Mahābhārata
Bhishma-samadhana-parva (Reconciliation in the Kuru Camp)4.46.12-18
3930 / 15823
Mahābhārata · 4.46.12-18
Devanāgarī

अश्वत्थामोवाच
आचार्य एव क्षमतां शान्तिर् अत्र विधीयताम् ॥
अभिषज्यमाने हि गुरौ तद्वृत्तं रोषकारितम् ॥
वैशंपायन उवाच
ततो दुर्योधनो द्रोणं क्षमयाम् आस भारत ॥
सह कर्णेन भीष्मेण कृपेण च महात्मना ॥
द्रोण उवाच
यद् एव प्रथमं वाक्यं भीष्मः शांतनवो ऽब्रवीत् ॥
तेनैवाहं प्रसन्नो वै परम् अत्र विधीयताम् ॥
यथा दुर्योधने ऽयत्ते नागः स्पृशति सैनिकान् ॥
साहसाद् यदि वा मोहात् तथा नीतिर् विधीयताम् ॥
वनवासे ह्य् अनिर्वृत्ते दर्शयेन् न धनंजयः ॥
धनं वालभमानो ऽत्र नाद्य नः क्षन्तुम् अर्हति ॥
यथा नायं समायुज्याद् धार्तराष्ट्रान् कथं चन ॥
यथा च न पराजय्यात् तथा नीतिर् विधीयताम् ॥
उक्तं दुर्योधनेनापि पुरस्ताद् वाक्यम् ईदृशम् ॥
तद् अनुस्मृत्य गाङ्गेय यथावद् वक्तुम् अर्हसि ॥

Transliteración (IAST)

aśvatthāmovāca
ācārya eva kṣamatāṃ śāntir atra vidhīyatām ||
abhiṣajyamāne hi gurau tadvṛttaṃ roṣakāritam ||
vaiśaṃpāyana uvāca
tato duryodhano droṇaṃ kṣamayām āsa bhārata ||
saha karṇena bhīṣmeṇa kṛpeṇa ca mahātmanā ||
droṇa uvāca
yad eva prathamaṃ vākyaṃ bhīṣmaḥ śāṃtanavo 'bravīt ||
tenaivāhaṃ prasanno vai param atra vidhīyatām ||
yathā duryodhane 'yatte nāgaḥ spṛśati sainikān ||
sāhasād yadi vā mohāt tathā nītir vidhīyatām ||
vanavāse hy anirvṛtte darśayen na dhanaṃjayaḥ ||
dhanaṃ vālabhamāno 'tra nādya naḥ kṣantum arhati ||
yathā nāyaṃ samāyujyād dhārtarāṣṭrān kathaṃ cana ||
yathā ca na parājayyāt tathā nītir vidhīyatām ||
uktaṃ duryodhanenāpi purastād vākyam īdṛśam ||
tad anusmṛtya gāṅgeya yathāvad vaktum arhasi ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
अश्वत्थामोवाचaśvatthāmovācahorse, speech
आचार्यācāryateacher
एवevaprecisely, indeed
क्षमतांkṣamatāṃforgive
शान्तिर्śāntirform śāntir
अत्रatrahere
विधीयताम्vidhīyatāmlet it be arranged
अभिषज्यमानेabhiṣajyamāneform abhiṣajyamāne
हिhiindeed
गुरौgurauform gurau
तद्वृत्तंtadvṛttaṃform tadvṛttaṃ
रोषकारितम्roṣakāritamform roṣakāritam
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaVaishampayana
उवाचuvācasaid
ततोtatothen, from there
दुर्योधनोduryodhanoDuryodhana, warrior
द्रोणंdroṇaṃDrona
क्षमयाम्kṣamayāmforgive
आसāsawas
भारतbhārataO Bharata
सहsahawith, together
कर्णेनkarṇenaKarna
भीष्मेणbhīṣmeṇaBhishma
कृपेणkṛpeṇaKripa
caand
महात्मनाmahātmanāgreat
द्रोणdroṇaDrona
उवाचuvācasaid
यद्yadwhich, when
एवevaprecisely, indeed
प्रथमंprathamaṃchariot
वाक्यंvākyaṃword, speech
भीष्मःbhīṣmaḥBhishma
शांतनवोśāṃtanavoson of Shantanu
ऽब्रवीत्'bravītsaid
तेनैवाहंtenaivāhaṃform tenaivāhaṃ
प्रसन्नोprasannoform prasanno
वैvaiindeed
परम्paramhighest
अत्रatrahere
विधीयताम्vidhīyatāmlet it be arranged
यथाyathāas
दुर्योधनेduryodhaneDuryodhana, warrior
ऽयत्ते'yatteform 'yatte
नागःnāgaḥelephant; naga
स्पृशतिspṛśatiform spṛśati
सैनिकान्sainikānform sainikān
साहसाद्sāhasādform sāhasād
यदिyadiif
वाor
मोहात्mohātform mohāt
तथाtathāso, thus
नीतिर्nītirpolicy, rule
विधीयताम्vidhīyatāmlet it be arranged
वनवासेvanavāseform vanavāse
ह्य्hyindeed
अनिर्वृत्तेanirvṛtteform anirvṛtte
दर्शयेन्darśayento see
nanot
धनंजयःdhanaṃjayaḥDhananjaya
धनंdhanaṃwealth, to strike, to kill
वालभमानोvālabhamānoto receive
ऽत्र'traform 'tra
नाद्यnādyaform nādya
नःnaḥnot
क्षन्तुम्kṣantumform kṣantum
अर्हतिarhatideserves
यथाyathāas
नायंnāyaṃform nāyaṃ
समायुज्याद्samāyujyādform samāyujyād
धार्तराष्ट्रान्dhārtarāṣṭrānform dhārtarāṣṭrān
कथंkathaṃhow?
चनcanaindeed, or
यथाyathāas
caand
nanot
पराजय्यात्parājayyātking
तथाtathāso, thus
नीतिर्nītirpolicy, rule
विधीयताम्vidhīyatāmlet it be arranged
उक्तंuktaṃform uktaṃ
दुर्योधनेनापिduryodhanenāpiDuryodhana, warrior
पुरस्ताद्purastādahead, before
वाक्यम्vākyamword, speech
ईदृशम्īdṛśamform īdṛśam
तद्tadthat
अनुस्मृत्यanusmṛtyaform anusmṛtya
गाङ्गेयgāṅgeyaform gāṅgeya
यथावद्yathāvadto say
वक्तुम्vaktumto say
अर्हसिarhasiyou must
Traducción

Ashvatthaman said: 'Let the teacher himself forgive; let peace be established here. For when the teacher was reproached, it was done out of anger.' Vaishampayana said: 'Then Duryodhana asked forgiveness of Drona, O Bharata, together with Karna, Bhishma, and the great-souled Kripa. Drona said: "I am satisfied precisely by that first word which Bhishma, son of Shantanu, spoke. Now let the higher course be settled. Just as, depending on Duryodhana's own restraint, the elephant may not touch the soldiers -- whether from rashness or from delusion -- so let policy be arranged accordingly. Had the forest exile not come to its end, Dhananjaya would not have shown himself. But if he has not gained wealth here, he is not bound to bear with us today. Let policy be arranged so that he in no way joins with the sons of Dhritarashtra, and so that he is not defeated. Duryodhana himself spoke such a word before; remembering it, O Gangeya, you should speak accordingly."'

Versión

4df766a5cbc7 · publicado 16 jul 2026, 18:27:29 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con