянием подобное Яме-Антаке. Развеяв силой оружия толпы плотоядных асуров, он поспешил туда, где виднелось это войско. На земле стояло войско, состоявшее главным образом из праматхов, вооружённое трезубцами, паттисами, копьями, ришти, Пинаками и палицами. Воины толпами стояли там на разных страшных ездовых существах, похожих на горы и тучи, словно тучи, поднятые ветром, или рассеянные горы. Рама, находясь на Вайнатее, увидел их и сказал Кришне: “Кришна, Кришна, могучерукий, я хочу сразиться в бою с этим войском, которое видно, о Пурушоттама”. Кришна ответил: “У меня возникла та же мысль: я хотел бы сойтись с этими неукротимыми в бою. Когда я буду сражаться лицом на восток, пусть Супарна будет передо мной, слева — Прадьюмна, а справа — ты. В этой страшной великой битве нам надо защищать друг друга”. Так говоря друг другу, они находились на лучшей птице. Тогда грозным стал облик сына Рохини, сражавшегося в бою булавой, пестом и плугом, подобными горным вершинам: он был как Время в конце юги, желающее сжечь все существа. Притягивая врагов концом плуга, он сокрушал их пестом; сверхсильный знаток путей битвы двигался в бою. Прадьюмна, тигр среди людей, сетями стрел со всех сторон сдерживал тысячи сражающихся данавов. Джанардана, подобный массе гладкой сурьмы и держащий раковину, диск и булаву, многократно трубил в раковину и сражался. Могучий Вайнатея поражал врагов ударами крыльев, клювом и когтями. Войско дайтьев, поражаемое их страшной доблестью и дождём стрел, сломилось в битве».
56842ad2e4b0 · publicado 22 jun 2026, 6:26:33 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Битва раскрывает согласованность божественной семьи: Кришна ведёт, Баларама сокрушает, Прадьюмна сдерживает, Гаруда разрывает строй врага.