Mahābhārata
Saṃbhava-parva (Satyavatī and Bhīṣma's Vow)1.94.31–36
510 / 15823
Mahābhārata · 1.94.31–36
Devanāgarī

गङ्गोवाच
यं पुत्रम् अष्टमं राजंस् त्वं पुरा मय्य् अजायिथाः ॥
स ते ऽयं पुरुषव्याघ्र नयस्वैनं गृहान्तिकम् ॥
वेदान् अधिजगे साङ्गान् वसिष्ठाद् एव वीर्यवान् ॥
कृतास्त्रः परमेष्वासो देवराजसमो युधि ॥
सुराणां संमतो नित्यम् असुराणां च भारत ॥
उशना वेद यच् छास्त्रम् अयं तद् वेद सर्वशः ॥
तथैवाङ्गिरसः पुत्रः सुरासुरनमस्कृतः ॥
यद् वेद शास्त्रं तच् चापि कृत्स्नम् अस्मिन् प्रतिष्ठितम् ॥
तव पुत्रे महाबाहौ साङ्गोपाङ्गं महात्मनि ॥
ऋषिः परैर् अनाधृष्यो जामदग्न्यः प्रतापवान् ॥
यद् अस्त्रं वेद रामश् च तद् अप्य् अस्मिन् प्रतिष्ठितम् ॥
महेष्वासम् इमं राजन् राजधर्मार्थकोविदम् ॥
मया दत्तं निजं पुत्रं वीरं वीर गृहान् नय ॥

Transliteración (IAST)

gaṅgovāca
yaṃ putram aṣṭamaṃ rājaṃs tvaṃ purā mayy ajāyithāḥ ||
sa te 'yaṃ puruṣavyāghra nayasvainaṃ gṛhāntikam ||
vedān adhijage sāṅgān vasiṣṭhād eva vīryavān ||
kṛtāstraḥ parameṣvāso devarājasamo yudhi ||
surāṇāṃ saṃmato nityam asurāṇāṃ ca bhārata ||
uśanā veda yac chāstram ayaṃ tad veda sarvaśaḥ ||
tathaivāṅgirasaḥ putraḥ surāsuranamaskṛtaḥ ||
yad veda śāstraṃ tac cāpi kṛtsnam asmin pratiṣṭhitam ||
tava putre mahābāhau sāṅgopāṅgaṃ mahātmani ||
ṛṣiḥ parair anādhṛṣyo jāmadagnyaḥ pratāpavān ||
yad astraṃ veda rāmaś ca tad apy asmin pratiṣṭhitam ||
maheṣvāsam imaṃ rājan rājadharmārthakovidam ||
mayā dattaṃ nijaṃ putraṃ vīraṃ vīra gṛhān naya ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
गङ्गा उवाच यं पुत्रं अष्टमं राजन् त्वं पुरा मयि अजायिथाः सः ते अयं पुरुषव्याघ्र नयस्व एनं गृहान्तिकम्gaṅgā uvāca yaṃ putraṃ aṣṭamaṃ rājan tvaṃ purā mayi ajāyithāḥ saḥ te ayaṃ puruṣavyāghra nayasva enaṃ gṛhāntikamGanga said: that eighth son, O king, whom you once begot in me — here he is, yours, O tiger among men; take him home
वेदान् अधिजगे साङ्गान् वसिष्ठात् एव वीर्यवान् कृतास्त्रः परमेष्वासः देवराजसमः युधिvedān adhijage sāṅgān vasiṣṭhāt eva vīryavān kṛtāstraḥ parameṣvāsaḥ devarājasamaḥ yudhithe Vedas with their branches this valiant one studied under Vasishtha himself; skilled in weaponry, a supreme archer, equal to the king of the gods in battle
सुराणां संमतः नित्यं असुराणां च भारत उशना वेद यत् शास्त्रं अयं तत् वेद सर्वशःsurāṇāṃ saṃmataḥ nityaṃ asurāṇāṃ ca bhārata uśanā veda yat śāstraṃ ayaṃ tat veda sarvaśaḥever honored by the gods and the asuras, O Bharata; the science that Ushanas (Shukra) knows, he knows in full
तथा एव आङ्गिरसः पुत्रः सुरासुरनमस्कृतः यत् वेद शास्त्रं तत् च अपि कृत्स्नं अस्मिन् प्रतिष्ठितं तव पुत्रे महाबाहौ साङ्गोपाङ्गं महात्मनिtathā eva āṅgirasaḥ putraḥ surāsuranamaskṛtaḥ yat veda śāstraṃ tat ca api kṛtsnaṃ asmin pratiṣṭhitaṃ tava putre mahābāhau sāṅgopāṅgaṃ mahātmanilikewise [the science that] the son of Angiras (Brihaspati) [knows], honored by gods and asuras — that too has become fully established in this your son, mighty-armed, great of soul, with all its branches and sub-branches
ऋषिः परैः अनाधृष्यः जामदग्न्यः प्रतापवान् यत् अस्त्रं वेद रामः च तत् अपि अस्मिन् प्रतिष्ठितम्ṛṣiḥ paraiḥ anādhṛṣyaḥ jāmadagnyaḥ pratāpavān yat astraṃ veda rāmaḥ ca tat api asmin pratiṣṭhitamand the weaponry that the invincible sage, the valiant Rama, son of Jamadagni (Parashurama), knows — that too has become established in this youth
महेष्वासं इमं राजन् राजधर्मार्थकोविदं मया दत्तं निजं पुत्रं वीरं वीर गृहान् नयmaheṣvāsaṃ imaṃ rājan rājadharmārthakovidaṃ mayā dattaṃ nijaṃ putraṃ vīraṃ vīra gṛhān nayathis great archer, O king, versed in royal dharma and statecraft, given by me, your own heroic son — O hero, take him home
गङ्गोवाचgaṅgovācaoriginal form "gaṅgovāca", added to complete the word-by-word coverage
पुत्रम्putramoriginal form "putram", added to complete the word-by-word coverage
राजंस्rājaṃsoriginal form "rājaṃs", added to complete the word-by-word coverage
मय्य्mayyoriginal form "mayy", added to complete the word-by-word coverage
saoriginal form "sa", added to complete the word-by-word coverage
ऽयं'yaṃoriginal form "'yaṃ", added to complete the word-by-word coverage
नयस्वैनंnayasvainaṃoriginal form "nayasvainaṃ", added to complete the word-by-word coverage
वसिष्ठाद्vasiṣṭhādoriginal form "vasiṣṭhād", added to complete the word-by-word coverage
परमेष्वासोparameṣvāsooriginal form "parameṣvāso", added to complete the word-by-word coverage
देवराजसमोdevarājasamooriginal form "devarājasamo", added to complete the word-by-word coverage
संमतोsaṃmatooriginal form "saṃmato", added to complete the word-by-word coverage
नित्यम्nityamoriginal form "nityam", added to complete the word-by-word coverage
यच्yacoriginal form "yac", added to complete the word-by-word coverage
छास्त्रम्chāstramoriginal form "chāstram", added to complete the word-by-word coverage
तद्tadoriginal form "tad", added to complete the word-by-word coverage
तथैवाङ्गिरसःtathaivāṅgirasaḥoriginal form "tathaivāṅgirasaḥ", added to complete the word-by-word coverage
यद्yadoriginal form "yad", added to complete the word-by-word coverage
तच्tacoriginal form "tac", added to complete the word-by-word coverage
चापिcāpioriginal form "cāpi", added to complete the word-by-word coverage
कृत्स्नम्kṛtsnamoriginal form "kṛtsnam", added to complete the word-by-word coverage
परैर्parairoriginal form "parair", added to complete the word-by-word coverage
अनाधृष्योanādhṛṣyooriginal form "anādhṛṣyo", added to complete the word-by-word coverage
यद्yadoriginal form "yad", added to complete the word-by-word coverage
रामश्rāmaśoriginal form "rāmaś", added to complete the word-by-word coverage
तद्tadoriginal form "tad", added to complete the word-by-word coverage
अप्य्apyoriginal form "apy", added to complete the word-by-word coverage
प्रतिष्ठितम्pratiṣṭhitamoriginal form "pratiṣṭhitam", added to complete the word-by-word coverage
महेष्वासम्maheṣvāsamoriginal form "maheṣvāsam", added to complete the word-by-word coverage
राजधर्मार्थकोविदम्rājadharmārthakovidamoriginal form "rājadharmārthakovidam", added to complete the word-by-word coverage
Traducción

Ganga said: 'That eighth son, O king, whom you once begot in me — here he is, yours, O tiger among men; take him home. The Vedas with their branches this valiant one studied under Vasishtha himself; skilled in weaponry, a supreme archer, equal to the king of the gods in battle. Ever honored by the gods and the asuras, O Bharata, he knows in full the science that Ushanas knows. Likewise the science known by the son of Angiras, honored by gods and asuras, has become fully established in this your son, mighty-armed and great of soul, with all its branches and sub-branches. And the weaponry known by that invincible sage, the valiant Rama, son of Jamadagni, has become established in this youth as well. This great archer, O king, versed in royal dharma and statecraft, given by me, your own heroic son — O hero, take him home.'

Versión

cbc6bdfc5aec · publicado 12 jul 2026, 16:16:46 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con