Mahābhārata
Indrāgamana-āśīrvāda-parva (The Arrival of Indra and His Blessing)3.162.1-10
3339 / 15823
Mahābhārata · 3.162.1-10
Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
एतस्मिन्न् एव काले तु सर्ववादित्रनिस्वनः ॥
बभूव तुमुलः शब्दस् त्व् अन्तरिक्षे दिवौकसाम् ॥
रथनेमिस्वनश् चैव घण्टाशब्दश् च भारत ॥
पृथग् व्यालमृगाणां च पक्षिणां चैव सर्वशः ॥
तं समन्ताद् अनुययुर् गन्धर्वाप्सरसस् तथा ॥
विमानैः सूर्यसंकाशैर् देवराजम् अरिंदमम् ॥
ततः स हरिभिर् युक्तं जाम्बूनदपरिष्कृतम् ॥
मेघनादिनम् आरुह्य श्रिया परमया ज्वलन् ॥
पार्थान् अभ्याजगामाशु देवराजः पुरंदरः ॥
आगत्य च सहस्राक्षो रथाद् अवरुरोह वै ॥
तं दृष्ट्वैव महात्मानं धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥
भ्रातृभिः सहितः श्रीमान् देवराजम् उपागमत् ॥
पूजयाम् आस चैवाथ विधिवद् भूरिदक्षिणः ॥
यथार्हम् अमितात्मानं विधिदृष्टेन कर्मणा ॥
धनंजयश् च तेजस्वी प्रणिपत्य पुरंदरम् ॥
भृत्यवत् प्रणतस् तस्थौ देवराजसमीपतः ॥
आप्यायत महातेजाः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥
धनंजयम् अभिप्रेक्ष्य विनीतं स्थितम् अन्तिके ॥
जटिलं देवराजस्य तपोयुक्तम् अकल्मषम् ॥
हर्षेण महताविष्टः फल्गुनस्याथ दर्शनात् ॥

Transliteración (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
etasminn eva kāle tu sarvavāditranisvanaḥ ||
babhūva tumulaḥ śabdas tv antarikṣe divaukasām ||
rathanemisvanaś caiva ghaṇṭāśabdaś ca bhārata ||
pṛthag vyālamṛgāṇāṃ ca pakṣiṇāṃ caiva sarvaśaḥ ||
taṃ samantād anuyayur gandharvāpsarasas tathā ||
vimānaiḥ sūryasaṃkāśair devarājam ariṃdamam ||
tataḥ sa haribhir yuktaṃ jāmbūnadapariṣkṛtam ||
meghanādinam āruhya śriyā paramayā jvalan ||
pārthān abhyājagāmāśu devarājaḥ puraṃdaraḥ ||
āgatya ca sahasrākṣo rathād avaruroha vai ||
taṃ dṛṣṭvaiva mahātmānaṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ||
bhrātṛbhiḥ sahitaḥ śrīmān devarājam upāgamat ||
pūjayām āsa caivātha vidhivad bhūridakṣiṇaḥ ||
yathārham amitātmānaṃ vidhidṛṣṭena karmaṇā ||
dhanaṃjayaś ca tejasvī praṇipatya puraṃdaram ||
bhṛtyavat praṇatas tasthau devarājasamīpataḥ ||
āpyāyata mahātejāḥ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ ||
dhanaṃjayam abhiprekṣya vinītaṃ sthitam antike ||
jaṭilaṃ devarājasya tapoyuktam akalmaṣam ||
harṣeṇa mahatāviṣṭaḥ phalgunasyātha darśanāt ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
वैशंपायन उवाच एतस्मिन्न् एव काले तु सर्ववादित्रनिस्वनः ॥ बभूव तुमुलः शब्दस् त्व् अन्तरिक्षे दिवौकसाम् ॥ रथनेमिस्वनश् चैव घण्टाशब्दश् च भारत ॥ पृथग् व्यालमृगाणां च पक्षिणां चैव सर्वशः ॥ तं समन्ताद् अनुययुर् गन्धर्वाप्सरसस् तथा ॥ विमानैः सूर्यसंकाशैर् देवराजम् अरिंदमम् ॥ ततः स हरिभिर् युक्तं जाम्बूनदपरिष्कृतम् ॥ मेघनादिनम् आरुह्य श्रिया परमया ज्वलन् ॥ पार्थान् अभ्याजगामाशु देवराजः पुरंदरः ॥ आगत्य च सहस्राक्षो रथाद् अवरुरोह वै ॥ तं दृष्ट्वैव महात्मानं धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ भ्रातृभिः सहितः श्रीमान् देवराजम् उपागमत् ॥ पूजयाम् आस चैवाथ विधिवद् भूरिदक्षिणः ॥ यथार्हम् अमितात्मानं विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ धनंजयश् च तेजस्वी प्रणिपत्य पुरंदरम् ॥ भृत्यवत् प्रणतस् तस्थौ देवराजसमीपतः ॥ आप्यायत महातेजाः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ धनंजयम् अभिप्रेक्ष्य विनीतं स्थितम् अन्तिके ॥ जटिलं देवराजस्य तपोयुक्तम् अकल्मषम् ॥ हर्षेण महताविष्टः फल्गुनस्याथ दर्शनात् ॥vaiśaṃpāyana uvāca etasminn eva kāle tu sarvavāditranisvanaḥ || babhūva tumulaḥ śabdas tv antarikṣe divaukasām || rathanemisvanaś caiva ghaṇṭāśabdaś ca bhārata || pṛthag vyālamṛgāṇāṃ ca pakṣiṇāṃ caiva sarvaśaḥ || taṃ samantād anuyayur gandharvāpsarasas tathā || vimānaiḥ sūryasaṃkāśair devarājam ariṃdamam || tataḥ sa haribhir yuktaṃ jāmbūnadapariṣkṛtam || meghanādinam āruhya śriyā paramayā jvalan || pārthān abhyājagāmāśu devarājaḥ puraṃdaraḥ || āgatya ca sahasrākṣo rathād avaruroha vai || taṃ dṛṣṭvaiva mahātmānaṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ || bhrātṛbhiḥ sahitaḥ śrīmān devarājam upāgamat || pūjayām āsa caivātha vidhivad bhūridakṣiṇaḥ || yathārham amitātmānaṃ vidhidṛṣṭena karmaṇā || dhanaṃjayaś ca tejasvī praṇipatya puraṃdaram || bhṛtyavat praṇatas tasthau devarājasamīpataḥ || āpyāyata mahātejāḥ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ || dhanaṃjayam abhiprekṣya vinītaṃ sthitam antike || jaṭilaṃ devarājasya tapoyuktam akalmaṣam || harṣeṇa mahatāviṣṭaḥ phalgunasyātha darśanāt ||At that time a great tumult of all the gods' musical instruments arose in the sky, together with the rumble of wheels, the ringing of bells, and the cries of beasts and birds; gandharvas and apsaras accompanied the king of the gods on sun-bright celestial cars; Indra, blazing with supreme splendor, arrived at the Pandavas on his golden chariot yoked with hari-horses and descended; Yudhishthira, together with his brothers, approached him and honored him according to rule; Arjuna bowed to Purandara and stood beside him like a servant; Yudhishthira, seeing the humble, ascetic, and sinless Phalguna with matted locks beside Indra, was filled with joy.
Traducción

Vaishampayana said: "At that very moment a tumult arose in the sky — the sound of all the instruments of the gods, the rumble of wheels, and the ringing of bells, together with the cries of beasts and birds on every side. Gandharvas and apsaras accompanied the king of the gods, tamer of enemies, upon sun-bright celestial cars. Blazing with supreme splendor, Purandara mounted his golden chariot, yoked with hari-horses and thundering like a cloud, and swiftly came to the Pandavas. Having arrived, the thousand-eyed one descended from his chariot. Seeing the great-souled king of the gods, the noble Yudhishthira, together with his brothers, approached him and honored the boundless one according to rule, as prescribed. The radiant Dhananjaya bowed to Purandara and stood humbly beside the king of the gods like a servant. Yudhishthira, seeing Phalguna beside Indra — wearing matted locks, joined with tapas, without stain — was filled with great joy."

Versión

01e1d53636c1 · publicado 16 jul 2026, 17:13:48 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con