संजय उवाच
समुदीर्णं ततो दृष्ट्वा संग्रामं कुरुमुख्ययोः ॥
अथाब्रवीद् अर्जुनस् तु वासुदेवं यशस्विनम् ॥
अनयोर् वीरयोर् युद्धे को ज्यायान् भवतो मतः ॥
कस्य वा को गुणो भूयान् एतद् वद जनार्दन ॥
वासुदेव उवाच
उपदेशो ऽनयोस् तुल्यो भीमस् तु बलवत्तरः ॥
कृतयत्नतरस् त्व् एष धार्तराष्ट्रो वृकोदरात् ॥
भीमसेनस् तु धर्मेण युध्यमानो न जेष्यति ॥
अन्यायेन तु युध्यन् वै हन्याद् एष सुयोधनम् ॥
saṃjaya uvāca
samudīrṇaṃ tato dṛṣṭvā saṃgrāmaṃ kurumukhyayoḥ ||
athābravīd arjunas tu vāsudevaṃ yaśasvinam ||
anayor vīrayor yuddhe ko jyāyān bhavato mataḥ ||
kasya vā ko guṇo bhūyān etad vada janārdana ||
vāsudeva uvāca
upadeśo 'nayos tulyo bhīmas tu balavattaraḥ ||
kṛtayatnataras tv eṣa dhārtarāṣṭro vṛkodarāt ||
bhīmasenas tu dharmeṇa yudhyamāno na jeṣyati ||
anyāyena tu yudhyan vai hanyād eṣa suyodhanam ||
Санджая сказал: «Разгоревшийся затем увидев бой двух главных Куру, тогда сказал Арджуна Васудеве славному: „Этих двух героев в бою кто сильнее, по-твоему? Или у кого какое достоинство больше? Это скажи, Джанардана“». Васудева сказал: «Выучка их равна, но Бхима сильнее; однако более упражнён этот Дхартараштра, чем Врикодара. Бхимасена же, по дхарме сражаясь, не победит; неправдою же сражаясь, убьёт этот Суйодхану».
276a29a2af9e · publicado 20 jun 2026, 17:40:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Кришна изрекает суровую истину: в честном бою Бхима не одолеет более искушённого Дурьодхану. Так являет себя один из глубочайших узлов поэмы: правота не всегда побеждает по правилам, и торжество дхармы порою требует преступить установленную форму боя. Здесь не оправдание коварства вообще, а грозное прозрение в то, что в мире, искажённом неправдою сильных, и само добро вынуждено искать необычных путей к победе.