Harivaṃśa
Завершение Харивамши и плоды её слушанияHV 118.43-51
607 / 607
Harivaṃśa · HV 118.43-51
Devanāgarī

इदं महाकाव्यम् ऋषेर् महात्मनः पठन् नृणां पूज्यतमो भवेन् नरः प्रकृष्टम् आयुः समवाप्य दुर्लभं लभेत सर्वज्ञफलं च केवलम् ॥
शतक्रतोः कल्मषविप्रमोक्षणं पठन् इदम् मुच्यति कल्मषान् नरः तथैव कामान् विविधान् समश्नुते समाप्तकामश् च चिराय नन्दति ॥
यथा हि पुष्पप्रभवं फलं द्रुमात् ततः प्रजायन्ति पुनश् च पादपाः तथा महर्षिप्रभवा इमा गिरः प्रवर्धयन्ते तम् ऋषिं प्रवर्तिताः ॥
पुत्रान् अपुत्रो लभते सुवर्चसश् च्युतः पुनर् विन्दति चात्मनः स्थितिम् व्याधिं न चाप्नोति चिरं च बन्धनं क्रियां च पुण्यां लभते गुणान्वितः ॥
पतिम् उपलभते च सत्सु कन्या श्रवणम् उपेत्य शुभा मुनेस् तु वाचः जनयति च सुतान् गुणैर् उपेतान् रिपुजनमर्दनवीर्यशालिनश् च ॥
विजयति वसुधां च क्षत्रवृत्तिर् धनम् अतुलं लभते द्विषज्जयं च विपुलम् अपि धनं लभेच् च वैश्यः सुगतिम् इयाच् छ्रवणाच् च शूद्रजातिः ॥
पुराणम् एतच् चरितं महात्मनाम् अधीत्य बुद्धिं लभते च नैष्ठिकीम् विहाय दुःखानि विमुक्तसङ्गः स वीतरागो विचरेद् वसुंधराम् ॥
इत्य् एतद् आख्यानम् उदाहृतं वः प्रतिस्मरन्तो द्विजमण्डलेषु स्थैर्येण जातेन पुनः स्मरन्तः सुखं भवन्तो विचरन्तु लोकम् ॥
इति चरितम् इदं महात्मनाम् ऋषिकृतम् अद्भुतवीर्यकर्मणाम् कथितम् इदं हि समासविस्तरैः किम् अपरम् इच्छसि किं ब्रवीमि ते ॥

Transliteración (IAST)

idaṃ mahākāvyam ṛṣer mahātmanaḥ paṭhan nṛṇāṃ pūjyatamo bhaven naraḥ prakṛṣṭam āyuḥ samavāpya durlabhaṃ labheta sarvajñaphalaṃ ca kevalam ||
śatakratoḥ kalmaṣavipramokṣaṇaṃ paṭhan idam mucyati kalmaṣān naraḥ tathaiva kāmān vividhān samaśnute samāptakāmaś ca cirāya nandati ||
yathā hi puṣpaprabhavaṃ phalaṃ drumāt tataḥ prajāyanti punaś ca pādapāḥ tathā maharṣiprabhavā imā giraḥ pravardhayante tam ṛṣiṃ pravartitāḥ ||
putrān aputro labhate suvarcasaś cyutaḥ punar vindati cātmanaḥ sthitim vyādhiṃ na cāpnoti ciraṃ ca bandhanaṃ kriyāṃ ca puṇyāṃ labhate guṇānvitaḥ ||
patim upalabhate ca satsu kanyā śravaṇam upetya śubhā munes tu vācaḥ janayati ca sutān guṇair upetān ripujanamardanavīryaśālinaś ca ||
vijayati vasudhāṃ ca kṣatravṛttir dhanam atulaṃ labhate dviṣajjayaṃ ca vipulam api dhanaṃ labhec ca vaiśyaḥ sugatim iyāc chravaṇāc ca śūdrajātiḥ ||
purāṇam etac caritaṃ mahātmanām adhītya buddhiṃ labhate ca naiṣṭhikīm vihāya duḥkhāni vimuktasaṅgaḥ sa vītarāgo vicared vasuṃdharām ||
ity etad ākhyānam udāhṛtaṃ vaḥ pratismaranto dvijamaṇḍaleṣu sthairyeṇa jātena punaḥ smarantaḥ sukhaṃ bhavanto vicarantu lokam ||
iti caritam idaṃ mahātmanām ṛṣikṛtam adbhutavīryakarmaṇām kathitam idaṃ hi samāsavistaraiḥ kim aparam icchasi kiṃ bravīmi te ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
इदं महाकाव्यम् ऋषेः महात्मनःidaṃ mahākāvyam ṛṣeḥ mahātmanaḥэту великую поэму великого риши
पठन् नृणां पूज्यतमो भवेन् नरःpaṭhan nṛṇāṃ pūjyatamo bhaven naraḥчитая, почитаемейшим среди людей станет человек
प्रकृष्टम् आयुः समवाप्य दुर्लभंprakṛṣṭam āyuḥ samavāpya durlabhaṃпревосходную жизнь получив, труднодостижимую
लभेत सर्वज्ञफलं च केवलम्labheta sarvajñaphalaṃ ca kevalamполучит и полный плод всезнания
शतक्रतोः कल्मषविप्रमोक्षणंśatakratoḥ kalmaṣavipramokṣaṇaṃосвобождение Шатакрату от греха
पठन् इदम् मुच्यति कल्मषान् नरःpaṭhan idam mucyati kalmaṣān naraḥчитая это, освобождается от грехов человек
तथैव कामान् विविधान् समश्नुतेtathaiva kāmān vividhān samaśnuteи также разные желания вкушает
समाप्तकामश् च चिराय नन्दतिsamāptakāmaś ca cirāya nandatiс исполненными желаниями долго радуется
यथा हि पुष्पप्रभवं फलं द्रुमात्yathā hi puṣpaprabhavaṃ phalaṃ drumātкак от дерева плод, рождённый цветком
ततः प्रजायन्ति पुनश् च पादपाःtataḥ prajāyanti punaś ca pādapāḥот него рождаются снова деревья
तथा महर्षिप्रभवा इमा गिरःtathā maharṣiprabhavā imā giraḥтак от великого риши возникшие эти речи
प्रवर्धयन्ते तम् ऋषिं प्रवर्तिताःpravardhayante tam ṛṣiṃ pravartitāḥувеличивают того риши, запущенные
पुत्रान् अपुत्रो लभते सुवर्चसश्putrān aputro labhate suvarcasaśбездетный получает сыновей сияющих
च्युतः पुनर् विन्दति चcyutaḥ punar vindati caпавший снова обретает и
आत्मनः स्थितिम्ātmanaḥ sthitimсвоё положение
व्याधिं न च आप्नोतिvyādhiṃ na ca āpnotiи болезни не достигает
चिरं च बन्धनंciraṃ ca bandhanaṃи долгого заточения
क्रियां च पुण्यां लभतेkriyāṃ ca puṇyāṃ labhateи святое действие получает
गुणान्वितःguṇānvitaḥкачествами наделённый
पतिम् उपलभते च सत्सु कन्याpatim upalabhate ca satsu kanyāи мужа среди добрых получает девушка
श्रवणम् उपेत्य शुभाśravaṇam upetya śubhāслушание достигнув благих
मुनेस् तु वाचःmunes tu vācaḥслов же муни
जनयति च सुतान् गुणैर् उपेतान्janayati ca sutān guṇair upetānи рождает сыновей качествами наделённых
रिपुजनमर्दनवीर्यशालिनश् चripujanamardanavīryaśālinaś caи обладающих доблестью сокрушать врагов
विजयति वसुधां च क्षत्रवृत्तिर्vijayati vasudhāṃ ca kṣatravṛttirи завоёвывает землю кшатрийского поведения
धनम् अतुलं लभतेdhanam atulaṃ labhateбогатство несравненное получает
द्विषज्जयं चdviṣajjayaṃ caи победу над врагами
विपुलम् अपि धनंvipulam api dhanaṃобширное также богатство
लभेच् च वैश्यःlabhec ca vaiśyaḥполучит и вайшья
सुगतिम् इयात् श्रवणाच् च शूद्रजातिःsugatim iyāt śravaṇāc ca śūdrajātiḥблагой путь достигнет от слушания и шудра
पुराणम् एतच् चरितं महात्मनाम्purāṇam etac caritaṃ mahātmanāmэто древнее деяние великих
अधीत्य बुद्धिं लभते च नैष्ठिकीम्adhītya buddhiṃ labhate ca naiṣṭhikīmизучив, получает твёрдый разум
विहाय दुःखानि विमुक्तसङ्गःvihāya duḥkhāni vimuktasaṅgaḥоставив страдания, свободный от привязанности
स वीतरागो विचरेद् वसुंधराम्sa vītarāgo vicared vasuṃdharāmон бесстрастный будет ходить по земле
इत्य् एतद् आख्यानम् उदाहृतं वःity etad ākhyānam udāhṛtaṃ vaḥтак этот рассказ изложен вам
प्रतिस्मरन्तो द्विजमण्डलेषुpratismaranto dvijamaṇḍaleṣuвспоминая среди собраний дваждырождённых
स्थैर्येण जातेन पुनः स्मरन्तःsthairyeṇa jātena punaḥ smarantaḥс возникшей устойчивостью снова вспоминая
सुखं भवन्तो विचरन्तु लोकम्sukhaṃ bhavanto vicarantu lokamсчастливо вы ходите по миру
इति चरितम् इदं महात्मनाम्iti caritam idaṃ mahātmanāmтак это деяние великих
ऋषिकृतम् अद्भुतवीर्यकर्मणाम्ṛṣikṛtam adbhutavīryakarmaṇāmриши созданное, чудесной силы дел
कथितम् इदं हि समासविस्तरैःkathitam idaṃ hi samāsavistaraiḥрассказано это кратко и подробно
किम् अपरम् इच्छसिkim aparam icchasiчто ещё желаешь
किं ब्रवीमि तेkiṃ bravīmi teчто сказать тебе
Traducción

«Человек, читающий эту великую поэму великого риши, станет самым почитаемым среди людей; обретя редкую превосходную жизнь, он получит и полный плод всезнания. Читая это освобождение Шатакрату от греха, человек освобождается от своих грехов, вкушает разные желания и, исполнив желания, долго радуется. Как от дерева появляется плод, рождённый цветком, и от него снова рождаются деревья, так эти речи, возникшие от великого риши, будучи распространены, увеличивают славу того риши. Бездетный получает сияющих сыновей; павший снова обретает своё положение; он не получает болезни и долгого заточения, а наделённый качествами получает святое действие. Девушка, услышав благие слова муни, получает мужа среди достойных, рождает сыновей, наделённых качествами и обладающих доблестью сокрушать врагов. Человек кшатрийского поведения завоёвывает землю, получает несравненное богатство и победу над врагами; вайшья получает обширное богатство, а шудра от слушания достигает благого пути. Изучив это древнее деяние великих, человек обретает твёрдый разум; оставив страдания, свободный от привязанности и страсти, он ходит по земле. Так этот рассказ изложен вам. Вспоминая его в собраниях дваждырождённых и вновь вспоминая с возникшей устойчивостью, живите счастливо в мире. Так рассказано это деяние великих, созданное риши, о чудесных делах и силе, кратко и подробно. Что ещё ты желаешь? Что мне сказать тебе?»

Versión

1320534c7ad9 · publicado 22 jun 2026, 6:53:05 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con